III SA/Kr 1361/24
WyrokWSA w Krakowie2025-12-05
Skład orzekający: Janusz Kasprzycki, Katarzyna Marasek-Zybura, Ewelina Dziuban
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie rozgraniczeniowe i przekazał sprawę do rozpoznania sądowi powszechnemu, gdy strony nie zawarły ugody, a zebrany materiał dowodowy nie pozwalał na jednoznaczne ustalenie przebiegu granic nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo umorzyły postępowanie rozgraniczeniowe i przekazały sprawę do sądu powszechnego, ponieważ strony nie zawarły ugody, a istniejący spór co do przebiegu granic, wynikający z rozbieżności w dokumentacji geodezyjnej i sprzecznych stanowisk stron, uniemożliwił wydanie merytorycznej decyzji administracyjnej. W takiej sytuacji przekazanie sprawy sądowi cywilnemu jest zgodne z przepisami Prawa geodezyjnego i kartograficznego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy J. o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego. Wójt umorzył postępowanie, ponieważ strony nie zawarły ugody co do przebiegu granic nieruchomości, a zebrany materiał dowodowy nie pozwalał na jednoznaczne ustalenie tych granic. Skarżąca podnosiła, że decyzje zostały wydane przedwcześnie, gdyż toczą się postępowania aktualizacyjne dotyczące granic działek.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie WSA Katarzyna Marasek-Zybura Asesor WSA Ewelina Dziuban (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Paulina Grojec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 23 maja 2024 r. nr SKO-GN-4160-43/23 w przedmiocie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego oddala skargę.
III SA/Kr 1361/24
Uzasadnienie
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 23 maja 2024r. (znak SKO-GN-4160-43/23), którą utrzymano w mocy decyzję Wójta Gminy J. z dnia 13 stycznia 2023 r. (RINT.6830.4.2022), orzekającą o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego, dotyczącego ustalenia przebiegu granic nieruchomości.
Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Wójt Gminy J. decyzją z dnia 13 stycznia 2023 r. (RINT.6830.4.2022), orzekł na podstawie art. 34 ust. 1, 2 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1990 ze zm.) o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego, dotyczącego ustalenia przebiegu granic nieruchomości:
1. oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki ewidencyjne nr: [...], [...], od nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...];
2. oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...], od nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki ewidencyjne nr: [...], [...], [...], przekazując z urzędu sprawę do rozpatrzenia sądowi powszechnemu.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że przedstawiona przez geodetę dokumentacja geodezyjna z przeprowadzonych czynności ustalania granic przyjęta została w dniu 30 listopada 2022 r. do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...]. Z dokumentacji tej wynika, że spór nie został zlikwidowany, strony nie zawarły ugody co do przebiegu granic. Organ administracyjny dokonał oceny prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granic oraz zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami prawa.
W odwołaniu od powyższej decyzji, zawartym w piśmie z 31 stycznia 2023 r. wniesiono o uchylenie ww. decyzji, wskazując, że została ona wydana przedwcześnie, albowiem nie zakończyło się postępowania w sprawie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów w zakresie działek objętych rozgraniczeniem.
SKO w Nowym Sączu w uzasadnieniu opisanej na wstępie decyzji powołało treść art. 34 ust. 1 i 2 pgik, stanowiącego podstawę materialnoprawną wydanych w tej sprawie rozstrzygnięć.
Organ II instancji wskazał, że pomiędzy właścicielami nieruchomości, tj. S. i A. K., a J. M. oraz B. M. nie doszło do zawarcia ugody. Brak było zatem zgodnego oświadczenia stron co do przebiegu granicy między spornymi działkami, a jednocześnie na ustalenie w tym zakresie nie pozwalał zebrany materiał dowodowy, z uwagi na istniejące rozbieżności w dokumentacji oraz sprzeczne stanowiska stron co do jego przebiegu.
