III SA/Kr 1364/25

PostanowienieWSA w Krakowie2026-02-13

Skład orzekający: Sędzia WSA Urszula Zięba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga wniesiona na decyzję organu pierwszej instancji, od której przysługiwało odwołanie do organu drugiej instancji, a następnie została wydana decyzja organu odwoławczego, jest dopuszczalna?
Ratio decidendi
Skarga wniesiona na decyzję organu pierwszej instancji, od której przysługiwało odwołanie do organu drugiej instancji, a następnie została wydana decyzja organu odwoławczego, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Zgodnie z art. 52 § 1 i § 2 PPSA, skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, co oznacza, że przedmiotem skargi powinna być decyzja organu odwoławczego.
Stan faktyczny
Skarżąca A. K. wniosła skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 4 lutego 2025 r. dotyczącą uchylenia prawa do rodzinnego kapitału opiekuńczego. W toku postępowania sądowego ustalono, że od decyzji organu pierwszej instancji przysługiwało odwołanie do organu drugiej instancji (Prezesa ZUS), które zostało wniesione i zakończyło się wydaniem decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżąca zamiast zaskarżyć decyzję organu odwoławczego, wniosła skargę na decyzję organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Zięba po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 4 lutego 2025 r., nr 010070/680/6109926/2024 w przedmiocie uchylenia prawa do rodzinnego kapitału opiekuńczego postanawia: - odrzucić skargę - A. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na "Zakład Ubezpieczeń Społecznych w sprawie zwrotu wypłaconego świadczenia z kategorii Rodzinny Kapitał Opiekuńczy". W jej uzasadnieniu podała, że nie zgadza się z decyzją ZUS z 4 lutego 2025 r., oznaczonej symbolem 010070/680/6109926/2024. Z uwagi na wątpliwości co jest przedmiotem zaskarżenia, Przewodnicząca Wydziału III w WSA w Krakowie zarządzeniem z 3 października 2025 r. wezwała Skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, przez wyjaśnienie czy skarga z 4 września 2025 r. stanowi skargę na decyzję ZUS z 4 lutego 2025 r. znak: 010070/680/6109926/2024 (decyzja organu I instancji), czy też decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 5 sierpnia 2025 r. znak: 010070/680/6109926/2024 (decyzja organu II instancji). W odpowiedzi na wezwanie Skarżącą podała, że wnosi skargę na decyzję ZUS z 4 lutego 2025 r., znak: 010070/680/6109926/2024, w związku z nakazem zwrotu świadczenia z tytułu rodzinnego kapitału opiekuńczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz.143), dalej: "p.p.s.a.", skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Natomiast stosownie do art. 52 § 2 p.p.s.a., przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Obowiązek wyczerpania toku kontroli instancyjnej oznacza, że w każdym przypadku, gdy stronie przysługuje prawo wniesienia środka zaskarżenia (odwołania, zażalenia) od rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, kontrola sądowa rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji jest dopuszczalna tylko łącznie z kontrolą rozstrzygnięcia wydanego przez organ drugiej instancji, a więc tylko wówczas, gdy przedmiotem skargi do sądu administracyjnego jest decyzja organu odwoławczego. Wniesienie skargi musi być więc poprzedzone wyczerpaniem środków zaskarżenia. W niniejszej sprawie Skarżąca wniosła skargę na decyzję organu I instancji, tj. decyzję ZUS z 4 lutego 2025 r., nr 010070/680/6109926/2024, którą uchylono przyznane Jej prawo do rodzinnego kapitału opiekuńczego. Od decyzji tej przysługiwało Stronie odwołanie do organu wyższego stopnia, tj. Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, o czym Skarżąca została pouczona w decyzji organu I instancji. Skarżąca zresztą z tego prawa skorzystała, w następstwie czego Prezes ZUS wydał decyzję z 5 sierpnia 2025 r., utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji. Zamiast jednak zaskarżyć decyzję organu odwoławczego, tj. decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 5 sierpnia 2025 r. (zawierającą prawidłowe pouczenie o przysługującej od niej skardze do wojewódzkiego sądu administracyjnego), Skarżąca wniosła do Sądu skargę na decyzję organu I instancji z 4 lutego 2025 r. W związku z tym skarga ta podlega odrzuceniu. Wobec powyższego stwierdzić należy, że skarga na decyzję organu I instancji jest niedopuszczalna i dlatego Sąd orzekł o jej odrzuceniu, działając na zasadzie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło