III SA/Kr 1371/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek Sędziowie WSA Wojciech Jakimowicz (spr.) WSA Halina Jakubiec Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi "A" M., K., Z., M., C., P., Ł. Sp. j. z siedzibą w B na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 29 maja 2014r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] 2013 r., nr [...] nałożył na przedsiębiorstwo "A" M., K., Z., M., C., P., Ł. Spółka Jawna karę pieniężną w wysokości 10 000 (dziesięć tysięcy) złotych za naruszenie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym (t.j.: Dz.U. z 2013 r. poz. 1414). Decyzja powyższa została doręczona stronie w dniu 12 grudnia 2013 r. wraz z pouczeniem o terminie do wniesienia odwołania (kserokopia zwrotnego potwierdzenia odbioru - w aktach sprawy). Skarżąca spółka złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania pismem nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 19 kwietnia 2014 r. We wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania strona podała, że pracownik spółki włożył dwie skargi do jednej koperty i nadał list polecony do Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, jednakże list ten nie dotarł do adresata. Strona – powołując się na orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego - twierdzi, że przesyłka została nadana na błędny adres, co stanowi jedynie "zaniedbanie pisarskie" i nie może wykluczać możliwości złożenia środka odwoławczego. Główny Inspektor Transportu Drogowego postanowieniem z dnia 29 maja 2014 r., znak: [...], działając na podstawie art. 59 § 1 i 2 w związku z art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), po rozpoznaniu wniosku strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] 2013 r. nr [...], odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia podano, że jak wynika z akt przedmiotowej sprawy, do skarżącej spółki zostało wystosowane upomnienie w związku z nieuiszczeniem kary pieniężnej wynikającej z decyzji nr [...]. Strona w piśmie z dnia 10 marca 2014 roku wskazała, że wezwanie do zapłaty ma charakter przedwczesny, bowiem "pismem przesłanym 23 grudnia 2013 roku uzupełnione zostały uchybienia formalne skargi, która powinna skutkować wstrzymaniem wykonalności decyzji". Następnie strona została przez organ pierwszej instancji poinformowana pismem z dnia 17 marca 2014 r., że upomnienie zostało do niej wystosowane w związku z nieuiszczeniem kary pieniężnej wynikającej z decyzji nr [...] oraz z uwagi na niezłożenie odwołania od powyższej decyzji. Zdaniem organu z kserokopii dowodu nadania listu poleconego stanowiącego załącznik do pisma strony z dnia 10 marca 2014 roku nie wynika, żeby strona popełniła błąd w adresie WITD. Nadto niezrozumiała dla organu jest informacja o uzupełnieniu braków formalnych "skargi", przez którą strona prawdopodobnie rozumie odwołanie od decyzji, w sytuacji, w której do organu pierwszej instancji odwołanie od decyzji nr [...] nie wpłynęło. Odwołanie zostało przez stronę przesłane wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania dopiero pismem nadanym w dniu 19 kwietnia 2014 roku, które wpłynęło do WITD w dniu 22 kwietnia 2014 roku. Organ wskazał, że zgodnie z art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego w razie łącznego spełnienia następujących przesłanek: uprawdopodobnienie przez zainteresowanego braku jego winy w uchybieniu terminu; wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu; dochowanie siedmiodniowego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; dopełnienie czynności, dla której określony był termin. W ocenie organu odwoławczego strona wnosząc o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Stwierdzono, że decyzja nr [...] wysłana na adres strony widniejący w aktach sprawy została nadana prawidłowo. Powyższa decyzja została doręczona stronie dnia 12 grudnia 2013 r. na zasadach określonych w art. 43 Kodeksu postępowania administracyjnego wraz z pouczeniem o terminie do wniesienia odwołania. Okoliczność w postaci nadania odwołania ("skargi") od decyzji organu pierwszej instancji na błędny adres nie została przez stronę uprawdopodobniona, wręcz przeciwnie - z kserokopii potwierdzenia nadania przesyłki w dniu 23 grudnia 2013 roku wynika, że została ona nadana na prawidłowy adres siedziby Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Abstrahując od powyższego organ wyjaśnił, że błędne zaadresowanie przesyłki z odwołaniem od decyzji nie jest, wbrew przekonaniu strony, wyłącznie omyłką pisarską, lecz zaniedbaniem skutkującym niewniesieniem odwołania w terminie, co potwierdza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2013 r., II GSK 152/12, zgodnie z którym "błędne zaadresowanie koperty z zawartym w niej środkiem zaskarżenia nie stanowi usprawiedliwionej przesłanki do przywrócenia terminu. Błąd taki należy uznać za brak należytej staranności". Skargę na powyższe postanowienie złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie "A" M., K., Z., M., C., P., Ł. Spółka Jawna z siedzibą w B zarzucając organowi odwoławczemu brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego dotyczącego wpływu dwóch skarg nadanych w jednej przesyłce pocztowej. W konsekwencji strona wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uwzględnienie wniosku skarżącego ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, zgodnie z którą sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270). Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Podkreślić należy, że w świetle art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04). Ze względu na wyżej wskazane kryteria kontroli oraz treść art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, konieczne jest podkreślenie, że przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie było postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 29 maja 2014 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Zgodnie z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. "W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin". Z przepisu tego wynika, że pierwszą i zasadniczą kwestią, którą obowiązany jest zbadać organ właściwy do rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu, jest jednoznaczne stwierdzenie, że doszło do uchybienia terminu. Nie ma podstaw do przywracania terminu do dokonania czynności, jeżeli termin ten został zachowany. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że decyzja Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] 2013 r., nr [...] została w sposób prawidłowy doręczona jej adresatowi - "A" M., K., Z., M., C., P., Ł. Spółce Jawna w B w dniu 12 grudnia 2013 r. wraz z pouczeniem o terminie do wniesienia odwołania (kserokopia zwrotnego potwierdzenia odbioru - w aktach sprawy). Termin do złożenia odwołania upływał z dniem 27 grudnia 2013 r. W toku postępowania strona skarżąca pismem z dnia 10 marca 2014 r. poinformowała Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego – w związku z wezwaniem do zapłaty – że "uzupełnione zostały uchybienia formalne skargi, która powinna skutkować wstrzymaniem wykonalności decyzji" dołączając jednocześnie kserokopię dowodu nadania przesyłki. Z przedłożonej przez stronę skarżącą kserokopii potwierdzenia nadania przesyłki wynika, że przesyłka ta o numerze [...] została zaadresowana do Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego na prawidłowy adres organu i nadana w Urzędzie Pocztowym w dniu 23 grudnia 2013 r. Na stronie internetowej Poczty Polskiej w opcji "Śledzenie przesyłek – Tracking" znajduje się informacja, że przysyłka o wskazanym wyżej numerze nadana w Urzędzie Pocztowym została doręczona adresatowi w dniu 30 grudnia 2013 r. Skoro strona skarżąca w terminie otwartym do złożenia odwołania nadała do organu przesyłkę zawierającą pismo, konieczne było w niniejszej sprawie zbadanie treści korespondencji, jaka wpłynęła do organu pierwszej instancji w dniu [...] 2013 r., a następnie ocena tej korespondencji i jej zakwalifikowanie lub niezakwalifikowanie jako odwołania złożonego od decyzji organu z dnia [...] 2013 r., nr [...]. Należy zwrócić uwagę, że odwołanie w postępowaniu administracyjnym jest środkiem prawnym odformalizowanym. Dla zakwalifikowania pisma jako odwołania wystarczające jest stwierdzenie, że wynika z niego niezadowolenie strony z decyzji organu pierwszej instancji, a zwłaszcza nie mają znaczenia dla oceny tego pisma jego wadliwe oznaczenie czy nieporadnie sformułowana jego treść. Organ odwoławczy nie wyjaśniając wskazanej wyżej podstawowej kwestii mającej znaczenie dla oceny zachowania terminu bądź uchybienia terminowi do złożenia odwołania i poprzestając na stwierdzeniu, że do organu nie wpłynęło w terminie odwołanie od decyzji z dnia [...] 2013 r., nr [...], naruszył zasadę prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 k.p.a., zgodnie z którą w toku postępowania organy administracji publicznej z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż bezpośrednio zdeterminowało treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, które na tym etapie postępowania było przedwczesne. W tym stanie rzeczy - mając na uwadze treść art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - należało uchylić zaskarżone postanowienie. Zgodnie z art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazania co do dalszego postępowania w przypadku, gdy w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji. Mając na uwadze powyższe uwagi organ odwoławczy w toku ponownie prowadzonego postępowania obowiązany będzie ustalić, jaką treść zawierało pismo strony nadane w Urzędzie Pocztowym w dniu 23 grudnia 2013 r. i doręczone adresatowi, tj. organowi pierwszej instancji w dniu [...] 2013 r. Jeżeli wbrew informacji znajdującej się na stronie internetowej Poczty Polskiej przesyłka nie została doręczona, konieczne będzie przeprowadzenie pocztowego postępowania reklamacyjnego w tym kierunku. Wreszcie jeżeli okaże się, że przesyłka nie dotarła do organu, a strona skarżąca dysponuje dowodem jej nadania, obowiązkiem organu będzie ocena tej sytuacji przy założeniu, że strona nie może ponosić negatywnych konsekwencji nieprawidłowości działania poczty bądź nieprawidłowości w systemie rejestracji i wewnętrznego obiegu pism w urzędzie administracyjnym. Dopiero po analizie pisma nadanego w dniu 23 grudnia 2013 r. (o ile będzie to możliwe) i jednoznacznym ustaleniu, że nie stanowi ono odwołania od decyzji z dnia [...] 2013 r., nr [...], możliwe będzie zbadanie przez organ odwoławczy pozostałych przesłanek przywrócenia terminu do złożenia odwołania, o jakich mowa w art. 58 § 1 i 2 k.p.a.