Wskazano, że w trakcie wykonywania czynności geodezyjnych uprawniony geodeta poddał analizie następujące materiały geodezyjne: mapę ewidencyjną zmodernizowaną w skali 1:2000 dla obiektu L., dane metryczne z operatu ewidencji gruntów i budynków, szkice polowe i dane metryczne z operatów podziałowych, mapę ewidencji gruntów w skali 1:2880, mapę zasadniczą w skali 1:2000.
Jak wynika z wniosków końcowych znajdującej się w aktach sprawy opinii geodezyjnej z dnia 4 listopada 2022 r.: w obecności zainteresowanych stron, na podstawie mapy ewidencji gruntów i budynków 1:2000 k.m. 19, danych metrycznych z operaty zmodernizowanej ewidencji gruntów i budynków Nr [...], szkicu polowego i danych metrycznych z operatu podziałowego Nr [...] (Nr [...]), szkicu polowego i danych metrycznych z operatu podziałowego nr [...] (Nr [...]), geodeta okazał punkty załamania granic na spornych odcinkach, oznaczając je na mapie uzupełniającej rozgraniczenia w skali 1:2000, szkicu granicznym oraz na szkicu polowym symbolami: 46501, 46501A, 46502, 46503, 46504, 46505, 119662, 46499, 46510 - stanowiących punkty załamania granicy nieruchomości oznaczonej w operacie ewidencji gruntów i budynków jako: dz. zmod. Nr [...], [...] od dz. zmod. nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i punktowo od dz. zmod. nr [...] oraz punktowo od dz. zmod. nr [...] położonych we wsi L. gminy J. i symbolami: 46510, 105119, 105120, 46506, 46507 - stanowiących punkty załamania granicy nieruchomości oznaczonej w operacie ewidencji gruntów i budynków jako: dz. zmod. nr [...] od dz. zmod. nr [...], [...] i punktowo od dz. zmod. [...] - położonych we wsi L. gminy J. Tak okazana granica dz. zmod. nr [...] od dz. zmod. nr [...] różni się nieznacznie od granicy posiadania, w terenie stanowiącej ogrodzenie trwałe J. M., gdzie punkty załamania granicy posiadania wzdłuż południowej płaszczyzny ogrodzenia trwałego J. M. oznaczono symbolami: A1, B1.
Co do granicy dz. zmod. nr [...] od dz. zmod. nr [...] – J. M. nie wyraził zgody na granicę okazaną na podstawie danych metrycznych z operatu ewidencji gruntów i budynków oznaczoną symbolami: 46501, 46501A, 46502, ale również nie wyraził zgody na granicę posiadania oznaczoną symbolami: A1, B1, na którą granicę byli skłonni zgodzić się wnioskodawcy (Państwo K.). Wnioskodawcy wnieśli o ustalenie granicy na podstawie danych metrycznych z operatu ewidencji gruntów i budynków oznaczona symbolami: 46501, 46501A, 46502. Mimo nakłaniania stron do zawarcia ugody, do takiej ugody nie doszło i sprawa tej granicy została sporną.
Co do granicy dz. zmod. nr [...] od dz. zmod. nr [...], [...], [...] - organ administracyjny wskazał na brak jest szczegółów terenowych sugerujących przebieg granicy w postaci znaków trwałych, czy też ogrodzeń trwałych, poza dwoma granicznikami betonowymi: gr1, gr2, których położenie nie jest udokumentowane żadnymi danymi z operatu ewidencji gruntów i budynków, czy też danymi pomiarowymi operatów jednostkowych. Na okazaną granicę dz. zmod. nr [...] od dz. zmod. nr [...], [...], [...] - oznaczoną symbolami: 46503, 46504, 56505, 119662, nie wyraziła zgody B. M., na tym odcinku nie okazała też innej granicy, a D. P. była nieobecna.
