III SA/Kr 1356/10

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 września 2010 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym ustanawiając na jej rzecz radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną uwidoczniła, że pozostaje prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Określając swój majątek uwidocznił, że przysługuje jej spółdzielcze lokatorskie prawo do 48 metrowego lokalu mieszkalnego (vide: k. 46 akt. admin, kopia zaswiadczenia, kopia wyroku SA w Krakowie z dnia 5.12.06 [...]). Nie ma zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Swoje miesięczne dochody oszacowała na kwotę 1016 zł brutto. Uzasadniając swoje starania podniosła że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jej dochód netto nie przekracza bowiem 867,29 zł (vide: kopia przekazu pocztowego) z tego zaś miesięcznie na opłaty czynszowe, gaz, prąd, telefon wydaje ok. 660 zł plus wydatek dalszych 70 zł na leki. Skarżąca powiada, że jest osobą przewlekle chorą i pozostaje w leczeniu od 1994 r. W oparciu o przedstawione przez organ wraz ze skargą akta administracyjne okolicznością znaną z urzędu pozostaje, że do skarżącej należy otrzymany w spadku (k. 48 akt. admin.) dom przy ul. [...]. Wedle relacji organu jest to budynek stary, wymagający wielu napraw, brak w nim kanalizacji, łazienki, właściwego ogrzewania w okresie zimowym (k. 43 akt admin.). W wyniku ubiegłorocznych podstopień budynek został częściowo zalany (k. 42, kopia zaświadczenia z 2.06.10, zdjecia). Dom nie był ubezpieczony (k. 10 akt. admin.). Przeprowadzony wywiad środowiskowy potwierdza sygnalizowane przez skarżącą problemy zdrowotne (k. 10 v. akt admin.). Skarżąca legitymuje się orzeczeniem zaliczającym ją do trzeciej grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Odnosząc tę uwagę do realiów niniejszej sprawy zauważyć trzeba, że skarga dotyczy orzeczonej przez organy odmowy przyznania zasiłku celowego a w postępowaniu sądowoadministracyjnym przedmiot skargi opatrzono symbolem "6320" (vide: zarządzenie z 8 października 2010 r.) opisywanym przez załącznik nr 1 do zarządzenia Prezesa NSA z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych jako sprawa z zakresu pomocy społecznej. W konsekwencji uznania, że skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie strony z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków - jej wniosek należało uznać za bezprzedmiotowy a w związku z tym postanowiono jak w sentencji działając na zasadzie art. 161 §1 pkt. 3 ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje bez wpływu na drugie z żądań skarżącej a mianowicie ustanowienia radcy prawnego. Zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Logiczną konsekwencją przedstawionego stanu rzecz jest więc, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa) jeśli nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenia te uzupełnione informacjami dostępnymi na zasadzie notorii urzędowej jest wystarczające dla oceny aktualnych możliwości płatniczych strony. Niewielkie nieścisłości pozostają bez znaczenia gdyż skarżąca nie należy do osób zamożnych w potocznym tego słowa znaczeniu gdyż. Tak bowiem należy postrzegać samotnie gospodarującą 65 letnią osobę z niewielkim dochodem. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że po opłaceniu stałych bieżących kosztów utrzymania środki pozostające do dyspozycji skarżącej wystarczają na skromną egzystencję. Okoliczność, że należy do niej odziedziczony dom przy ul. [...] nie zmienia takiego spojrzenia. Po pierwsze wedle relacji organu jest to budynek stary, wymagający wielu napraw, brak w nim kanalizacji, łazienki, właściwego ogrzewania w okresie zimowym (k. 43 akt admin.). W wyniku ubiegłorocznych podstopień budynek został częściowo zalany (k. 42). Po drugie trudno byłoby wymagać od skarżącej jego sprzedaży gdyż osoba starsza, borykająca się z problemami zdrowotnymi powinna dysponować pewnym zabezpieczeniem na wypadek poważniejszych powikłań zdrowotnych nawet gdy Państwo deklaruje powszechny oraz bezpłatny dostęp do służby zdrowia. Z uzyskaniem pożyczki skarżąca natomiast może mieć problemy gdyż przy swoich bieżących dochodach kwestia wymaganej przez banki tzw. zdolności kredytowej jest dyskusyjna. Biorąc to wszystko pod uwagę i przewidując minimalny koszt opłat za czynności radców prawnych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustanowiono dla skarżącej radcę prawnego z urzędu, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. W przedstawionej sytuacji skarżąca nie jest bowiem w stanie pokryć kosztów wynagrodzenia takiego pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania. W konsekwencji działanie takie stanowić będzie dla skarżącej pomoc, o którym to prawie traktują przepisy Oddziału 2 Rozdziału 3 Działu V ustawy z dnia 30 czerwca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tych względów orzeczono jak w punkcie drugim na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.