III SA/Kr 1351/17

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. Ś. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 października 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. oddalić wniosek o ustanowienie adwokata. Z związku z zarządzonym przekazaniem akt referendarzowi "celem rozpatrzenia wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy" (vide: zarz. z 16.03.2018 r.) przesłano skarżącemu urzędowy formularz "PPF" zgodny z obowiązującym od dnia 29 sierpnia 2015 r. wzorem określonym przez rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. (Dz.U. z 28.08.2015 r. poz. 1257) informując jednocześnie skarżącego w trybie art. 6 ppsa, że wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach strony oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym a okoliczności przez siebie podnoszone strona powinna wykazać, co oznacza że m.in. musi: – udokumentować miesięczne wydatki związane z utrzymaniem rodziny, w tym wysokość czynszu, energii elektrycznej, gazu, innych opłat. – jeśli występują problemy z terminowym regulowaniem tych należności powinien przedłożyć kopie stosownych monitów, wezwań o zapłatę, nakazów, wyroków zasądzających etc. – wyjaśnić czy uzyskuje dochód z prac dorywczych lub zleconych a jeśli tak to jak często i w jakiej wysokości; Skarżący w zakreślonym terminie nadał w dniu 12.04.2018 pocztą urzędowy formularz "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy w którym zakreślił swoje żądania domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata (wpływ13.04.2018). Przedstawiane informacje ograniczył się jednak do wskazania, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dwiema córkami, że należy do niego mieszkanie określone jako "nora", że miesięczny dochód rodziny to [...] zł z "mops [...]". Uzasadnienie ograniczył do nieskonkretyzowanych insynuacji o "głodzeniu i mordowaniu rodziny". W dołączonym zaś do tego wniosku piśmie opatrzonym datą 09.04.2018 r. przedstawił natomiast własne poglądy na temat szeregu interesujących go kwestii prawnych. Z urzędu stwierdza się, że na przestrzeni ostatnich lat skarżący wnosił wielokrotnie o prawo pomocy. We wszystkich wnioskach swoją sytuacją materialną przedstawia w sposób tak niekompletny jak wyżej opisany. Nie wykonuje także kierowanych do niego wezwań. Skarżący wie przy tym, jakie dane oraz jakie dokumenty źródłowe należy przedstawić. Zdaje sobie również sprawę z tego, że niekorzystne dla skarżącego rozstrzygnięcia powodowane są wybiórczym, a co za tym idzie, nieprzekonywującym zaprezentowaniem przez skarżącego własnej sytuacji majątkowej. Zna bowiem treść postanowień i tutejszego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego w licznych sprawach skarżącego (por. przykł. postanowienie NSA z dnia 29.11.2012 r. sygn. akt I OZ 848/12 oraz postanowienie WSA w Krakowie wydanego w sprawie do sygn. akt III SA/Kr 305/12). Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 §1 pkt 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W konsekwencji uznania, że strona korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków – rozpoznanie wniosku w tym zakresie jest zbędne i w związku z tym postanowiono jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 249a ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Co się natomiast tyczy żądanego ustanowienia adwokata, to stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym o ile nie jest w stanie ponieść tych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Po drugie, że oświadczenie strony zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący, bo generalnie ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 18 czerwca 2004 r. FZ 165/04). W realiach rozstrzyganego przypadku skarżący przeszedł nad tym po raz kolejny do porządku, choć po lekturze pouczenia zawartego w wezwaniu a także powołanych wyżej postanowień Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wydanych w tych i szeregu innych, licznych spraw skarżącego, zdawał sobie doskonale sprawę, jakie dane oraz jakie dokumenty źródłowe należało przedstawić. Skoro jednak po raz kolejny taka była decyzja skarżącego to w konsekwencji nie było potrzeby wzywania strony o dodatkowe wyjaśnienia. Jedynym refleksem takiego działania byłoby bowiem przedłużanie postępowania, co stoi w oczywistej sprzeczności z dyspozycją art. 7 ppsa nakładającym na sąd (a w zakresie powierzonych czynności także i referendarza) obowiązek podejmowania czynności zmierzających do szybkiego załatwienia sprawy i podjęcia rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu. W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym przypomnieć równocześnie wypada, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Z przytoczonych względów orzeczono jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 252, art. 246 §1 pkt. 2 ppsa i art. 245 §3 ppsa.