Mimo tego, że wnioskodawcy zaproponowali ugodową zachodnią granicę dz. zmod. nr [...] od punktu B1 do granicznika gr1, na taką propozycję również nie wyraziła zgody B. M. Wnioskodawcy wnieśli o ustalenie granicy dz. zmod. nr [...] od dz. zmod. nr [...], [...], [...], na podstawie danych metrycznych z operatu ewidencji gruntów i budynków oznaczoną symbolami: 46503, 46504, 46505, 119662, tym bardziej, że D. P. była nieobecna.
Co do granicy dz. zmod. Nr [...], [...], [...] od dz. zmod. nr [...], [...], [...] – wskazano na brak szczegółów terenowych sugerujących przebieg granicy w postaci znaków trwałych, czy też ogrodzeń trwałych poza granicznikiem betonowym gr2 - którego położenie nie jest udokumentowane żadnymi danymi z operatu ewidencji gruntów i budynków, czy też operatów jednostkowych, a ponadto jest niewielka skarpa, powstała z urządzenia podwórka przez B. M. Na okazaną granicę dz. zmod. nr [...], [...], [...] od dz. zmod. nr [...], [...], [...] oznaczoną symbolami: 119662, 46499, 46510, 105119, 105120, 46506, 46507 - nie wyraziła zgody B. M., na tych odcinkach okazała granicę biegnącą od punktu gr2 i dalej w kierunku wschodnim od punktu p1 - wzdłuż dolnej krawędzi skarpy, a następnie w kierunku południowym do punktu p2, też wzdłuż dolnej krawędzi skarpy i dalej w kierunku wschodnim do punktu 46507, znajdującym się przy drodze powiatowej. Z taką propozycją B. M. nie zgodzili się wnioskodawcy i sprawa pozostała sporna.
Ustosunkowując się do wniosku o ustalenie granicy na podstawie starej mapy ewidencyjnej w skali 1:2880, po przeanalizowaniu dokumentów, tzn. mapy ewidencji gruntów w skali 1:2880 k.m. 12/13, geodeta stwierdził, na podstawie standardów geodezyjnych, małą dokładność tego rodzaju dokumentów geodezyjnych, gdzie pas błędu ustalenia granic - położenia puntu granicznego wynosi ± 1,5 m, a ponadto przedmiot sporu znajduje się na dwóch sekcjach mapy ewidencyjnej k.m. 12 i k.m. 13, co może spowodować nawet podwójne zwiększenie błędu ustalenia położenia punktu granicznego, a zwłaszcza na kierunku wschód - zachód. Ponadto wszystkie działki zmodernizowane z przedmiotowego rozgraniczenia są ujawnione w księgach wieczystych jako "nowe" działki zmodernizowane, a ponadto granice dz. zmod. nr [...], [...] od dz. zmod. nr [...], [...], [...] były przedmiotem podziałów i zostały ujawnione w operacie nr [...] (stare oznaczenie [...]) mapy uzupełniającej z pomiaru kontrolnego dz. zmod. Nr [...] sporządzonego przez geodetę uprawnionego B. K. z dnia 21 kwietnia 1998 r., gdzie w tym operacie widnieje protokół graniczny z opisem granic, podpisany przez zainteresowane strony oraz w operacie podziałowym nr [...] (stare oznaczenie [...]) podziału dz. zmod. nr [...], [...], [...] sporządzonego przez geodetę uprawnionego I. Z. z dnia 19 marca 2001, gdzie w tym operacie widnieje protokół przyjęci granic z opisem granic, podpisany przez zainteresowane strony, tzn. M. M., F. M. i D. P. Wobec takiej sytuacji, gdzie granice podziałowe w tych operatach jednostkowych są granicami prawnymi i zgodnymi z granicami ujawnionymi obecnie, w operacie ewidencji gruntów i budynków nr [...], to wracanie do starej mało dokładnej "starej" mapy ewidencyjnej w skali 1:2880 uznano za bezzasadne.
