III SA/Kr 1353/15

Kraków, dnia 19 maja 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Jakubiec po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym skargi P. K. na czynność Prezydenta Miasta z dnia 2 marca 2012 r. polegającą na umieszczeniu P. K. i L. K. w pogotowiu opiekuńczym p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę, 2. przyznać od Skarbu Państwa na rzecz adwokata P. D. Kancelaria Adwokacka przy ul. [...] w K kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. P. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na czynność Prezydenta Miasta z dnia 2 marca 2012 r. polegającą na umieszczeniu P. K. i L. K. w pogotowiu opiekuńczym. Działanie to zostało podjęte wskutek wniosku A. K. złożonego podczas pobytu w Ośrodku dla Osób Dotkniętych Przemocą, w którym wyraziła wolę oddania dzieci do wychowania w rodzinie zastępczej z uwagi na stan zdrowia. Pismem z dnia 2 marca 2012 r. Dział Pomocy Dzieciom Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej zwrócił się do Komisariatu Policji o przyjęcie w trybie interwencyjnym do placówki Policji ww. małoletnich. Sąd Rejonowy Wydział III Rodzinny i Nieletnich postanowieniem z dnia 5 marca 2012 r. wszczął z urzędu postępowanie w przedmiocie ograniczenia władzy rodzicielskiej nad ww. małoletnimi i na czas trwania postępowania uregulował sposób roztoczenia pieczy na małoletnimi poprzez zarządzenie umieszczenia ich w trybie nagłym w zawodowej nie spokrewnionej z dzieckiem rodzinie zastępczej pełniącej funkcję pogotowia rodzinnego. P. K. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej pismem z dnia 14 października 2013 r. z zapytaniem o udzielenie informacji w jakim trybie wszczęto postępowanie administracyjne, wskutek którego umieszczono jego córki w pogotowiu opiekuńczym. Następnie pismem z dnia 28 sierpnia 2015 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na czynność Prezydenta Miasta polegającą na umieszczeniu jego córek w pogotowiu opiekuńczym. W treści skargi uznał, że działanie organu było bezprawne i doprowadziło do dalekoidących negatywnych skutków w postaci rozbicia rodziny. Wysunął także roszczenia odszkodowawcze. Sąd wzywał dwukrotnie pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi (wezwaniem z dnia 18 lutego i 6 kwietnia 2016 r.) poprzez sprecyzowanie jej przedmiotu, wykazanie zachowania trybu zaskarżenia, uzasadnienie skargi, w szczególności dokonanie jej kwalifikacji prawnej zaskarżonej czynności - pod rygorem odrzucenia skargi. Pełnomocnik skarżącego ostatecznie w piśmie z dnia 18 kwietnia 2016 r. sprecyzował, że przedmiotem skargi jest czynność organu z dnia 2 marca 2016 r. dotycząca umieszczenia L. K. i P. K. w pogotowiu opiekuńczym. Odniósł się do przepisu art. 52 § 3 i 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dokonując kwalifikacji prawnej zaskarżonej czynności oraz wskazał, odnośnie trybu zaskarżenia, że skarżący, począwszy od dnia 14 października 2013 r. kierował liczne wezwania do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na skargę organ podniósł, że działania prowadzące do umieszczenia małoletnich w pogotowiu opiekuńczym i zawodowej rodzinie zastępczej podejmowane były w świetle prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zaskarżona przez P. K. czynność Prezydenta Miasta, wykonywana przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej, polegająca na umieszczeniu L. K. i P. K. w pogotowiu opiekuńczym podjęta została na podstawie przepisów ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. z 2016 r., poz. 575). Zgodnie z przepisem art. 103 ust. 1 tej ustawy zadaniem placówki opiekuńczo-wychowawczej typu interwencyjnego jest doraźna opieka nad dzieckiem w czasie trwania sytuacji kryzysowej, w szczególności placówka jest obowiązana przyjąć dziecko w przypadkach wymagających natychmiastowego zapewnienia dziecku opieki. Zgodnie z ust. 2 do placówki, o której mowa w ust. 1, dziecko przyjmuje się: 1) na podstawie orzeczenia sądu; 2) w przypadku gdy dziecko zostało doprowadzone przez Policję lub Straż Graniczną; 3) na wniosek rodziców, dziecka lub osoby trzeciej lub umieszcza się dziecko w trybie art. 12 a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie. Opisane działanie jako wykonywane przez organy administracyjne, z zakresu administracji publicznej i dotyczące obowiązku podmiotu, do którego jest skierowane należy zakwalifikować z punktu widzenia kognicji sądu administracyjnego z przepisu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a (czynność). Skuteczność zaskarżenia tego rodzaju czynności zależy od zachowania trybu zaskarżenia, o którym stanowią przepisy art. 52 § 3 p.p.s.a: jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Zgodnie natomiast z przepisem art. 53 § 2 p.p.s.a w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. W niniejszej sprawie Sąd nie jest w stanie ocenić, czy tryb zaskarżenia został zachowany. Zobowiązany do wykazania trybu pełnomocnik skarżącego w tym zakresie nie wykonał wezwania Sądu. Jedynym pismem skarżącego, które znajduje się w aktach sprawy i faktycznie kierowane było do organu jest zapytanie z dnia 14 października 2013 r. o podstawę prawną działań organu wobec jego małoletnich dzieci. Pismo to stanowi w świetle przepisów ustawy p.p.s.a. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, niemniej z akt oraz z wyjaśnień pełnomocnika skarżącego nie wynika, w jakiej dacie skarżący podjął wiedzę lub mógł ją podjąć o zaskarżonej czynności, a w związku z tym nie jest możliwe skontrolowanie, czy tryb zaskarżenia został zachowany. Złożone przez pełnomocnika w piśmie z dnia 18 kwietnia 2016 r. wyjaśnienia należy ocenić jako niewystarczające w świetle wezwania Sądu o uzupełnienie skargi, w związku z czym skarga P. K. zgodnie z sentencją postanowienia została odrzucona na podstawie przepisu art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. O wynagrodzeniu wyznaczonego w sprawie pełnomocnika z urzędu orzeczono na podstawie przepisu art. 250 § 1 i § 2 p.p.s.a w zw. z § 4 ust. 1 i § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2015 r., poz. 1801).