III SA/Kr 137/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie NSA Grażyna Danielec (spr.) WSA Tadeusz Wołek Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2012 r. sprawy ze skargi M. R. działającej w imieniu własnym oraz w imieniu małoletniego syna N. R. na decyzję Wojewody z dnia 23 listopada 2011r. nr [....] w przedmiocie wymeldowania skargę oddala Decyzją znak: [...] z dnia [...] 2009 r. Prezydent Miasta na podstawie: - art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. Nr 139, poz. 993 z 2006 roku ze zm.); - art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 - kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98 poz. 1071 z 2000 r. ze zm.); po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego orzekł o wymeldowaniu skarżącej – M. R. oraz małoletniego N. R. z lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. A w K. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podniósł, że w dniu 13 października 2008 r. P. R. wystąpił do organu wnioskiem o wymeldowanie z pobytu stałego skarżącej – M. R. oraz małoletniego N. R. z lokalu mieszkalnego przy ul. A w K uzasadniając, iż w/wymienieni nie mieszkają pod powyższym adresem. Na podstawie wyjaśnień stron postępowania, w dniu 26 listopada 2008 r. została wydana decyzja orzekająca o wymeldowaniu z pobytu stałego skarżącej i jej syna. W związku z odwołaniem złożonym przez skarżącą Wojewoda po rozpatrzeniu sprawy uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Na rozprawie administracyjnej przeprowadzonej przed organem I instancji w dniu 27 lutego 2009 r. P. R. oświadczył, że pod koniec grudnia 2008 r. zostały przywrócone dostawy energii elektrycznej do lokalu, a w związku trudną sytuacją finansową i zaległościami w opłatach za gaz, toczy się obecnie postępowanie upominawcze w Sądzie Rejonowym pod sygn. akt [...]. Dodał, że nigdy osoby w stosunku do których toczy się postępowanie nie miały utrudnionego dostępu do miejsca stałego pobytu, a po wyprowadzeniu się skarżąca nigdy nie zwracała się z prośbą ponownego zamieszkania w miejscu w stałego zameldowania. Skarżąca oświadczyła do protokołu, że nadal nie mieszka ze swoim dzieckiem w miejscu stałego zameldowania i pomimo przywrócenia dostaw energii elektrycznej do lokalu nie widzi na chwilę obecną możliwości ponownego wspólnego zamieszkania z uwagi na konflikt ze swoim ojcem. Dodała, że interwencje w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej oraz na Komisariacie Policji dotyczyły tylko kwestii odcięcia dostaw prądu do przedmiotowego mieszkania, a nie utrudnianego dostępu do miejsca stałego pobytu. Przesłuchani do protokołu w charakterze świadków lokatorzy budynku przy ul. A w K zgodnie zeznali, że skarżąca razem z synem nie mieszka w miejscu stałego pobytu i nie znają faktycznych okoliczności opuszczenia przez nią spornego lokalu. Zdaniem organu, z zebranego materiału dowodowego wynika, że skarżąca wraz z synem nie mieszka w lokalu przy ul. A w K, i z uwagi na konflikt rodzinny nie widzi obecnie możliwości ponownego zamieszkania pod powyższym adresem. Organ podkreślił, iż poruszane przez skarżącą kwestie dotyczące utrudniana zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu poprzez wyłączenie prądu i gazu związane są z nieuregulowanymi opłatami za lokal mieszkalny, co znajduje potwierdzenie w przedłożonej do akt sprawy kserokopii nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym. W związku z powyższym, w ocenie organu, błędnym byłoby stwierdzenie, że przerwa w dostawie energii elektrycznej i gazu spowodowana była celowym lub złośliwym działaniem najemcy lokalu. Skoro osoba po wyprowadzeniu się z lokalu na skutek konfliktu z innymi domownikami nie widzi obecnie możliwości powrotu do miejsca stałego pobytu i nie ma do niego utrudnianego dostępu, to należy uznać to za rezygnację z dalszego zamieszkiwania. Zdaniem organu spełniona została przesłanka z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, niezbędna do wymeldowania skarżącej i jej syna z lokalu przy ul. A w K, a utrzymanie zameldowania na pobyt stały w miejscu, w którym ta osoba faktycznie nie przebywa byłoby równoznaczne z utrzymaniem fikcji meldunkowej, na co obowiązujące przepisy z zakresu ewidencji ludności i dowodach osobistych nie zezwalają. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła skarżąca, która zakwestionowała, iż mieszkanie opuściła dobrowolnie. Skarżąca podniosła, iż dostęp do mieszkania ma utrudniony, gdyż jej ojciec zmienił zamki w drzwiach. Jeżeli o chodzi o kwestię uregulowania opłat za media to skarżąca proponowała ojcu, iż będzie płacić swoją część na co on nie przystał. Decyzją z dnia 23 listopada 2011 r. nr [...] Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych po rozpatrzeniu odwołania skarżącej utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że skarżąca wniosła do Sądu Rejonowego Wydział I Cywilny, pozew przeciwko P. R. o ochronę naruszonego posiadania lokalu przy ul. A w K. Z informacji uzyskanej od Sądu Okręgowego Wydział Cywilny-Odwoławczy wynika, że w dniu 2 czerwca 2011 r. zapadł wyrok oddalający apelację skarżącej od wyroku Sądu Rejonowego, I Wydział Cywilny, którym oddalano powództwo skarżącej przeciwko P. R. o naruszenie posiadania lokalu przy ul. A w K. Orzeczenie to jest prawomocne. W dniu 15 listopada 2011 r. na rozprawie administracyjnej strony wyjaśniły, iż skarżąca wraz z synem w lokalu przy ul. A nie zamieszkują bowiem do lokalu tego nie powrócili. Organ odwoławczy stwierdził, że zważywszy na oddalenie powództwa skarżącej o ochronę posiadania, a także okres, który upłynął od opuszczenia przedmiotowego lokalu (bowiem lokal ten jest nadal w wyłącznej dyspozycji P. R.) stwierdzić należy, iż opuszczenie lokalu przez skarżącą i jej syna było dobrowolne i ma charakter trwały. W przedmiotowej sprawie skarżąca wraz z synem nie zamieszkuje przy ul. A i lokal ten nie jest już miejscem gdzie skupiają się ich sprawy życiowe. W sytuacji, gdy osoba zmienia miejsce pobytu, opuszczając lokal, w którym dotychczas przebywała i zamieszkała pod innym adresem, to powstaje obowiązek meldunkowy polegający na zgłoszeniu organowi meldunkowemu tego faktu poprzez wymeldowanie się i zameldowanie w nowym miejscu przebywania. Jeśli osoba tego obowiązku nie dopełni z własnej woli, to organ gminy obowiązany jest na wniosek strony, mającej w tym interes prawny, wymeldować tę osobę w drodze decyzji administracyjnej. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższą decyzję złożyła skarżąca. Ponownie podkreśliła, iż mieszkania nie opuściła dobrowolnie. Podniosła, iż do mieszkania nie ma kluczy ale próbowała do niego wejść na co ma świadków. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, nr 270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Powyższa kontrola, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd sprawując tę kontrolę rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 tej ustawy organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Oznacza to, iż do wymeldowania w trybie administracyjnym niezbędne jest spełnienie następujących przesłanek: faktyczne opuszczenie lokalu oraz niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. Sąd pragnie podkreślić, iż zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych spełnienie przesłanki opuszczenia przez zainteresowaną osobę dotychczasowego miejsca pobytu stałego następuje wówczas, gdy jest ono dobrowolne i wynika z jej własnej woli. Koniecznym jest zatem dokonanie oceny zamiaru osoby, która ma być wymeldowana. Niezbędnym w tej kwestii jest uwzględnienie obiektywnych przesłanek opuszczenia, takich jak: powód opuszczenia, możliwość dostępu do lokalu, wola powrotu i utrzymywania związków z miejscem stałego pobytu. Nawet jeśli przyjąć, jak chce skarżąca, iż nie opuściła ona lokalu dobrowolnie, a została pozbawiona do niego dostępu poprzez zmianę zamków, podkreślić należy, iż podejmowane kroki prawne - tj. powództwo o ochronę naruszonego posiadania – nie były skuteczne, gdyż Sąd oddalił powództwo skarżącej, a orzeczenie to jest prawomocne. Celem decyzji o wymeldowaniu jest doprowadzenie do zgodności faktycznego miejsca pobytu osoby z miejscem rejestracji, ma więc ona charakter ewidencyjny i służy jedynie aktualizacji i doprowadzenia do zgodności pomiędzy miejscem zamieszkania, a miejscem zameldowania. Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zameldowanie jest wyłącznie aktem rejestracji danych o miejscu pobytu oznaczonej osoby. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że skarżąca obecnie nie zamieszkuje przy ul. A, zamierza jednakże, jak twierdzi, powrócić do tego mieszkania. Zamiar, to jest wola skarżącej ma znaczenie, przy ocenie, czy do opuszczenia lokalu rzeczywiście doszło, jednakże w rozpatrywanej sprawie znaczenie nadrzędne ma możliwość dostępu do lokalu. O braku możliwości dostępu do lokalu świadczy fakt, iż zamieszkujący obecnie w mieszkaniu przy ul. A, P. R. będący najemcą lokalu, nie widzi możliwości aby skarżąca ponownie zamieszkała w przedmiotowym lokalu. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, iż skarżąca, co sama przyznała, nie ma dostępu do mieszkania. Nie ogniskuje tam swoich spraw życiowych, gdyż skoncentrowała je w innym miejscu. Należy zatem przyjąć, że w niniejszej sprawie nastąpiło świadome, dobrowolne i trwałe opuszczenie przez skarżącą dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a pozostawienie zameldowania stanowiłoby w takiej sytuacji jedynie fikcję meldunkową. Zaskarżona decyzja odpowiada więc prawu. Sąd uznał, iż w sprawie nie zostały naruszone przepisy art. 7 k.p.a. i 77 k.p.a., a organ II instancji w sposób prawidłowy ocenił zebrany materiał dowodowy nie naruszając zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 k.p.a. Odnośnie wymeldowania małoletniego N. R. wskazać należy, iż zgodnie z artykułem 26 § 1 kodeksu cywilnego (Dz. U z 1964 poz. 16 nr 93 ze zm.) miejscem zamieszkania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską jest miejsce zamieszkania rodziców albo tego z rodziców, któremu wyłącznie przysługuje władza rodzicielska lub któremu zostało powierzone wykonywanie władzy rodzicielskiej. Zameldowanie potwierdza miejsce zamieszkania. Zameldowania małoletniego ma ścisły związek z zameldowaniem jego matki. W związku z powyższym orzeczono o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, nr 270).