III SA/Kr 1362/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Danielec (spr.) Sędziowie WSA Dorota Dąbek WSA Maria Zawadzka Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2012 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 października 2011 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego skargę oddala Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] 2011 r. nr [...] na podstawie: - art. 104, art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego (tj.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.); - art. 3 ust. 3 i 4, art. 4, art. 8, art. 14, art. 17 ust. 1 pkt 4, art. 38, art. 102, art. 104, art. 106, art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (t. j. Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1362 ze zm.); - § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń z pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 127 poz. 1055); odmówił skarżącemu – E. K. przyznania świadczenia w formie zasiłku okresowego. Na uzasadnienie organ podniósł, że z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Na dochód skarżącego składa się zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł, dodatek mieszkaniowy w wysokości 240,57 zł, oraz zasiłek stały w wysokości 88,57 zł., a zatem łączny jego dochód wynosi 482,14 zł. Kryterium dochodowe ustalone na podstawie art. 8 ust.1 ustawy o pomocy społecznej, a będące podstawą do przyznania świadczeń z pomocy społecznej dla osoby samotnie gospodarującej wynosi dla skarżącego 477 zł. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 38 ust 1 ustawy zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwała chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego - osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej tj. 477 zł. Jednocześnie w myśl art. 38 ust 2 zasiłek okresowy ustala się w przypadku osoby samotnie gospodarującej – do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, a dochodem tej osoby, z tym ze kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł. Jak ustalono dochód skarżącego przekracza ustawowe kryterium dochodowe o kwotę 5,14 zł., a więc zasiłek okresowy nie przysługuje. Od powyższej decyzji odwołanie złożył skarżący. W uzasadnieniu wskazał, że na jego dochód składa się dodatek mieszkaniowy w kwocie 240,57 zł, zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153,00 zł i zasiłek stały w kwocie 477,00 zł, z którego opłaca czynsz mieszkalny w kwocie 394,08 zł. Skarżący podniósł, że w okresie od 30 stycznia 2005 r. do 30 stycznia 2007 r. pobierał zasiłek okresowy i liczy na pozytywne rozpatrzenie jego sprawy. Decyzją znak [...] z dnia 3 października 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie: - art. 2, art. 3, art. 4, art. 8, art. 38 ust. 1, 2 i 3 i art. 106 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej; - art. 138 § 1 pkt. 1 K.p.a.; utrzymało zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy. Na uzasadnienie organ odwoławczy podniósł, że z akt sprawy wynika, że skarżący ma lat 55, legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności wydanym do dnia 30 listopada 2011 r. i leczy się kardiologicznie. Skarżący nigdzie nie pracuje, nie posiada uprawnień do świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Skarżący od dłuższego już czasu systematycznie korzysta z różnych form pomocy społecznej. Organ podniósł, że w celu ustalenia wysokości zasiłku okresowego skarżącego wzięto pod uwagę jego dochody z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, czyli lipca 2011 r. które wynosiły łącznie 482,14 zł. Zdaniem organu art. 38 ustawy nie zezwala na ustalenie dla skarżącego zasiłku okresowego. Kolegium podniosło, że rolą organu I instancji sprowadza się do ustalenia stanu faktycznego w sprawie i jego subsumcji pod obowiązujące sztywno przepisy prawa. Zaś zadaniem organu odwoławczego jest weryfikacja ustaleń dokonanych przez organ I instancji i analiza aktualnie obowiązujących przepisów prawa. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższą decyzję złożył skarżący. Skarżący podniósł, że organ I instancji i Kolegium błędnie ustaliło jego dochód. Z wyliczeń skarżącego wynika, że powinien otrzymać zasiłek okresowy w kwocie 80,05 zł miesięcznie. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r. nr 270). Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem, Sąd badał, czy organ administracyjny ustalił stan faktyczny zgodnie z obowiązującymi przepisami, a następnie, czy do tak ustalonego stanu faktycznego zastosował właściwe przepisy oraz, czy przepisy te prawidłowo zinterpretował. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Okolicznością bezsporną w sprawie jest, że skarżący znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i nie jest w stanie samodzielnie zaspokoić wszystkich swoich potrzeb życiowych. Bezspornym również w sprawie jest fakt, iż skarżący objęty jest stałą opieką Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Kwestą sporną jest czy skarżący spełnia kryterium dochodowe dla przyznania zasiłku okresowego. W niniejszej sprawie podstawę materialnoprawną decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (tj.: Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1362 ze zm.) zwanej dalej ustawą. Zgodnie z artykułem 36 ust. 1 pkt b ustawy, świadczeniami z pomocy społecznej są świadczenia pieniężne: zasiłek okresowy. Artykuł 38 ust. 1 pkt 1 ustawy określa, iż zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Ustęp 2 pkt 1 precyzuje, iż zasiłek okresowy ustala się w przypadku osoby samotnie gospodarującej - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie. Kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 20 zł miesięcznie (ust. 4). Ponadto okres, na jaki jest przyznawany zasiłek okresowy, ustala ośrodek pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy (ust. 5). Rozstrzygnięcie oparte o powyższe przepisy wydawane zostało w ramach tzw. uznania administracyjnego, a Sąd badał czy zakres uznania administracyjnego w rozpoznawanej sprawie nie został przez organy przekroczony, a także, czy w sposób należyty uzasadniono orzeczenia o odmowie przyznania skarżącemu zasiłku okresowego. Decyzja wydana na podstawie art. 38 ustawy, to decyzja mająca charakter częściowo uznaniowy. Tzn. organ zobowiązany jest przyznać zasiłek okresowy w przypadku spełnienia przez wnioskodawcę kryteriów ustawowych. Natomiast decyzja w zakresie wysokości oraz okresu na jaki zostanie przyznany zasiłek okresowy ma charakter uznaniowy. Uznaniowość nie oznacza jednak dowolności, a organ związany jest przepisami ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., jak również przywołanymi przepisami ustawy o pomocy społecznej. Działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza -zgodnie z art. 7 k.p.a. - załatwienie sprawy, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Doprecyzowaniem tej zasady jest przepis art. 2 ust. 1 ustawy, zgodnie z którymi pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości, oraz art. 3 ust. 4 ustawy stanowiący, iż potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Podnieść należy, że stosownie do przepisów ustawy o pomocy społecznej, organ przy udzielaniu wnioskowanej pomocy kieruje się ogólnymi zasadami wyrażonymi na gruncie tej ustawy, dotyczącymi wymogu dostosowania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy (art. 3 ust. 3). Jak wynika z akt sprawy, skarżący znajduje się pod stałą opieką Ośrodka Pomocy Społecznej, a Ośrodek przyznając skarżącemu pomoc ma na względzie jego trudną sytuację życiową, którą stale monitoruje aktualizując wywiady środowiskowe. Sąd pragnie podkreślić, iż nie każde żądanie skarżącego może być spełnione przez organ w oczekiwanej przez niego wysokości, zwłaszcza gdy skarżący tak jak w niniejszej sprawie nie spełnia kryteriów dochodowych. Organy zmuszone są uwzględniać przy orzekaniu nie tylko trudną sytuację życiową skarżącego, ograniczone środki finansowe pozostające w dyspozycji ośrodka pomocy społecznej, jak i ilość osób pozostających pod opieką ośrodka, ale też przede wszystkim wymogi ustawowe wiążące organ. W rozpoznawanej sprawie Sąd doszedł do wniosku, że organy obu instancji poddały należytej ocenie okoliczności, od jakich uzależnione było udzielenie skarżącemu pomocy w formie zasiłku okresowego. Reasumując należy stwierdzić, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny, dokonały prawidłowej oceny prawnej obowiązujących przepisów. W tej sytuacji skarga nie mogła zostać uwzględniona. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 nr 270) orzekł, jak w sentencji wyroku.