III SA/Kr 1369/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Krystyna Kutzner po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 września 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 1 października 2017 r. W. S. – dalej skarżąca, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 września 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej. Pismem z dnia 4 stycznia 2018 r. wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej jako: "p.p.s.a."), wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a. o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji lub postanowienia, w całości lub w części, może postanowić organ, który wydał decyzję lub postanowienie, działając z urzędu lub na wniosek strony skarżącej, chyba, że zachodzą przesłanki, od których w postępowaniu administracyjnym uzależnione jest nadanie decyzji lub postanowieniu rygoru natychmiastowej wykonalności albo, gdy ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może również na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części tego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Ustawa wymienia w tym przepisie dwie przesłanki: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę - majątkową, a także niemajątkową - która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudne do odwrócenia skutki, to skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe, spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po długim czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Co do zasady prawdopodobieństwo zaistnienia szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków powinno wynikać z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jednakże sąd administracyjny rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności nie może pominąć oczywistych, wynikających z akt sprawy okoliczności, które jednoznacznie przemawiają za wstrzymaniem wykonania zaskarżonych aktu lub czynności, funkcjonujących w obrocie prawnym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2013 r., sygn. akt II OZ 64/13, LEX nr 1282987). Sąd zauważa, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, zawarty w piśmie z dnia 4 stycznia 2018 r. nie został w wystarczający sposób uargumentowany, jednak biorąc pod uwagę całokształt zgromadzonych w sprawie dokumentów (w szczególności przedłożonych na okoliczność przyznania prawa pomocy) i wynikających z nich faktów, Sąd doszedł do przekonania, że wniosek należy uwzględnić. Odnosząc się do zasadności wniosku i biorąc pod uwagę całokształt okoliczności oraz dokumentów przedłożonych dotychczas w przedmiotowej sprawie należy uznać, że skarżąca uprawdopodobniła, iż wykonanie zaskarżonej decyzji przed podjęciem przez sąd administracyjny rozstrzygnięcia, co do zasadności wniesionej skargi może ziścić przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W ocenie Sądu skarżąca, poprzez złożone dokumenty w toku sprawy, wykazała, w czym miałyby się wyrażać trudne do odwrócenia skutki. Fakt, że skarżąca utrzymuje się sama niewątpliwie ma znaczenie w sprawie, biorąc pod uwagę jej dochody w wysokości [...] zł (jak wynika z danych zawartych we wniosku PPF, w którym skarżąca domagała się zwolnienia od kosztów sądowych w niniejszej sprawie oraz ustanowienia pełnomocnika). Możliwości finansowe skarżącej są stosunkowo niskie. Jak podaje jest osobą w podeszłym wieku, ma 87 lat i pozostaje pod opieką miejskiego ośrodka pomocy społecznej od wielu lat. Środki, jakimi dysponuje skarżąca w całości przeznaczane są na jej utrzymanie tj. gaz, światło, ubezpieczenie, leki, jedzenie. Nie należy przy tym tracić z pola widzenia, że skarżąca jest obciążona kredytem hipotecznym zaciągniętym na remont domu, który spłaca w kwocie [...] zł oraz drugim kredytem na życie, których koszt stanowi znaczne obciążenie domowego budżetu. Skarżąca nie dysponuje przy tym oszczędnościami, ani przedmiotami wartościowymi, które mogłyby zostać spieniężone. Ponadto ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności; Zdaniem Sądu, opisane wyżej okoliczności, przy uwzględnieniu łącznej wysokości zobowiązania za pobyt w Domu Pomocy Społecznej oraz świadomości, co do negatywnych skutków społecznych, w postaci groźby zachwiania sytuacji materialnej i bytowej skarżącej w taki sposób, iż nie byłaby ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych i bytowych, spowodowały, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, należało uznać za zasadny, gdyż istnieje obawa wystąpienia zagrożeń, o jakich mowa w treści art. 61 § 3 p.p.s.a. Wprawdzie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest odrębnym wnioskiem w sprawie i nie rzutuje na wniosek o przyznanie prawa pomocy (i odwrotnie), ale na marginesie zauważyć należy, że w niniejszej sprawie, skarżącej postanowieniem referendarza sądowego tut. Sądu przyznano pełnomocnika. Nie ulega wątpliwości, że świadczenie pieniężne, wokół spełnienia którego toczy się spór w niniejszej sprawie, jest z natury rzeczy świadczeniem odwracalnym, jednakże rozważając skutki zapłaty owej należności, należało mieć na uwadze konsekwencje bezpośrednio wpływające na sytuację bytową skarżącej. Biorąc po uwagę całokształt okoliczności i dokumentów przedłożonych przez skarżącą, Sąd uznał, że realizacja zaskarżonej decyzji, w kontekście stwierdzonych okoliczności faktycznych, mogłaby spowodować poważne konsekwencje finansowe w majątku skarżącej, co należy uznać za okoliczność powodującą powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Na końcu podkreślić należy, że Sąd na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie bada zasadności skargi. Postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania aktu, stanowi jedynie postępowanie o charakterze wpadkowym, które jest prowadzone w ściśle określonych granicach wyznaczonych treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. Zaskarżona decyzja będzie podlegać kontroli Sądu, pod względem jej zgodności z prawem, dopiero w toku merytorycznego rozstrzygania sprawy. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.