Zatem w takiej sytuacji, czyli braku zlikwidowanego sporu granicznego, dotyczącego granicy nieruchomości oznaczonej jako: dz. zmod. nr [...], [...] od dz. zmod. nr [...], [...], [...], [...], [...] i punktowo od dz. zmod. nr [...] oraz punktowo od dz. zmod. nr [...]; dz. zmod. nr [...] od dz. zmod. nr [...], [...] i punktowo od dz. zmod. nr [...] położonych we wsi L. gmina J., gdzie wskazane na podstawie dokumentów geodezyjnych punkty graniczne oznaczone symbolami: 46501, 46501A, 46502, 46503,46504, 46505, 119662, 46499, 46510, 105119, 105120, 46506, 46507 stanowiącymi punkty załamania granicy; dz. zmod. nr [...], [....] od dz. zmod. nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i punktowo od dz. zmod. nr [...] oraz punktowo od dz. zmod. nr [...] położonych we wsi L. gmina J., zostały zamarkowane przy pomocy palików drewnianych poza punktem 46501A -leżącym na murku ogrodzenia, który został zaznaczony farbą, ale nie zostały one zaakceptowane przez J. M. i B. M., którzy nie wyrazili zgody na granicę okazaną na podstawie dokumentów geodezyjnych, oznaczoną symbolami: 46501, 46501A, 46502, 46503, 46504, 46505, 119662, 46499, 46510, 46499, 46510, 105119, 105120, 46506, 46507 i B. M. na odcinkach granicy dz. zmod. Nr [...], [...], [...] od dz. zmod. nr [...], [...], [...] okazała granicę biegnącą od punktu gr2 i dalej w kierunku wschodnim do punktu p1- wzdłuż dolnej krawędzi skarpy, a następnie w kierunku południowym do punktu p2, też wzdłuż dolnej krawędzi skarpy i dalej w kierunku wschodnim do puntu 46507, znajdującym się przy drodze powiatowej. Wnioskodawcy wnieśli o ustalenie granicy przedmiotowych nieruchomości na podstawie danych metrycznych z operatu ewidencji gruntów i budynków i sprawa pozostała sporna.
Następnie organ II instancji wyjaśnił, że na podstawie zebranych dowodów, w sposób jednoznaczny można było ustalić położenie punktów granicznych, gdyż dane metryczne - współrzędne X, Y z operatu ewidencji zmodernizowanej są określone z dokładnością do 1 cm. Natomiast "stara" mapa ewidencyjna w skali 1:2880 nie dawała możliwości wyznaczenia punktów granicznych z wymaganą dokładnością do 10 cm, błąd wyznaczenia położenia punktów granicznych na podstawie takich dokumentów w skali 1:2880 mieści się w pasie błędu ± 1,5 m (3 m), co przekracza nawet wielkość spornych pasów gruntu, nawet w najszerszych miejscach przedmiotu sporu, co w przedmiotowym rozgraniczeniu taki dokument nie jest przydatny.
Wskazano, że co do granicy ogrodzenia oraz granicy okazanej przez B. M., oznaczonej symbolami: gr2 – p1 - p2 - 46507, może zachodzić zarzut zasiedzenia pasa przygranicznego, co może być rozstrzygnięte tylko w trakcie postępowania sądowego. Wobec braku zgodnego oświadczenia stron w sprawie przebiegu granicy i ujawnionego sporu granicznego przejawiającego się zastrzeżeniami co do wskazań strony przeciwnej, geodeta podjął się czynności nakłaniania stron do polubownego zakończenia istniejącego sporu. Stron nie udało się nakłonić do poczynienia wobec siebie ustępstw i podpisania aktu ugody. Wobec powyższego geodeta opisał wskazane przez strony granice w protokole granicznym, stanowiącym część dokumentacji rozgraniczeniowej przyjętej w dniu 30 listopada 2022 r. do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...].
