III SA/Kr 135/14

WyrokWSA w Krakowie2014-06-10

Skład orzekający: Dorota Dąbek, Hanna Knysiak-Molczyk, Halina Jakubiec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zatrzymanie prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu jest dopuszczalne, gdy dłużnik częściowo wywiązuje się z obowiązku alimentacyjnego i czy zarzuty dotyczące zasadności uznania za dłużnika alimentacyjnego mogą być podnoszone na etapie postępowania o zatrzymanie prawa jazdy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zatrzymanie prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu jest obligatoryjne, gdy istnieje ostateczna decyzja o uznaniu go za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Zarzuty dotyczące zasadności tej decyzji lub częściowego wywiązywania się z obowiązku alimentacyjnego nie mogą być podnoszone na etapie postępowania o zatrzymanie prawa jazdy, gdyż są one spóźnione. Uchylenie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy może nastąpić jedynie na wniosek organu właściwego dłużnika, gdy ustanie przyczyna zatrzymania lub nastąpi utrata statusu dłużnika alimentacyjnego.
Stan faktyczny
Skarżący G.M. został uznany za dłużnika alimentacyjnego decyzją, która stała się ostateczna. Na tej podstawie organ właściwy dłużnika wystąpił do starosty o zatrzymanie prawa jazdy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Skarżący w skardze podniósł zarzuty dotyczące wadliwego ustalenia stanu faktycznego, naruszenia przepisów KPA oraz prawa materialnego, argumentując m.in. częściowe wywiązywanie się z obowiązku alimentacyjnego i fakt, że zatrzymanie prawa jazdy spełniło już swoją funkcję dyscyplinującą.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek Sędziowie WSA Hanna Knysiak-Molczyk WSA Halina Jakubiec (spr.) Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi G. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 października 2013 r. nr [ ] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu skargę oddala Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 28 października 2013 r. znak [....] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [....] 2013 r. znak [....] o zatrzymaniu skarżącemu G. M. prawa jazdy kategorii B. Jako podstawa prawna decyzji wskazany został przepis art. 5 ust.3, 3a, 3b i 5 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2009 r., Nr 1, poz. 7 ze zm.). Uzasadnienie decyzji wskazuje na następujące okolicznościach stanu faktycznego: Prezydent Miasta decyzją z dnia [....] 2012 r. znak [....] uznał G. M. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Decyzja stała się ostateczna w dniu 27 grudnia 2012 r. W dniu 24 stycznia 2013 r. do Prezydenta Miasta wpłynął wniosek o zatrzymanie skarżącemu prawa jazdy. Pismem z dnia 5 lutego 2013 r. skarżący został powiadomiony o wszczęciu postępowania w sprawie zatrzymania mu prawa jazdy, które zakończyło się wydaniem przez Prezydenta Miasta decyzji z dnia [....] 2013 r. o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy kat. B., w uzasadnieniu wskazująca, że została spełniona jedyna i konieczna przesłanka ustawowa zatrzymania prawa jazdy – istnieje w obrocie prawnym ostateczna decyzja o uznaniu skarżącego za dłużnika uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. W odwołaniu od ww. decyzji, G. M. podniósł następujące zarzuty: - naruszenia przepisu art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013, poz. 267) polegające na wydaniu decyzji bez dostatecznego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych związanych z tym, czy rzeczywiście strona może być uznana za dłużnika uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, podczas gdy w rzeczywistości skarżący mimo braku stałego zatrudnienia reguluje swoje zadłużenie, do których to okoliczności organ I instancji w żaden sposób nie doniósł się; - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji, polegający na wadliwym pominięciu okoliczności, że jeszcze przed jej wydaniem skarżący częściowo wywiązywał się z obowiązku alimentacyjnego; - naruszenie prawa materialnego – przepisu art. 5 ust. 3 b ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów poprzez wydanie zaskarżonej decyzji bez zapoznania się z decyzją o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, która powinna być dołączona do wniosku organu właściwego dłużnika. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez jej uchylenie i umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało po rozpoznaniu odwołania opisaną na wstępie decyzję, Na wstępie organ powołał się na przepisy prawne regulujące postępowanie wobec dłużników alimentacyjnych, w szczególności powołując się na przepis art. 5 ust. 3b ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, który stanowi, że jeżeli decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego, dołączając odpis tej decyzji, oraz składa wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553, z późn. zm.). Zgodnie z art. 5 ust. 5 tej ustawy, starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. W niniejszej sprawie znalazły zastosowanie powyższe przepisy, bowiem działając na podstawie art. 5 ust. 3 b ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, organ właściwy dłużnika (skarżącego) zawnioskował o zatrzymanie mu prawa jazdy, wskazując na treść art. 5 ust. 3 b powołanej ustawy tj., że decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego stała się ostateczna z dniem 27 grudnia 2012 r., a odpis tej decyzji dołączono do wniosku. Organ odwoławczy zaznaczył, że dokonał weryfikacji ostateczności tej decyzji, i ustalone zostało, że do dnia wydania decyzji odwoławczej nie zostało wniesione przez skarżącego odwołanie. Organ w tym celu pismem z dnia 30 lipca 2013 r. zwrócił się do organu właściwego dłużnika o przesłanie zwrotnego potwierdzenia odbioru przez skarżącego decyzji w przedmiocie uchylania się zobowiązań alimentacyjnych wraz z informacją czy skarżący składał odwołanie od tej decyzji, a także o informację, czy w związku z dokonanymi przez skarżącego wpłatami, (na które powołuje się w złożonym odwołaniu) zostały spełnione przesłanki z art. 5 ust. 6 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Pismem z dnia 12 sierpnia 2013 r. organ właściwy dłużnika przesłał do akt sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru przez skarżącego decyzji z dnia [....] r. wraz z informacją, że skarżący nie składał odwołania od decyzji. Poinformowano również, że w ostatnich 6 miesiącach do organu wpłynęły następujące wpłaty na poczet zadłużenia skarżącego: 4 czerwca 2013r. - 63,77 zł, 25 czerwca 2013 r. - 167,50 zł, 4 lipca 2013 r. - 82,50 zł, 31 lipca 2013 r. - 167,50 zł. Organ właściwy dłużnika pismem z dnia 19 września 2013r., poinformował, że skarżący przez okres ostatnich 6 miesięcy nie wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50 % kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym [....] pismem z dnia 3 września 2013 r. przekazał informację, że egzekucja alimentów przeciwko dłużnikowi jest bezskuteczna. Przez okres ostatnich 6 miesięcy dłużnik dokonał 5 wpłat w łącznej wysokości 900 zł, a rata miesięcznych alimentów wynosi 500 zł. Udzielono informacji, że organ właściwy dłużnika nie wystąpił o uchylenie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. W związku z powyższym pismem z dnia 10 października 2013 roku organ odwoławczy poinformował skarżącego o prawie do wypowiedzenia się co do materiałów dowodowych zgromadzonych w toku prowadzonego postępowania. Nie skorzystał on z powyższego uprawnienia. Biorąc pod uwagę powyższe ustalone okoliczności organ odwoławczy uznał, że w sprawie brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji Prezydenta Miasta. Wskazał na przepis art. 5 ust. 6 ww. ustawy stanowiący, że: "uchylenie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy następuje na wniosek organu właściwego dłużnika skierowanego do starosty, gdy: ustanie przyczyna zatrzymania prawa jazdy, o której mowa w ust. 3, oraz dłużnik alimentacyjny przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów lub nastąpi utrata statusu dłużnika alimentacyjnego. Organ wyjaśnił, że zatrzymanie prawa jazdy ma stanowić sankcję dyscyplinującą dłużników alimentacyjnych. Wyjaśnił też, że postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji (w sprawie zatrzymania prawa jazdy) zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy. Istotą ustaleń faktycznych dokonanych przez organ pierwszej instancji w niniejszej sprawie był wpływ uzasadnionego wniosku właściwego organu wraz z powołaniem się na ostateczną decyzję w przedmiocie uznania dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. W takim wypadku organ pierwszej instancji nie może podjąć innej decyzji jak na mocy art. 5 ust. 5 ustawy orzec o zatrzymaniu prawa jazdy. Organ zwrócił też uwagę, że wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego organ właściwy dłużnika kieruje do starosty dopiero, gdy decyzja o uznaniu dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna i - jak wynika z art. 5 ust. 5 ww. ustawy - na podstawie powyższego wniosku jest wydawana decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy. Do wniosku o zatrzymanie prawa jazdy organ dołącza odpis ww. decyzji. Organ wskazał, że zgodnie z orzecznictwem sądowym przy obowiązującej od 1 stycznia 2012 r. dwuetapowej procedurze zatrzymywania prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu (najpierw dwuinstancyjne postępowanie w sprawie uznania za osobę uchylającą się od zobowiązań alimentacyjnych, potem postępowanie w sprawie zatrzymania prawa jazdy), zarzut ewentualnej bezpodstawności wszczęcia w stosunku do skarżącego postępowania w sprawie uznania go za uchylającego się od alimentów, złożony na drugim etapie procedury, należy uznać za spóźniony. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na ww. decyzje, G. M. podniósł zarzuty tożsame z zarzutami odwołania, argumentując, że funkcją art. 5 ww. ustawy jest zdyscyplinowanie dłużników alimentacyjnych. Niemniej według skarżącego wykluczona jest represja sama w sobie. Podniósł, że jeżeli dłużnik wywiązuje się przez ostatnie sześć miesięcy ze swoich obowiązków alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów, to zgodnie z art. 5 ust. 6 ww. ustawy zachodzi przesłanka do wystąpienia z wnioskiem starosty o uchylenie decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. A contrario, zdaniem skarżącego, nie można również zatrzymać prawa jazdy w sytuacji, gdy dłużnik przez ostatnie 6 miesiecy łoży na utrzymanie osoby uprawnionej w wysokości 50% alimentów bieżących. Skarżący zwrócił uwagę, że w okresie od czerwca 2013 r. do listopada 2013 r. wywiązywał się z obowiązku alimentacyjnego w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Ponadto w związku z rozpoczęciem roku szkolnego zakupił córce zestaw podręczników skrzonych za kwotę 320 zł. Ze względu na konieczność rehabilitacji kolana córci, zapewnił jej wizytę lekarską oraz rehabilitację i nadal świadczy jej pomoc. Tym samym w jego ocenie zatrzymanie prawa jazdy już spełniło swoją funkcję. W konsekwencji brak jest podstaw do zatrzymania praw jazdy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie, podnosząc, że organ właściwy dłużnika nie złożył wniosku o uchylenie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, co jest przesłanką konieczną uchylenia decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy (nie działa się z urzędu) a ponadto w sprawie wydana została ostateczna decyzja o uznaniu skarżącego za dłużnika uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, która stała się ostateczna z dniem 27 grudnia 2012 r. |Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: | |Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. | |1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a | |więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w | |przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt| |1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. dalej | |p.p.s.a.). | |W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. | |Na wstępie wskazać należy, iż problematyka związana z rozstrzyganiem | |o zatrzymaniu dłużnikowi alimentacyjnemu prawa jazdy została uregulowana w ustawie z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom | |uprawnionym do alimentów. Od dnia 1 stycznia 2012 r., to jest w wyniku nowelizacji wprowadzonej na mocy ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 | |r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. nr 205, poz. 1212), uległa | |zmianie procedura, której rezultatem jest zatrzymanie prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu. Począwszy od wspomnianej daty, wszczęcie | |postępowania | |w sprawie zatrzymania dłużnikowi alimentacyjnemu prawa jazdy, uwarunkowane jest ostatecznym zakończeniem postępowania w sprawie uznania| |tego dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Stosownie do treści art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym | |do alimentów, organ właściwy dłużnika, po otrzymaniu od organu właściwego wierzyciela stosownego wniosku, o którym mowa w art. 3 ust. 5| |ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, dokonuje w tym zakresie oceny jego sytuacji materialnej zdrowotnej i życiowej, | |ustalanej w ramach wywiadu alimentacyjnego oraz złożonego przezeń oświadczenia majątkowego. | |W przypadku zaistnienia jednej z przesłanek wskazanych w art. 5 ust. 3 ustawy | |o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, a mianowicie, gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego,| |odmawia złożenia oświadczenia majątkowego lub zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy, jako bezrobotny albo poszukujący pracy,| |lub też bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, odmówił przyjęcia | |propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót | |publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych, organ obowiązany| |jest wszcząć postępowanie dotyczące uznania dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. | |Przed wydaniem takiej decyzji organ zobligowany jest zbadać, czy nie zachodzi przesłanka negatywna określona w art. 5 ust. 3a ustawy o | |pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Zgodnie bowiem z tym unormowaniem, decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego | |się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się jeżeli przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się on w każdym miesiącu ze | |zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. | |Z art. 5 ust. 3b ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów wynika jednoznacznie, że dopiero wówczas, gdy decyzja o uznaniu | |dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika kieruje do | |starosty wniosek o zatrzymanie mu prawa jazdy, dołączając do niego odpis rzeczonej decyzji, a nadto składa wniosek o ściganie za | |przestępstwo określone w art. 209 § 1 Kodeksu karnego. Stosownie do art. 5 ust. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, na | |podstawie takiego wniosku właściwy starosta powiatowy wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. | |Z akt administracyjnych przedmiotowej sprawy wynika, że skarżący został uznany za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych mocą | |decyzji Prezydenta Miasta z dnia [....] 2012r. ( w/w), która stała się ostateczna | |Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, iż w sprawie zaistniały przesłanki, które z mocy art. 5 ust. 5 ustawy o pomocy osobom | |uprawnionym do alimentów obligowały organ do wydania decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy. Brzmienie przywołanego przepisu nie | |pozostawia wątpliwości, że ma on charakter bezwzględnie obowiązującej normy, która w przypadku spełnienia wymienionych w niej | |przesłanek nie pozostawia właściwemu organowi żadnego zakresu uznania administracyjnego, lecz obliguje go do wydania takiego | |rozstrzygnięcia. Inaczej mówiąc decyzja w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy ma charakter związany, ponieważ organ jest zobligowany do| |wydania nakazu w sytuacji, gdy wystąpiły przesłanki określone tym przepisem, tj. gdy, decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za | |uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. | |Należy także wskazać, że przepis art. 5 ust. 3b wprowadzony do ustawy na mocy powyższej nowelizacji z dnia 19 sierpnia 2011 r., był | |przedmiotem badania pod kątem zgodności z ustawą zasadniczą. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 12 lutego 2014 r. (sygn. akt K 23/10) | |orzekł o zgodności tego unormowania z zasadą proporcjonalności wyrażoną w art. 2 ustawy zasadniczej. | |Zdaniem Trybunału, celem uchwalenia art. 5 ust. 3b ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów było zwiększenie stopnia | |wywiązywania się dłużników z ustalonego przez sąd zobowiązania alimentacyjnego. Cel, którym kierował się ustawodawca, wiąże się z | |ochroną wyrażonych w Konstytucji wartości, które zostały wymienione w art. 18 (ochrona i opieki małżeństwa, rodziny, macierzyństwa | |i rodzicielstwa), art. 71 ust. 1 (ochrona dobra rodziny i prawa rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, | |zwłaszcza wielodzietnych i niepełnych, do szczególnej pomocy władz publicznych) i art. 72 ust. 1-3 Konstytucji (ochrona praw dziecka). | |Trybunał wskazał, że instytucja zatrzymania prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu polega na czasowym zatrzymaniu dokumentu, który | |zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. nr 30, poz. 151 ze zm.) stwierdza posiadanie | |uprawnienia do kierowania określonymi pojazdami na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bądź w ruchu międzynarodowym. Nie jest ona | |tożsama z zakazem prowadzenia pojazdów, który jest środkiem karnym określonym w art. 39 pkt 3 Kodeksu karnego, orzekanym przez sąd | |wobec osób skazanych za przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji (spowodowanie katastrofy, bezpośredniego niebezpieczeństwa | |katastrofy, spowodowanie wypadku, prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego). Oceniając | |zakwestionowaną instytucję w aspekcie jej przydatności i konieczności, Trybunał zauważył, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy jest | |wydawana wobec szczególnej kategorii adresatów. Są nimi rodzice, którzy swoim zachowaniem powszechnie uznawanym za społecznie naganne, | |nie wykonują wobec dziecka szeregu obowiązków zarówno o charakterze moralnym jak | |i prawnym. Po pierwsze, nie wykonują wobec dziecka dobrowolnie obowiązku alimentacji wobec swoich dzieci, zmuszając drugie z rodziców | |do podjęcia działań mających na celu ustalenie relacji alimentacyjnych przez wyrok sądu rodzinnego. Po drugie, nie wykonują dobrowolnie| |wydanego wobec nich prawomocnego wyroku sądowego ustalającego relacje alimentacyjne, mimo iż mają zdolność świadczenia alimentów. | |Zdaniem Trybunału nie można jednoznacznie stwierdzić, że środek ten | |w sposób oczywisty nie spełnia postulatu skuteczności. Ponadto, w ocenie Trybunału, nie można także nie zauważać działania | |prewencyjnego tej instytucji. Zatrzymanie prawa jazdy jest istotną dolegliwością