III SA/Kr 1361/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Tadeusz Wołek po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi L. B. na akt Prezydenta Miasta z dnia 9 lipca 2014 r. nr [ ] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy mieszkaniowej z zasobu Gminy postanawia: 1. umorzyć postępowanie w sprawie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącej adwokata Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia [.....] 2014 r. sygn. III SA/Kr 1361/14 odrzucił skargę L. B. na akt (pismo) Prezydenta Miasta z dnia 9 lipca 2014 r. nr [.....], w którym poinformował on L. B., że jej wniosek o przyznanie lokalu mieszkalnego z zasobu mieszkaniowego Gminy Miejskiej został rozpatrzony negatywnie, ponieważ nie można jej uznać za osobę o niezaspokojonych potrzebach mieszkaniowych. Odpis powyższego postanowienia wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącej przesyłką pocztową dnia 4 września 2014 r. W skardze L. B. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W pismach z dnia 27 sierpnia 2014 r. i z dnia 4 września 2014 r. skarżąca ponowiła żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i przyznania adwokata z urzędu. W dniu 16 września 2014 r. skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie na formularzu "PPF". Domagała się zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z uwagi na przemoc w rodzinie i niską rentę. We wniosku skarżąca opisała swoją trudną sytuację rodzinną i zły stan psychiczny. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego postanowieniem z dnia 24 października 2014 r. sygn. III SA/Kr 1361/14: w punkcie I. umorzył postępowanie w sprawie zwolnienia od kosztów sądowych, w punkcie II. ustanowił dla skarżącej adwokata. Odpis powyższego postanowienia wraz z uzasadnieniem wysłano skarżącej przesyłką pocztową w dniu 7 listopada 2014 r. Skarżąca wniosła przesyłką pocztową z dnia 10 listopada 2014 r. sprzeciw od tego postanowienia. W uzasadnieniu zakwestionowała umorzenie postępowania w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, opisując swoją trudną sytuację materialną i osobistą. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. tj.: z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej "P.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Stosownie do art. 243 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Stosownie do treści art. 245 § 2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Z kolei zgodnie z art. 245 § 3 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 252 § 2 P.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Natomiast w myśl art. 257 tej ustawy wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniała w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Przepisy statuujące prawo pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 P.p.s.a. Strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy musi, zatem uprawdopodobnić, iż jej sytuacja majątkowa jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie i przyznanie pomocy z budżetu państwa. Przesłanki przyznania prawa pomocy są przy tym określone ogólnie, a więc uznaniu sądu pozostawił ustawodawca ocenę okoliczności przemawiających za rozstrzygnięciem korzystnym dla strony. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym (art. 252 § 1 P.p.s.a.). Skarżąca wniosła wniosek o przyznanie prawa pomocy na wymaganym formularzu w otwartym terminie do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia z dnia 26 sierpnia 2014 r. Odnośnie wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych należy wskazać, że zgodnie z art. 239 P.p.s.a., nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych strony skarżące działanie lub bezczynność organów w sprawach m.in. z zakresu pomocy i opieki społecznej, dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej, dotyczących chorób zawodowych, świadczeń leczniczych i rehabilitacyjnych, ze stosunków pracy i stosunków służbowych, z zakresu ubezpieczeń społecznych itp. Przedmiotem skargi w sprawie jest kwestia odmowy przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy Miejskiej. Przyznawanie dodatków mieszkaniowych mieści się w szeroko rozumianej kategorii spraw z zakresu pomocy społecznej. Zatem skoro na pomoc mieszkaniową gminy mogą liczyć mieszkańcy mający niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe i osiągający niskie dochody to sprawy mające za przedmiot odmowę lub przyznanie lokalu mieszkalnego z gminnego zasobu mieszkaniowego kwalifikować należy w podobny sposób. W konsekwencji należy stwierdzić, ze sprawa należy do katalogu spraw zwolnionych mocą ustawy z obowiązku uiszczania przez skarżących kosztów sądowych, zatem postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe i na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. podlega umorzeniu. Należy podkreślić, że oznacza to, iż wszelkie wydatki wykładane są za stronę z budżetu sądu administracyjnego i nie ponosi ona żadnych opłat sądowych ani kancelaryjnych. Odnośnie wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu, z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe z córką. Utrzymuje się z renty w kwocie 586 zł oraz dochodu z wynajmu miejsca postojowego w wysokości 140 zł. Z akt sprawy wynika, iż skarżąca posiada ¼ domu o pow. 45 m2, w tym pokój 10 m2. Posiada również 2 miejsca postojowe, oraz grunt w korycie Wisły o pow. 27 arów. We wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wykazała faktu posiadania wartościowych ruchomości czy też oszczędności. Skarżąca jest osobą schorowaną, otrzymującą niewielką rentę w kwocie 586 zł. Ma na utrzymaniu niepracującą, uczącą się córkę. Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia kwalifikowanego zastępstwa procesowego z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W powyższej sprawie sytuacja strony uzasadnia przyznanie jej pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu szczególnie wobec okoliczności, iż jego udział na obecnym etapie postępowania jest obligatoryjny. Z tych względów Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 239 oraz art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.