III SA/Kr 136/11
PostanowienieWSA w Krakowie2011-02-25
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego?Ratio decidendi
Osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie strony o jej stanie majątkowym jest wystarczające do oceny jej możliwości płatniczych, jeśli nie wzbudza wątpliwości sądu. W przypadku, gdy dochody strony oscylują wokół kryterium ubóstwa, a jej majątek składa się z niewielkiego domu i gospodarstwa rolnego, należy uznać, że nie będzie ona w stanie ponieść kosztów sądowych ani kosztów zastępstwa prawnego.Stan faktyczny
Skarżący J. J. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Wnioskodawca oświadczył, że jego majątek to stary dom, gospodarstwo rolne i las, a dochody są minimalne, przeznaczane na podstawowe potrzeby. Do wniosku dołączył dokumenty potwierdzające jego trudną sytuację materialną, w tym postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z powodu bezskuteczności.Rozstrzygnięcie
I. Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych. II. Ustanowiono dla skarżącego radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 30 listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów postanawia: I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych.
Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem.
Wskazał, że oprócz starego drewnianego domu o powierzchni 67 m2, nieruchomości rolnej o areale 6,19 ha i lasu o powierzchni 0,13 ha nie posiada innych nieruchomości, zasobów pieniężnych czy przedmiotów wartościowych. Określając wysokość swojego dochodu wskazał na kwotę 500 zł .
Uzasadniając swoje starania podniósł, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej gdyż posiadane gospodarstwo rolne przynosi minimalny dochód. Innych źródeł nie ma. Nadmienił, że kilka lat temu został oszukany przez nieuczciwego kupca, który nie zapłacił mu za sprzedany inwentarz żywy a egzekucja komornicza okazała się bezskuteczna. W związku z tym musiał się zadłuży u rodziny nie mając z czego zwrócić. Podnosi, że swoje minimalne dochody przeznacza na zakup żywności, opłacenie energii elektrycznej i gazu oraz obowiązkowe ubezpieczenie społeczne w KRUS. Powiada, że żyje poniżej minimum socjalnego.
Do wniosku dołączył kopię decyzji wymiarowej ustalającej w 2010 łączne zobowiązanie pieniężne na kwotę na kwotę 37 zł, kopię wyroku SR sygn. [...] z którego wynika, że podał ofiarą oszustwa na kwotę około 2862 zł, kopię wyroku SR sygn. [...] zasądzające na jego rzecz 167,29 zł, kopię postanowienia SR oddalającego wniosek o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonce dłużnika, oraz kopie dwóch postanowień komorniczych o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z uwagi na jej bezskuteczność i kopię zaświadczenia z Urzędu Gminy z dnia 24 listopada 2005 r., w którym stwierdzono, że posiada on gospodarstwo rolne o powierzchni 6,2021 ha użytków rolnych w tym grunty przeliczeniowe 1,41 ha i las o pow. 0,1361 ha,
Mając na uwadze powyższe zaważyć należało, co następuje:
Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym jeżeli nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie strony stopniowane jest przekonaniem sądu, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała" czyli, że zostały one przedstawione w sposób przekonywujący. Zgodnie bowiem z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza istotnych wątpliwości to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że w jej aktualnej sytuacji wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji, że strony nie będzie stać na ich poniesienie, może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności.
W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to koresponduje z wcześniejszymi jakie składał w innych postępowaniach, gdzie uznawano je za przekonywujące. Konsekwentnie należy zatem przyjąć, że jeśli dochody skarżącego oscylują wokół ustalonego przepisami ustawy o pomocy społecznej kryterium ubóstwa a na cały jego majątek składa się niewielki stary dom oraz 6 hektarowa nieruchomość rolna (1,41 przeliczeniowych – dowód zaświadczenie) ze skrawkiem lasu to nie należy on do osób zamożnych. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że cześć z posiadanych środków finansowych musi przeznaczać na opłacenie mediów i podstawowe zakupy. Biorąc to pod uwagę należało w konsekwencji przyjąć, że skarżącego nie będzie stać na opłacenie własnym sumptem ani kosztów sądowych ani kosztów kwalifikowanego zastępstwa prawnego. Mimo bowiem tego, że posiadany majątek nieruchomy posiada określoną wartość podkładową lub sprzedażną trudno byłoby od skaranego wymagać takich rozporządzeń. Godziłyby on bowiem w podstawy jego bytowania gdyż nie można zapominać, że na roli gospodarzy a w domu zamieszkuje. Pożyczek lub kredytów w bankach czy SKOK-ach zaś nie uzyska dla tej prostej przyczyny, że przy wskazywanych dochodach nie posiada istotnej dla tych instytucji finansowych zdolności do bieżącego regulowania zaciągniętych zobowiązań.
Z tych względów udzielono skarżącemu pomocy, o którym to prawie traktują przepisy Oddziału 2 Rozdziału 3 Działu V ustawy z dnia 30 czerwca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło