III SA/Kr 1352/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Bogusław Wolas (spr.) Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak WSA Ewa Michna po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 28 września 2020 r., nr: [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z 25 czerwca 2020 r., nr [...], nałożył na S. M. (dalej: "skarżący", "strona") karę pieniężną w wysokości 12 000 zł złotych. Podstawę faktyczną niniejszego rozstrzygnięcia stanowiło: wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w wymagany tachograf posiadający świadectwo homologacji typu oraz wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowaną jako niebezpieczna. Powyższe ustalono podczas kontroli drogowej samochodu ciężarowego marki Scania o nr rej. [...] przeprowadzonej w dniu 19 maja 2020 r., w miejscowości Z na drodze krajowej nr [...]. Dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego pojazdu przekraczała 3,5 tony. Kontrolowanym pojazdem kierował M. D., który wykonywał krajowy transport drogowy rzeczy w imieniu przedsiębiorcy S. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: S. M. Firma T. W trakcie kontroli kierowca okazał wypis z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy. Przebieg kontroli udokumentowano protokołem kontroli z 19 maja 2020 r., nr [...]. W odwołaniu zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: art. 7 k.p.a. poprzez ustalenie stanu faktycznego niezgodnie ze stanem faktycznym, art. 8, art. 10 k.p.a. poprzez nie podjęcie wszelkich działań do ustalenia stanu faktycznego oraz nie zapewnienie stronie czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu, art. 107 § 1 k.p.a. poprzez nie zajęcie stanowiska odnośnie złożonych przez stronę materiałów dowodowych, art. 10 ust. 1 ustawy prawo przedsiębiorców poprzez nie wskazanie normy prawnej, na podstawie której przedsiębiorca obowiązany był zmienić tachograf analogowy na cyfrowy. Przedsiębiorca wyjaśnił, że kontrolowany pojazd został wyprodukowany w 2005 r. i użytkowany był w Szwecji, a strona zakupiła go w 2018 r. Przedsiębiorca uważa, że skoro zakupiony pojazd był wyposażony fabrycznie w tachograf analogowy tym samym nie musiał go zmieniać na cyfrowy do czasu jego całkowitej awarii. Do odwołania przedsiębiorca załączył kserokopię pism z firmy Scania Polska S.A. z 2 czerwca 2020 r., na dowód wyposażenia pojazdu fabrycznie w tachograf analogowy oraz kopię faktury VAT na dowód zakupu pojazdu w 2018 r. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co istoty sprawy, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD") decyzją z 28 września 2020 r., nr [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia GITD stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy potwierdza, że strona w dniu kontroli wykonywała przewóz drogowy pojazdem niewyposażonym w wymagany tachograf posiadający świadectwo homologacji typu. Kontrolowany pojazd został dopuszczony do ruchu po 1 maja 2006 r. (22 sierpnia 2006 r.), co oznacza, że powinien być wyposażony w tachograf cyfrowy, a nie analogowy. Powyższy wymóg wynika wprost z art. 27 ust. 1 lit. a rozporządzenia 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady. S. M. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: - art. 6 k.p.a. przez brak uchylenia decyzji administracyjnej (dowodu rejestracyjnego) organu dopuszczającego pojazd do ruchu drogowego i bez wyczerpania trybu postępowania nałożenia na skarżącego kary pieniężnej tytułem wykonywania przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w dodatkowe wyposażenie tj. tachograf posiadający świadectwo homologacji typu - nieproporcjonalnej do zakwalifikowanego wykroczenia, - art. 6 k.p.a. poprzez niewzięcie pod uwagę braku wydania stosownego aktu normatywnego na podstawie delegacji zawartej w art. 66 ust. 8 pkt. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, ze strony organów krajowych nakazującego przedsiębiorcom wymianę sprawnych tachografów analogowych na tachografy cyfrowe, - art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie art. 46 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady Europy (UE) nr 165/2014 z 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym aktów obowiązujących w okresie przejściowym. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga okazała się nieuzasadniona. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego utrzymująca w mocy decyzję nakładającą na S. M. karę pieniężną w wysokości 12.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w wymagany tachograf posiadający świadectwo homologacji typu oraz wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowaną jako niebezpieczna. Podstawę nałożenia kary stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2019, poz. 58, dalej: "u.t.d.", "ustawa"). Ustawa ta określa między innymi odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, kierowców, osób zarządzających transportem i innych osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym (art. 1 ust. 2 pkt 2 u.t.d.). W myśl art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 określa l.p. 1-9 załącznika nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 7 u.t.d.). W niniejszej sprawie ustalono, że skarżący S. M. jest osobą zarządzającą transportem w firmie S. M. T. W konsekwencji nałożono na skarżącego karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za ujawnione w czasie kontroli w dniu 19 maja 2020 r. naruszenia wymienione w lp. 6.1.1. załącznika nr 3 do u.t.d., polegające na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w wymagany tachograf posiadający świadectwo homologacji typu. Skarżący kwestionuje wyłącznie, że w przedmiotowej sprawie miał obowiązek wyposażenia kontrolowanego pojazdu w tachograf cyfrowy, podczas gdy pojazd posiadał sprawny tachograf analogowy, spełniający wymagania określone rozporządzeniem nr 3821/85, w który został wyposażony fabrycznie w 2005 r. (rok produkcji). Zdaniem skarżącego organ nie wskazał żadnego przepisu prawa krajowego, który ustanawiałby obowiązek wymiany działającego tachografu analogowego na cyfrowy. W związku z tym wskazać należy, że kontrolowany przewóz wykonywany był pojazdem, którego dopuszczalna masa całkowita przekraczała 3,5 tony. Nie zachodziło zatem wyłączenie przepisów ustawy o transporcie drogowym - art. 3 ust. 1 pkt 2 u.t.d. Zgodnie z art. 4 pkt 22 u.t.d. obowiązki lub warunki przewozu drogowego to obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz przepisów innych ustaw, przepisów Unii Europejskiej i wiążących umów międzynarodowych, wymienionych w art. 4 pkt 22 litery a-y u.t.d. Do przewozów wykonywanych pojazdami, których dopuszczalna masa całkowita łącznie z przyczepą lub naczepą przekracza 3,5 tony stosuje się rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, wymienione w art. 4 pkt 22 lit. b u.t.d. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego nakłada obowiązek stosowania tachografów w pojazdach wykonujących przewozy drogowe. Zgodnie z art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014, tachografy są instalowane i użytkowane w pojazdach zarejestrowanych w państwie członkowskim używanych do przewozu drogowego osób lub rzeczy oraz do których zastosowanie ma rozporządzenie (WE) nr 561/2006. Sąd podziela stanowisko organu, że w kontrolowanym pojeździe, którym wykonywany był przewóz drogowy rzeczy, powinien być zainstalowany tachograf cyfrowy. Obowiązek instalowania w pojazdach dopuszczonych po raz pierwszy do ruchu po 1 maja 2006 r. tachografów cyfrowych wynika z rozporządzenia Rady (WE) nr 2135/98 z dnia 24 września 1998 r. zmieniającego rozporządzenie (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz dyrektywę 88/599/EWG dotyczącą stosowania rozporządzeń (EWG) nr 3820/85 i (EWG) nr 3821/85 (Dz.U.UE.L.1998.274.1 z późn. zm.). Zgodnie z art. 2 ust. 1 lit. a powołanego rozporządzenia, od dwudziestego dnia po dniu opublikowania rozporządzenia (WE) nr 561/2006, pojazdy dopuszczone do ruchu po raz pierwszy będą wyposażane w urządzenie rejestrujące zgodnie z wymaganiami załącznika IB do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85. Powyższe brzmienie przepisu art. 2 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 2135/98 zostało nadane na mocy przepisu art. 27 rozporządzenia nr 561/2006, który wszedł w życie – zgodnie z art. 29 rozporządzenia – z dniem 1 maja 2006 r. Rozporządzenie nr 561/2006 zostało opublikowane w dniu 11 kwietnia 2006 r. Nie ulega zatem wątpliwości, że po dniu 1 maja 2006 r. wszystkie pojazdy dopuszczone do ruchu po raz pierwszy winny być wyposażone w tachografy cyfrowe, przewidziane w załączniku IB do rozporządzenia nr 3821/85. Rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. UE L 370 z 31 grudnia 1985 r., s. 8), do którego odwołuje się art. 2 ust. 1 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 2135/98, zostało wprawdzie uchylone z dniem 2 marca 2016 r. przez rozporządzenie nr 165/2014, jednak zgodnie z art. 46 rozporządzenia nr 165/2014, w zakresie aktów wykonawczych wspomnianych w niniejszym rozporządzeniu, które nie zostały przyjęte i nie mogą być stosowane od daty rozpoczęcia stosowania niniejszego rozporządzenia, nadal obowiązują przejściowo - do daty wejścia w życie aktów wykonawczych wspomnianych w niniejszym rozporządzeniu - przepisy rozporządzenia (EWG) nr 3821/85, w tym przepisy załącznika IB do tego rozporządzenia. Stosownie natomiast do art. 47 rozporządzenia nr 165/2014, wszelkie odesłania do rozporządzenia nr 3821/85 będzie uznawać się za odesłania do rozporządzenia nr 165/2014. Z przytoczonych przepisów wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że kontrolowany pojazd powinien być wyposażony w tachograf cyfrowy, ponieważ został dopuszczony do ruchu w dniu 22 sierpnia 2006 r., czyli po 1 maja 2006 r. Tylko zaś w sytuacji zarejestrowania pojazdu przed 1 maja 2006 r. mógłby on być wyposażony w tachograf analogowy, o ile byłby on sprawny i nie podlegałby wymianie. Zatem na dzień produkcji w 2005 r. pojazd posiadał wymagany tachograf analogowy, jednakże w dacie dopuszczenia do ruchu tj. 22 sierpnia 2006 r. istniał już obowiązek wyposażenia pojazdu w tachograf cyfrowy. Argument, że w odniesieniu do przedmiotowego pojazdu została wydana decyzja administracyjna w przedmiocie jego rejestracji, dopuszczająca przedmiotowy pojazd do ruchu po drogach publicznych, nie podważa prawidłowości zaskarżonej decyzji. Wymaga podkreślenia, że rodzaj tachografu nie jest wskazywany w dowodzie rejestracyjnym, a możliwość zarejestrowania pojazdu nie jest uzależniona od rodzaju tachografu. Ponadto zgodnie z art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014, tachografy są instalowane i użytkowane w pojazdach zarejestrowanych w państwie członkowskim używanych do przewozu drogowego osób lub rzeczy oraz do których zastosowanie ma rozporządzenie (WE) nr 561/2006. Obowiązek zainstalowania tachografu dotyczy zatem pojazdów używanych do wykonywania transportu drogowego. Z protokołu kontroli bezsprzecznie wynika, że kontrolowanym pojazdem wykonywany był przewóz drogowy rzeczy. Dlatego nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, że z uwagi na dopuszczenie pojazdu do ruchu po drogach publicznych na mocy decyzji rejestrującej pojazd, w stanie faktycznym sprawy nie znajduje zastosowania art. 2 ust. 1 lit a rozporządzenia nr 2135/98 w brzmieniu nadanym mu przez art. 27 ust. 1 rozporządzenia nr 561/2006, natomiast w sprawie winien znaleźć zastosowanie art. 2 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 2135/98 sprzed jego zmiany, a wobec faktu, że tachograf zamontowany w kontrolowanym pojeździe nie został uszkodzony, jego wymiana w świetle przepisów prawa nie była konieczna. Stosownie do treści lp.6.1.1. załącznika nr 3 do u.t.d. kara za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w wymagany tachograf posiadający świadectwo homologacji typu wynosi 10.000 zł. Nałożenie na skarżącego kary w tej wysokości było więc prawidłowe. Na skarżącym, jako osobie zarządzającej transportem w przedsiębiorstwie, spoczywa odpowiedzialność za zgodność wykonywanego przewozu rzeczy z przepisami, zarówno unijnymi, jak i krajowymi z zakresu transportu drogowego, w tym respektowanie nakazu wyposażenia w tachograf cyfrowy pojazdu wykorzystywanego do przewozu drogowego rzeczy, zarejestrowanego po raz pierwszy po 1 maja 2006 r. Odnosząc się z kolei do naruszenia Ip. 9.2 załącznika nr 3 u.t.d., również należy uznać, że organy słusznie wymierzyły skarżącemu karę w kwocie 2.000 zł (przewidzianą taryfikatorem za to naruszenie). Z materiału dowodowego, a to: dokumentacji fotograficznej i protokołu kontroli z 19 maja 2020 r., nr [...], wynika jednoznacznie, że w dniu kontroli opona zewnętrzna zamontowana na drugiej osi z lewej strony pojazdu miała widoczne uszkodzenie bieżnika, skutkiem czego widoczny był kord opony. Ujawniona usterka z uwagi na wielkość wyrwy w warstwie zewnętrznej została zakwalifikowana jako niebezpieczna. Powyższy obowiązek wynika z art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym pojazd uczestniczący w ruchu ma być tak zbudowany, wyposażony i utrzymany, aby korzystanie z niego nie zagrażało bezpieczeństwu osób nim jadących lub innych uczestników ruchu, nie naruszało porządku ruchu na drodze i nie narażało kogokolwiek na szkodę. Stosownie natomiast do treści § 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (t. jedn.: Dz. U z 2019 r., poz. 2141), wydanego na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 66 ust. 5 Prawa o ruchu drogowym, drogowa kontrola stanu technicznego obejmuje identyfikację pojazdu oraz badanie techniczne co najmniej jednej pozycji z wymienionych obszarów, w tym układu hamulcowego. Usterki stwierdzone podczas badania stanu technicznego pojazdu dzieli się na: usterki drobne, usterki poważne i usterki niebezpieczne, powodujące bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego lub naruszające wymagania ochrony środowiska, w stopniu uniemożliwiającym używanie pojazdu w ruchu drogowym, które powodują niedopuszczenie do dalszego używania pojazdu. Zgodnie z załącznikiem 1a rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie kontroli ruchu drogowego oraz z załącznikiem 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zmieniającego rozporządzenie w sprawie kontroli ruchu drogowego stwierdzona usterka polegająca na widocznym kordzie opony została określona jako usterka niebezpieczna. W świetle powyższych regulacji należało zatem podzielić stanowisko orzekających organów, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy doszło do wykonania transportu drogowego pojazdem obarczonym usterkami o charakterze niebezpiecznym. Przedmiotowy pojazd w chwili kontroli stanowił więc pojazd powodujący bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego. Wykonywanie zaś przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne, obarczone jest karą pieniężną w wysokości 2.000 zł (lp. 9.2 załącznika nr 3 do u.t.d.). W ocenie Sądu organy zasadnie stwierdziły brak podstaw do zastosowania w sprawie art. 92c ust. 1 u.t.d. Skarżący nie wykazał bowiem okoliczności zwalniających go od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia. Dla uwolnienia się od odpowiedzialności skarżący winien wykazać zaistnienie okoliczności wskazujących, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których strona nie mogła przewidzieć, przy czym obie przesłanki muszą być spełnione kumulatywnie. Zdaniem Sądu organy obu instancji trafnie uznały brak wykazania takich okoliczności w niniejszej sprawie. Okoliczności, z którymi wiązały się stwierdzone naruszenia, były okolicznościami, które zarządzający transportem powinien przewidzieć. Wynikają one bowiem z powszechnie obowiązujących przepisów prawa. W ocenie Sądu, organy prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy i wyjaśniły wszystkie istotne okoliczności sprawy na podstawie całego zebranego materiału dowodowego. W konsekwencji zarzut naruszenia przepisów w postaci art. 6 i art. 7 należy uznać za nieuzasadniony. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.).