wpływającą na podejmowane przez jednostki decyzje, | |zarówno w sferze swobodnego poruszania się, jak i w sferze różnego rodzaju aktywności (w tym zawodowych). Trybunał Konstytucyjny uznał,| |że na zakwestionowany środek stanowi element pewnego zharmonizowanego systemu składającego się z wielu środków dyscyplinujących. | |Powyższe względy, w ocenie Trybunału, przemawiają za tym, że środek w postaci zatrzymania prawa jazdy | |w stosunku do tej kategorii podmiotów, którą są uchylający się od zobowiązań alimentacyjnych dłużnicy, można uznać za konieczny dla | |osiągnięcia określonego wyżej poziomu skuteczności w realizacji podstawowego celu ustawy alimentacyjnej. Zakwestionowany środek nie | |jest stosowany automatycznie w sytuacji niewywiązywania się dłużnika ze zobowiązań alimentacyjnych, ale jedynie wówczas, gdy dłużnik | |alimentacyjny uporczywie utrudnia egzekucję lub nie podejmuje żadnej aktywności w celu aktywizacji zawodowej, a proponowane przez | |właściwe instytucje prace bez uzasadnionej przyczyny odrzuca. Ponadto istotne jest również to, że od zachowania samego dłużnika | |(polegającego na wykonywaniu obowiązków prawnych) zależy zwrot zatrzymanego prawa jazdy. Tym samym zdaniem Trybunału, powyższe | |argumenty łagodzą ocenę dolegliwości przewidzianej przez ustawodawcę | |i przemawiają za uznaniem, że zakwestionowana instytucja nie stanowi nadmiernej ingerencji w interes prawny dłużnika alimentacyjnego. | |Skoro wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie wyeliminował z systemu prawa przepisu art. 5 ust. 3b ustawy o pomocy osobom uprawnionym do | |alimentów, który pozostaje w bezpośrednim związku z art. 5 ust. 5 tej ustawy, stanowiącym podstawę prawną decyzji o zatrzymaniu prawa | |jazdy dłużnika alimentacyjnego, to należy uznać konstytucyjność wskazanych przez organy podstaw materialnoprawnych, a tym samym | |prawidłowość zaskarżonych decyzji. | |W odniesieniu do argumentacji podniesionej w skardze, iż odebranie prawa jazdy spowoduje utratę przez skarżącego pracy (wg oświadczenia| |jest kierowcą taksówki), a co za tym idzie możliwości regulowania zobowiązań alimentacyjnych, ponownie należy przywołać ww. wyrok | |Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 lutego 2014 r., który wskazał, iż środek ten nie jest stosowany automatycznie w sytuacji | |niewywiązywania się dłużnika ze zobowiązań alimentacyjnych. Jeśli dłużnik alimentacyjny nie jest w stanie wywiązać się z alimentów, ale| |współpracuje | |z właściwymi organami, prawa jazdy nie można mu zatrzymać. W związku | |z powyższym, według Trybunału traci na znaczeniu argument, że prawo jazdy może mieć niekiedy znaczenie podczas poszukiwania lub | |wykonywania określonej pracy. Ponadto, jak wyżej zaznaczono, związany charakter decyzji wydawanej w trybie art. 5 ust. 5 ustawy o | |pomocy osobom uprawnionym do alimentów uniemożliwia organowi badanie zasadności uznania skarżącego za dłużnika uchylającego się od | |zobowiązań alimentacyjnych, jego stanu majątkowego, zdrowotnego czy też częstotliwości spełniania świadczeń alimentacyjnych. Wszystkie | |te okoliczności nie mają znaczenia w postępowaniu w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Mogły być brane pod uwagę jedynie na etapie | |wydawania decyzji dnia [....] 2012 r. | |o uznaniu dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. | |. | |Należy podkreślić, że okoliczności podniesione w skardze mogłyby mieć znaczenie przy ocenie decyzji o uznaniu skarżącego za dłużnika | |uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, która jednak nie stanowi w niniejszej sprawie przedmiotu skargi. Nie mogą one natomiast| |rzutować na prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia o zatrzymaniu prawa jazdy, którego podjęcie determinują wyłącznie dwie ustawowe | |przesłanki, jakimi są: po pierwsze - ostateczna decyzja, o której mowa w art. 5 ust. 3b ustawy o pomocy osobom uprawnionym do | |alimentów; i po drugie - skierowanie do starosty przez organ właściwy dłużnika wniosku | |o zatrzymanie prawa jazdy. Późniejsze wywiązanie się z obowiązku alimentacyjnego może stanowić podstawę do uchylenia decyzji o | |zatrzymaniu prawa jazdy, ale | |w trybie art.5 ust.6 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów i na warunkach wskazanych w tym przepisie. W postepowaniu | |odwoławczym od decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy organ odwoławczy nie jest uprawniony do zastosowania tego przepisu. | |Organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego, | |a postępowanie w sprawie nie jest dotknięte wadami mogącymi dać podstawę do eliminacji decyzji z obrotu prawnego. | |W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, | |skargę jako nieuzasadnioną oddalił. |

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło