III SA/Kr 1359/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek (spr.) Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Tadeusz Wołek Protokolant Monika Musiał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2007r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję [...] Kuratora Oświaty w K. z dnia 21 września 2006r., nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji wyroku WSA w Krakowie z dnia 10 maja 2007r. Decyzją z dnia [...] maja 2006r., nr [...], Wójt Gminy [...] odmówił J. M. wydania aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. Jako podstawę prawną wskazano art. 10 ust. 6 ustawy z dnia 18 lutego 2000r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw oraz art. 104 kpa. W uzasadnieniu stwierdzono, że J.j M. nie spełnia wymogów przewidzianych w art. 10 ust. 6 cyt. ustawy, na dzień bowiem wejścia w życie tej ustawy nie posiadał co najmniej 3-letniego nieprzerwanego okresu pracy pedagogicznej w pełnym wymiarze zająć zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami odpowiednio w przedszkolu, szkole, ani zaliczanego do tego wymaganego okresu prowadzenia nieodpłatnie nauki religii w szkołach przed dniem 1 września 1997r. Organ wskazał, że w świadectwie pracy wydanym przez Kurię Metropolitalną w P. potwierdzono, że J. M. katechizował dzieci i młodzież w parafiach w okresie od 1973 do 1985, ale okresu tego organ nie zaliczył do 3-letniego okresu nieprzerwanego pracy pedagogicznej, albowiem nie odbywała się ona w szkole. Decyzją z dnia 21 września 2006r. [...] Kurator Oświaty w K., po rozpatrzeniu odwołania J. M. utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu wskazano, że J. M. nie spełnia jednego z wymogów przewidzianych w art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 18 lutego 2000r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw tj. 3-letniego nieprzerwanego okresu pracy w szkole lub przedszkolu. Organ stwierdził, że chodzić tu może tylko o okres pracy w latach 1990-2000, bowiem dopiero od roku szkolnego 1990/91 religia powróciła do szkół. Punkty katechetyczne zaś nie maja statusu szkoły gdyż nie znajdują się w katalogu szkół wymienionych enumeratywnie w art. 2 ust. 2 ustawy o systemie oświaty. Wprawdzie Sąd Najwyższy w wyroku z 30 lipca 1997r. przyjął, że punkt katechetyczny należy traktować jako jedną z placówek oświatowo-wychowawczych, ale art. 10 ust. 5 mówi o szkole, a nie placówce. J. M. wniósł skargą od powyższej decyzji, szczegółowo uzasadniając pogląd o konieczności zaliczenia mu okresu pracy w punktach katechetycznych i powołując się w tym względzie na orzecznictwo Sądu Najwyższego. W odpowiedzi na skargę [...] Kurator Oświaty wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do przytoczonych w skardze orzeczeń Sądu Najwyższego podniesiono, że dotyczą one rozumienia pojęcia praca nauczycielska w kontekście art. 88 ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela, czyli dla celów emerytalno-rentowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W ocenie Sądu wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem wydane w niniejszej sprawie decyzje naruszają prawo materialne poprzez jego błędną interpretację. Art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 18 lutego 2000r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 19, póz. 239 z późn. zm., zwana dalej ustawą zmieniającą Kartę Nauczyciela) wprowadza warunki, które muszą być spełnione do uzyskania z mocy prawa stopnia nauczyciela mianowanego. W niniejszej sprawie bezspornym jest spełnianie przez skarżącego księdza J. M. warunku zatrudnienia jako nauczyciela religii w szkole w dniu wejścia w życie tej ustawy zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami przewidzianymi w ustawie. Spornym jest jedynie spełnianie przez skarżącego wymogu "co najmniej 3-letniego nieprzerwanego okresu pracy pedagogicznej w pełnym wymiarze zajęć zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami odpowiednio w przedszkolu, szkole", przy czym "do trzyletniego nieprzerwanego okresu pracy pedagogicznej zalicza się okres prowadzenia przez księży i diakonów, nieodpłatnie, nauki religii w szkołach przed dniem 1 września 1997r.". Z akt sprawy wynika bowiem, że J. M. w latach 1973-1985 uczył dzieci i młodzież katechezy w punktach katechetycznych, nie ma zaś wymaganego stażu pracy w szkole. W ocenie Sądu nieprawidłowa jest dokonana przez organy administracyjne w zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji interpretacja cytowanego przepisu prowadząca do wniosku, że okresu pracy w punktach katechetycznych nie można skarżącemu zaliczyć do 3-letniego stażu wymaganego zgodnie z art. 10 ust. 5 ustawy zmieniającej Kartę Nauczyciela. Rzeczywiście w art. 10 ust. 5 tej ustawy ustawodawca posługuje się pojęciem "szkoła", bez bliższego określenia tego pojęcia. Trzeba jednak pamiętać, że