Organ odwoławczy podkreślił, że upoważniony geodeta opisał wszystkie archiwalne dokumenty geodezyjne znajdujące się w zasobie ośrodka dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej i omówił przydatność dowodową każdego z nich, a także podał powody, dla których dane wynikające z tych dokumentów uznał za niewystarczające. Szczegółowe stanowisko w tej kwestii geodeta przedstawił w opinii technicznej do rozgraniczenia. Geodeta omówił powód uznania za nieprzydatny dokumentu geodezyjnego w postaci "starej" mapy ewidencyjnej w skali 1:2880. Geodeta opisał też wyniki czynności, jakie przeprowadził na gruncie z udziałem stron postępowania. Ponadto w protokole granicznym z dnia 31 sierpnia 2022 r. upoważniony geodeta przedstawił wskazania przebiegu granicy prezentowane przez każdą ze stron postępowania o rozgraniczenie i wskazania te zilustrował na szkicu graficznym. Zaznaczył też, że bezskutecznie nakłaniał strony do zawarcia ugody oraz że informował strony o konieczności przekazania sprawy sądowi.
Kolegium dokonując oceny prawidłowości wykonania czynności geodezyjnych, uznało, że dokumentacja została sporządzona przez geodetę zgodnie z obowiązującymi przepisami i standardami, czynności geodezyjne wykonano bez zastrzeżeń. Stanowisko strony odwołującej się, kwestionującej stanowisko organu I instancji, w żadnej mierze powyższego stanu nie zmienia. Podkreślono, że dnia 12 września 2023 r. zapadł wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie sygn. akt III SA/Kr 438/23 zgodnie z którym, została oddalona skarga złożona przez B. M., która żądała aktualizacji danych z ewidencji gruntów, a co również zostało oddalone decyzją MWINGiK w Krakowie. Oznacza to, że wszystkie dane zawarte w ewidencji gruntów dotyczące działek w L. będących przedmiotem rozgraniczenia pozostają niezmienione.
Na koniec podkreślono, że w tej sprawie nie było faktycznych, a co za tym idzie także prawnych podstaw do wydania przez organ merytorycznej decyzji w zakresie rozgraniczenia, a jedynym możliwym rozwiązaniem było skierowanie sprawy na drogę postępowania przed sądem powszechnym.
Na decyzję Samorządowego Kolegium w Nowym B. M. wniosła w piśmie z 25 lipca 2024 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, podnosząc, że organy orzekające podjęły decyzję przedwcześnie, gdyż nadal toczą się postępowania aktualizacyjne w zakresie przebiegu granic działek objętych postępowaniem rozgraniczeniowym, których efektem może nastąpić zmiana obecnych granic.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują, m.in. wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyrażona w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz.935) dalej - p.p.s.a.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu organu administracji publicznej. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie ma jednak obowiązku badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04).
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie ww. ustaw, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zapadłe w sprawie rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem.
Przedmiotem oceny Sądu w tym postępowaniu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z 23 maja 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy J. z 13 stycznia 2023 r., o umorzeniu postępowania o rozgraniczenie nieruchomości i przekazania sprawy do rozpoznania sądowi powszechnemu.
Wskazane decyzje zostały wydane w postępowaniu, które toczyło się w sprawie rozgraniczenia granic działek nr [...], [...] – stanowiącej własność S. K. oraz działki nr [...] – stanowiącej własność A. K., z sąsiednimi nieruchomościami, w tym z działkami należącymi do skarżącej B. M.
Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji organów obu instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021 r., poz. 1990 ze zm., zwanej dalej w skrócie: "p.g.k.") w brzmieniu na dzień złożenia wniosku S. K. i A. K. z 5 lipca 2022 r. o rozgraniczenie.
Regulacje dotyczące postępowania rozgraniczeniowego usystematyzowane zostały w Rozdziale 6 wymienionej ustawy.
