III SA/Kr 1349/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Sędziowie WSA Halina Jakubiec NSA Grażyna Danielec Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2011 r. sprawy ze skargi S. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 września 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego skargę oddala Zaskarżoną decyzją z dnia 21 września 2010 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.), oraz art. 16 ust. 2 pkt 2 i ust.3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm., zwanej dalej ustawą o świadczeniach rodzinnych) a także art. 2 i art. 17 ust.1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 z późn. zm.) - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ I instancji - Burmistrz Miasta i Gminy - decyzją z dnia [...] 2010 r., znak: [...], wydaną z jego upoważnienia przez Kierownika Miejsko - Gminnego Środka Pomocy Społecznej, odmówił ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla S. C. Jako podstawę rozstrzygnięcia wskazano: art. 16 ust 2 i ust 3, art. 20 ustawy o świadczeniach rodzinnych, rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2005 r. Nr 105, poz. 881 z późn. zm.), rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2009 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2009 r. Nr 129, poz. 1058), art. 104 i art.107 k.p.a. W jej uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w toku postępowania stwierdzono, iż w momencie złożenia wniosku S. C. ukończył 18 lat i posiada orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności, które zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami, po ukończeniu przez niego 16 lat. Powołując się na art. 16 ust. 2 i ust. 3 ustawy oświadczeniach rodzinnych, organ stwierdził, że orzeczenie którym legitymuje się wnioskodawca nie uprawnia go do przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Odwołanie od powyższej decyzji złożył S. C. wnosząc o wydanie decyzji zgodnie z żądaniem zawartym w piśmie z dnia 2 czerwca 2010 r., oraz prawomocnym wyrokiem Sądu (sygn. akt [...]), którym zostało zmienione orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności dotyczące niepełnosprawności S. C. Podniósł, że decyzja organu l instancji nie odnosi się do wszystkich dokumentów złożonych do sprawy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, działające jako organ odwoławczy Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że na mocy decyzji z dnia [...] 2005 r. K. C. został przyznany zasiłek pielęgnacyjny dla jej syna S. C. Zasiłek ten był przyznany do dnia 31 maja 2008 r., tj. do ostatniego dnia miesiąca w którym upływał termin ważności orzeczenia z dnia [...] 2002 r., Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, zaliczającego S. C. do osób niepełnosprawnych. Z akt sprawy wynika, że w dniu 24 maja 2008 r. S. C. ukończył 16 rok życia, a zatem przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego dla S. C. po zakończeniu realizacji wyżej opisanej decyzji, czyli po dniu 30 maja 2008 r., uzależnione jest między innymi od tego czy zostanie on zakwalifikowany do osób o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. W trakcie postępowania organ ustalił, że na mocy wyroku Sądu Rejonowego, Wydział IV Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 19 maja 2009 r., sygn. akt : [...], S. C. legitymuje się na stałe orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności, a to oznacza, że nie spełniony został w sprawie wymóg z art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy oświadczeniach rodzinnych lub art. 16 ust. 3 tej ustawy, pozwalający na przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego osobie będącej w wieku powyżej 16 roku życia. Nie zaliczenie S. C. do osób o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności powoduje, że nie można przyznać mu żądanego świadczenia. Ponadto organ stwierdził, że decyzja organu I instancji została wydana z uchybieniem art. 107 § 3 k.p.a., ponieważ nie zawiera jednego z elementów decyzji, jakim jest uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji. Równocześnie organ odwoławczy stwierdził, że wydaną przez siebie decyzją, która zawiera pełne uzasadnienie prawne i faktyczne, dokonał konwalidacji zaskarżonego orzeczenia organu l instancji. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 września 2010 r. nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożył S. C. podnosząc w jej treści, że zaskarżona decyzja jest dla niego krzywdząca i nie odpowiada rzeczywistości. Podniósł, że jest po porażeniu mózgowym, podobnie jak jego brat, a sytuacja materialna rodziny jest bardzo ciężka. Skarżący uważa, że powinien być zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Wskazał, że Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 19 maja 2009 r. zmienił orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] 2008 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga, zatem merytorycznie. Nie przyznaje, ani nie pozbawia określonych stron uprawnień, ani też nie zobowiązuje ich do wykonania określonego obowiązku. Sąd ocenia tylko zgodność decyzji z przepisami prawa, a więc nie pod względem jej słuszności, czy też celowości. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił art. 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Stosownie natomiast do art. 16 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 w/w ustawy zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje także osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia. Z powyższych przepisów wynika, że przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, a więc takiej jak skarżący, uzależnione jest od zaistnienia następujących przesłanek: osoba ta musi legitymować się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, lub też niepełnosprawność musi powstać przed ukończeniem 21 roku życia, w przypadku osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Zgodnie z ustawą z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2008 r. Nr 14, poz. 92 z późn. zm.), która obowiązywała w dacie wydania zaskarżonej decyzji, ustala się trzy stopnie niepełnosprawności: znaczny, umiarkowany i lekki (art. 3 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy). Do lekkiego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę o naruszonej sprawności organizmu, powodującej w sposób istotny obniżenie zdolności do wykonywania pracy, w porównaniu do zdolności, jaka wykazuje osoba o podobnych kwalifikacjach zawodowych z pełną sprawnością psychiczną i fizyczną, lub mająca ograniczenia w pełnieniu ról społecznych dające się kompensować przy pomocy wyposażenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze lub środki techniczne. Do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej lub wymagającą czasowej albo częściowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych. Do znacznego stopnia niepełnosprawności zalicza się natomiast osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającą w celu pełnienia ról społecznych stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji (art. 4 ust. 3, 2 i 1 cytowanej wyżej ustawy). Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, że skarżący jest osobą, która ukończyła 16 lat (urodził się w 1992 r.) i zgodnie z orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności wydanym w dniu [...] 2008 r. przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności od dzieciństwa posiada lekki stopień niepełnosprawności. Zaznaczyć należy, że powyższe orzeczenie zostało utrzymane w mocy przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności orzeczeniem z dnia [...] 2008 r., wydanym po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez K. C. (matkę skarżącego). W orzeczeniu Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności stwierdzono, że S. C. został prawidłowo zaliczony do lekkiego stopnia niepełnosprawności. Wskazano przy tym, że stopień ma charakter okresowy i orzeczenie wydaje się do 30 września 2011 r. Wskutek zaskarżenia orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z [...] 2008 r. Sąd Rejonowy, Wydział IV Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 19 maja 2009 r. zmienił to orzeczenie zaliczając skarżącego do lekkiego stopnia niepełnosprawności na trwale, a nie jak dotychczas okresowo. Z powyższego wynika zatem bezspornie, że w przedmiotowej sprawnie nie zostały spełnione niezbędne warunki z art. 16 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, pozwalające na przyznanie skarżącemu zasiłku pielęgnacyjnego. Prawidłowo ustaliły organy orzekające obu instancji, że skarżący nie posiada orzeczenia, ani o znacznym, ani też o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Istotnie, jak twierdzi skarżący Sąd Rejonowy, Wydział IV Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 19 maja 2009 r. zmienił orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] 2008 r., jednakże zmiana ta nie spowodowała zaliczenia skarżącego do innego niż lekki stopnia niepełnosprawności. W dalszym ciągu skarżący legitymuje się lekkim stopniem niepełnosprawności, z tą tylko różnicą, jak już wskazano wyżej, do poprzedniego stanu, że na trwale. W ocenie Sądu organy administracyjne w sposób zatem zgodny z przepisami postępowania: art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy ustalając w sposób dokładny i właściwy stan faktyczny sprawy, a następnie prawidłowo go oceniły trafnie uznając, że skarżący nie spełnia przesłanek wymienionych w art. 16 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych uprawniających do przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Kwestionowane decyzje nie naruszają zatem zarówno przepisów postępowania administracyjnego, jak i przepisów prawa materialnego, które by powodowały konieczność ich uchylenia. Na końcu zaznaczyć należy, że z uwagi na kompetencję zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności co do orzekania o niepełnosprawności, organy właściwe w sprawach świadczeń rodzinnych nie są uprawnione do weryfikacji orzeczeń o niepełnosprawności. Podkreślić także trzeba, że postępowanie w sprawie przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego może być ponownie wszczęte na wniosek skarżącego, który jednak powinien udokumentować poprzez przedłożenie orzeczenia właściwego organu, że został zaliczony do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł o oddaleniu skargi jako niezasadnej.