cytowany przepis pochodzi z ustawy zmieniającej ustawę Karta Nauczyciela, należy wiec do jego interpretacji posłużyć się terminologią stosowaną w tej ustawie. Z art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. Karta Nauczyciela (Dz.U. z 1997r., nr 56, póz. 357) wynika, że ilekroć w ustawie jest mowa o szkołach bez bliższego określenia - rozumie się przez to przedszkola, szkoły i placówki oraz inne jednostki organizacyjne wymienione w art. 1 ust. 1 ustawy. Analizując treść wspomnianego art. 1 ust.1 ustawy Karta Nauczyciela należy stwierdzić, że rzeczywiście nie wymienia on wprost punktów katechetycznych, niemniej jednak analiza systemowa obowiązujących przepisów nakazuje w katalogu podmiotów wymienionych w tym przepisie umieścić również punkty katechetyczne. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela w tym zakresie poglądy wyrażane już w wcześniej w orzecznictwie, ze "jakkolwiek w ramach systemu oświaty punkt katechetyczny nie posiada statusu szkoły w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy o systemie oświaty, to jednak w ustawowej definicji "szkoły" ujętej w art. 3 pkt 2 Karty Nauczyciela punkt ten plasuje się jako placówka, w której wykonywana jest praca nauczycielska" (por. wyrok SN z 3 marca 2000r., IIUKN 661/99, OSNP 2002/4/93), a także jeszcze wcześniejsze, że "parafialna działalność katechetyczna (...) jest pracą nauczycielską w rozumieniu art. 88 ustawy Karta Nauczyciela w związku z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. o stosunku państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej", gdyż punkt katechetyczny należy traktować jako jednostkę organizacyjną objętą systemem oświaty, określoną w art. 2 pkt 3 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty, jedną z placówek oświatowo-wychowawczych, umożliwiających w szczególności uzyskanie oraz uzupełnienie wiedzy ogólnej, zdobywanie umiejętności, kształtowanie i rozwijanie zainteresowań i uzdolnień, także korzystanie z różnych form wypoczynku, odpowiadającą wymienionym w art. 1 ust. 1 Karty Nauczyciela (wyrok SN z 30 lipca 1997r., II UKN 201/97, OSNP 1998/11/347). Powyższy sposób interpretacji użytego w art. 10 ust. 5 ustawy zmieniającej Kartę Nauczyciela pojęcia "szkoła" potwierdza art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. nr 29, póz. 154) który przewiduje, że "Do nauczycieli i wychowawców zatrudnionych w szkołach i innych placówkach oświatowo-wychowawczych oraz placówkach opiekuńczo-wychowawczych prowadzonych przez kościelne osoby prawne, a także świeckich nauczycieli w niższych seminariach duchownych stosuje się prawa i obowiązki ustalone dla nauczycieli i wychowawców zatrudnionych w państwowych szkołach i placówkach oświatowo-wychowawczych oraz opiekuńczo-wychowawczych". Sąd orzekający w niniejszym składzie nie podziela wiec poglądów wyrażonych wcześniej w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 16 wrześni 1992r., II UZP 2/92, z którego wynikało, ze praca katechetyczna prowadzona w katechizacji parafialnej nie jest pracą nauczycielską. Pogląd ten zdezaktualizował się po zmianach stanu prawnego polegających na powrocie nauki religii do szkół, co w konsekwencji doprowadziło do zrównania pracy nauczycielskiej nauczania religii w szkole i w punktach katechetycznych. W obowiązujących stanie prawnym nie ma więc podstaw prawnych do różnicowania sposobu traktowania nauczycieli religii w zależności od tego, czy nauczali jej w szkole, czy w punktach katechetycznych. Odbywanie w latach 1957-1991 r. nauki religii katolickiej wyłącznie poza szkołami państwowymi nie może, po transformacji ustrojowej, decydować o niezaliczamości pracy katechetycznej prowadzonej w tamtym czasie. Powyższy wniosek prawny wyprowadzany z ustawy z dnia 17 maja 1989r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. nr 29, póz. 154) potwierdzają też argumenty natury ogólnej, przemawiające za identycznym traktowaniem nauczania religii w punktach parafialnych i w szkole. Rodzaj, sposób wykonywania, cel i znaczenie nauki religii były bowiem w każdym czasie identyczne. Nie znajduje też uzasadnienia wyrażany przez organ administracyjny pogląd, iż przytoczone powyżej orzeczenia Sądu Najwyższego nie mogą mieć w niniejszej sprawie znaczenia, albowiem dotyczą one uprawnień wynikających z art. 88 Karty Nauczyciela. Zawarte w tych orzeczeniach tezy mają ogólną naturę i odnoszą się ogólnie do sposobu rozumienia treści art. 1 ust. 1 w związku z art. 3 ust 2 ustawy Karta Nauczyciela. Prawidłowa zaś interpretacja tych właśnie przepisów jest konieczna dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Mając na uwadze powyżej przytoczone argumenty należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Dlatego też zostały one uchylone, na podstawie art. 145 §1 pkt 1litera a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.