Jak stanowi art. 30 ust. 1 p.g.k., wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) przeprowadzają rozgraniczenie nieruchomości z urzędu lub na wniosek strony.
Zgodnie z art. 31 p.g.k., czynności ustalania przebiegu granic wykonuje geodeta upoważniony przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) (ust. 1). Przy ustalaniu przebiegu granic bierze się pod uwagę znaki i ślady graniczne, mapy i inne dokumenty oraz punkty osnowy geodezyjnej (ust. 2). Jeżeli jest brak danych, o których mowa w ust. 2, lub są one niewystarczające albo sprzeczne, ustala się przebieg granicy na podstawie zgodnego oświadczenia stron lub jednej strony, gdy druga strona w toku postępowania oświadczenia nie składa i nie kwestionuje przebiegu granicy (ust. 3). W razie sporu co do przebiegu linii granicznych, geodeta nakłania strony do zawarcia ugody. Ugoda zawarta przed geodetą posiada moc ugody sądowej (ust. 4).
Przepis art. 33 ust. 1 p.g.k. stanowi, iż decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości właściwy organ wydaje, jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron. Strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać, w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie, przekazania sprawy sądowi (art. 33 ust. 3 p.g.k.).
Natomiast zgodnie z art. 34 p.g.k., jeżeli w razie sporu co do przebiegu linii granicznych nie dojdzie do zawarcia ugody lub nie ma podstaw do wydania decyzji, o której mowa w art. 33 ust. 1 p.g.k, upoważniony geodeta tymczasowo utrwala punkty graniczne według ostatniego stanu spokojnego posiadania, dokumentów i wskazań stron, oznacza je na szkicu granicznym, sporządza opinię i całość dokumentacji przekazuje właściwemu wójtowi (art. 34 ust. 1). Organ, o którym mowa w ust. 1, umarza postępowanie administracyjne i przekazuje sprawę z urzędu do rozpatrzenia sądowi (art. 34 ust. 2). Sąd rozpatruje sprawy o rozgraniczenie nieruchomości w trybie postępowania nieprocesowego (art. 34 ust. 3).
Orzekające w sprawie organy dla wykazania konieczności zastosowania art. 34 p.g.k. powołały się na okoliczności wynikające z opinii technicznej z 4.11.2022 r. do rozgraniczenia oraz ze sprawozdania technicznego, sporządzonych przez biegłego geodetę B. W., na zlecenie Wójta Gminy J.
W operacie tym geodeta przedstawił organowi, który go wyznaczył do przeprowadzenia czynności, swoją opinię w sprawie (k. 84-92 a.a.). Geodeta opisał wskazane przez strony granice w protokole granicznym (k. 122 i n.), stanowiącym część dokumentacji rozgraniczeniowej przyjętej w dniu 30 listopada 2022 r. do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...].
Należy się zgodzić ze stanowiskiem wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że "upoważniony geodeta opisał wszystkie archiwalne dokumenty geodezyjne znajdujące się w zasobie ośrodka dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej i omówił przydatność dowodową każdego z nich, a także podał powody, dla których dane wynikające z tych dokumentów uznał za niewystarczające. Szczegółowe stanowisko w tej kwestii geodeta przedstawił w opinii technicznej do rozgraniczenia. Geodeta omówił powód uznania za nieprzydatny dokumentu geodezyjnego w postaci "starej" mapy ewidencyjnej w skali 1:2880. Geodeta opisał też wyniki czynności, jakie przeprowadził na gruncie z udziałem stron postępowania. Ponadto w protokole granicznym z dnia 31 sierpnia 2022 r. upoważniony geodeta przedstawił wskazania przebiegu granicy prezentowane przez każdą ze stron postępowania o rozgraniczenie i wskazania te zilustrował na szkicu graficznym. Zaznaczył też, że bezskutecznie nakłaniał strony do zawarcia ugody oraz że informował strony o konieczności przekazania sprawy sądowi".
Z uwagi zatem na niezawarcie ugody przez strony i brak możliwości wydania decyzji o rozgraniczeniu, które to stanowisko organy przyjęły uwzględniając powyżej wskazane argumenty geodety, orzeczono o umorzeniu postępowania administracyjnego i przekazaniu sprawy rozgraniczenia do sądu powszechnego.
Odnosząc się do zarzutu skargi wskazać należy, że WSA w Krakowie prawomocnym wyrokiem z 12 września 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 438/23 oddalił skargę B. M. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 16 stycznia 2023 r., nr IG-II.7221.175.2022.KU w przedmiocie odmowy aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie przebiegu granicy:
- działki ewid. nr [...] na odcinku z działkami ewid. nr [...] i nr [...],
- działki ewid. nr [...] na odcinku z działkami ewid. nr [...] i nr [...],
- działki ewid. nr [...] na odcinku z działkami ewid. nr [...] i nr [...].
Zatem zarzut ten uznać należało za całkowicie bezzasadny.
Nadto skarżąca na rozprawie przed Sądem w dniu 5 grudnia 2025 r. podniosła, że "aktualny przebieg granic nieruchomości jest niezgodny z rzeczywistym stanem władania wynikającym z dokumentów geodezyjnych sprzed modernizacji" (...) nie akceptuje przebiegu granic przedmiotowych działek (...)".
Sąd podkreśla, że przedmiotem jego oceny i rozważań była wyłącznie zgodność z prawem wskazanej w skardze jako przedmiot zaskarżenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu 23 maja 2024 r. i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, wydanej w oparciu o wskazaną podstawę prawną, to jest art. 34 p.g.k. Inne rozstrzygnięcia niż wyżej wskazane nie stanowiły przedmiotu zaskarżenia w tej sprawie i mogły podlegać odrębnej weryfikacji, w tym m.in. odnoszące się do modernizacji czy aktualizacji ewidencji gruntów.
Nadto, Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji z obrotu prawnego.
Należy za organem II instancji powtórzyć, że w okolicznościach tej konkretnej sprawy zaistniały spór pomiędzy wnioskodawcami a stroną skarżącą, który wykluczał dokonanie rozgraniczenia przez Wójta Gminy J., ponieważ, jak zostało wykazane, zainteresowani właściciele nie złożyli zgodnych oświadczeń co do przebiegu granic, nie zawarli proponowanej przez geodetę ugody, natomiast zabrane w sprawie dowody podlegające analizie geodety nie pozwalały na jednoznaczne określenie granic wobec istniejących rozbieżności w dokumentacji oraz sprzecznych stanowisk stron co do przebiegu rozgraniczenia.
Podkreślenia wymaga, że sprawa dotycząca rozgraniczenia, jeśli chodzi o samą jej genezę, ma co do zasady charakter sporu cywilnego, związanego z własnością. Tryb postępowania o rozgraniczenie nieruchomości jak wskazano wyżej został uregulowany w dziele 6 cyt. Prawa geodezyjnego i kartograficznego (art. 29 - 37). Zgodnie z art. 29 p.g.k. rozgraniczenie ma na celu ustalenie przebiegu granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie ich na gruncie oraz sporządzenia odpowiednich dokumentów.
Sąd podziela stanowisko zaprezentowane w piśmiennictwie, że wskazany zapis art. 29 p.g.k. nie jest zbyt precyzyjny gdyż celem rozgraniczenia nie może być samo w sobie abstrakcyjne ustalenie granic (por. E. Mzyk Podział i rozgraniczenie nieruchomości, wyd. 1994 r. str. 60). Ustalenie granic służy określonemu celowi jakim jest władztwo właściciela, a ściśle – zakres uprawnień właściciela, rozumianego w istocie jako wykonywanie prawa własności i to do jakich granic ono sięga. Z kwestią tą należy wiązać przeznaczenie postępowania rozgraniczeniowego, które służy urzeczywistnieniu prawa własności i jest niejako rozszerzeniem uzupełniającym, wypływającym z prawa własności. Taka ocena charakteru sprawy o rozgraniczenie przeważa w doktrynie i orzecznictwie. Tym niemniej w systemie prawa polskiego dla wstępnej fazy postępowania rozgraniczeniowego przewidziano właśnie przeprowadzenie postępowania administracyjnego, gdzie leżący u podstaw tej sprawy spór cywilny pomiędzy właścicielami sąsiadujących nieruchomości powoduje, że organ administracji spełnia w tym sporze granicznym przede wszystkim funkcję mediacyjną, a nie rozstrzygającą. Znajduje to swój wyraz m.in. w tym, że w razie zawarcia ugody przed geodetą ma ona moc ugody sądowej oraz w obowiązku przekazania sprawy sądowi w pozostałych przypadkach, a więc także wówczas gdy organ wyda decyzję o rozgraniczeniu lecz zostanie ona zakwestionowana, ponieważ dana strona nie będzie zadowolona z przyjętej w oparciu o ustalenia geodety granicy. Geodeta, który w postępowaniu dotyczącym rozgraniczenia spełnia rolę odpowiadającą biegłemu, przede wszystkim nakłania zatem strony w przypadku sporu do zawarcia ugody.
Warunkiem przekazania sądowi powszechnemu sprawy o rozgraniczenie nieruchomości jest natomiast powstanie lub kontynuacja sporu co do ustalenia jej granic, który nie mógł być zakończony przed organem administracji z powodów wynikających z art. 34 p.g.k., 33 p.g.k., oraz art. 31 p.g.k., które powinny być interpretowane łącznie. W ocenie Sądu sytuacja taka występuje w przedmiotowej sprawie.
Orzekający w sprawie Sąd stoi po pierwsze na stanowisku, że wystarczającą do umorzenia postępowania i przekazania sprawy sądowi powszechnemu jest istniejący spór co do przebiegu linii granicznych, niezakończony zawarciem ugody. Przepis art. 34 ust. 1 p.g.k. stanowi bowiem o dwóch odrębnych przesłankach, których wystąpienie rodzi podstawę do przekazania sprawy do sądu powszechnego. Przesłanki te rozdzielone są spójnikiem "lub" co oznacza, że każda z nich może wystąpić samodzielnie. Sprawa przekazywana jest zatem do sądu powszechnego zarówno wtedy, gdy nie jest możliwe wydanie decyzji o rozgraniczeniu, ale także wtedy gdy w razie sporu co do linii granicznych nie dojdzie do zawarcia ugody. Sytuacja taka niewątpliwie zachodzi w przedmiotowej sprawie.
Niezależnie od tego, Sąd wskazuje że stan faktyczny przedmiotowej sprawy został wyjaśniony w stopniu wystarczającym do podjęcia rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania i przekazania sprawy rozgraniczenia do sądu powszechnego, także w tym zakresie w jakim wynika z niego brak podstaw do wydania decyzji o rozgraniczeniu.
W ocenie Sądu organy w przedmiotowej sprawie podjęły rozstrzygnięcie adekwatne do ustaleń poczynionych w toku postępowania, wskazujących na zaistnienie przesłanek wydania decyzji z art. 34 p.g.k., to jest umarzające postępowanie administracyjne z powodu konieczności przekazania sprawy rozgraniczenia do rozstrzygnięcia przez sąd cywilny. Umorzenie postępowania administracyjnego, nie zamyka w tym zakresie kwestii sporu granicznego, który zostanie rozstrzygnięty przez sąd cywilny.
Sąd podkreśla, że oceniał zgodność wydanych w tym przedmiocie decyzji wyłącznie z przepisami prawa administracyjnego, których naruszeń w stopniu uzasadniającym eliminację decyzji z obrotu prawnego nie stwierdzono.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło