III SA/Kr 1372/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie WSA Halina Jakubiec (spr.) WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi małoletniej P. L. reprezentowanej przez przedstawicieli ustawowych M. L. i T. L. na rozstrzygnięcie Dyrektora Samorządowego Przedszkola z dnia 24 czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia do przedszkola I. uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie, II. zasądza od Dyrektora Samorządowego Przedszkola na rzecz skarżącej kwotę 200,00 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. P. L., reprezentowana przez przedstawicieli ustawowych rodziców M. i T. L. rozstrzygnięciem Komisji Rekrutacyjnej Samorządowego Przedszkola Nr [...] w K nie została przyjęta do tego przedszkola. Z uzasadnienia rozstrzygnięcia wynika, że uzyskała liczbę punktów 94, a wymaganym do przyjęcia było posiadanie liczby punktów co najmniej 98. M. L. złożyła w dniu 29 kwietnia 2014 r. wniosek o uzasadnienie powyższego rozstrzygnięcia. Odpowiedź została sporządzona pismem dnia 12 maja 2014 r. i odebrana przez M. L. w dniu 6 czerwca 2014 r. Odwołanie od ww. rozstrzygnięcia (datowane na dzień 20 czerwca 2014 r., ta sama data wpływu do organu) podpisane przez T. L., koncentruje się na argumentacji, iż uzasadnienie odmowy nastąpiło z uchybieniem ustawowego terminu do jej sporządzenia, który wynosi pięć dni, w związku z czym w odwołaniu wniesiono o wskazanie daty podpisania umowy w sprawie korzystania z usług przedszkola. Dyrektor Samorządowego Przedszkola Nr [...] w K w uzasadnieniu rozstrzygnięcia z dnia 24 czerwca 2014 r. Nr [...] wskazał, że zgodnie z zasadami rekrutacji od dnia 6 maja 2014 r. rozpoczął się okres składania odwołań od rozstrzygnięć odmawiających przyjęcia do przedszkola. Odpowiedź w sprawie P. L. została sporządzona terminowo, o czym matka skarżącej została poinformowana telefonicznie w dniu 12 maja 2014 r., natomiast rozstrzygnięcie odebrała w dniu 6 czerwca 2014 r. Wskazano ponadto, że w uzasadnieniu rozstrzygnięcia Komisji Rekrutacyjnej nie wykreślono pkt 3 dotyczącego podpisania umowy, ponieważ P. L. otrzymała najniższą liczbę punktów (94) i tym samym nie została zgłoszona do rekrutacji w Samorządowym Przedszkolu nr [...] w K. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie Dyrektora Samorządowego Przedszkola Nr [...] w K P. L., działająca przez rodziców M. L. i T. L. jako przedstawicieli ustawowych, zarzuciła naruszenie przepisów art. 20 zc ust. 9 ustawy z dnia 6 grudnia 2013 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r. , Nr 256, poz. 2572 ze zm.) poprzez niedochowanie 5 – dniowego terminu do sporządzenia uzasadnienia odmowy przyjęcia skarżącej do Samorządowego Przedszkola nr [...] i niewskazanie w uzasadnieniu konkretnej przyczyny odmowy przyjęcia. Wniosła o uwzględnienie skargi poprzez zmianę zaskarżonej decyzji i przyjęcie jej do wyżej wymienionego przedszkola. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że dochowanie terminu 5 – dniowego na sporządzenie uzasadnienia odmowy przyjęcia do przedszkola oznacza, że fizycznie skarżąca powinna otrzymać w tym terminie uzasadnienie odmowy. Natomiast na stronie przeciwnej ciąży dowód dochowania tego obowiązku. Naruszenia interesu skarżącej w zaniechaniu organu skarżąca upatruje w tym, że czekając na uzasadnienie odmowy przyjęcia do przedszkola Nr [...], rodzice małoletniej nie zorganizowali przedszkola zastępczego, a w przedstawionym im uzasadnieniu odmowy przyjęcia nie było wyraźnie zaznaczonej przyczyny odmowy (nie zaznaczono odpowiedniego pola w formularzu odmowy). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, względnie o oddalenie. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi, organ przedstawił pogląd prawny wskazujący, że ustawa o systemie oświaty przewiduje w postępowaniu rekrutacyjnym do publicznego przedszkola środki prawne dla rodziców kandydata. Pierwszym z nich jest odwołanie od rozstrzygnięcia komisji rekrutacyjnej do dyrektora przedszkola publicznego. Warunkiem dopuszczalności złożenia takiego odwołania jest jednak złożenie uprzednio w terminie wniosku o sporządzenie uzasadnienia rozstrzygnięcia przez Komisję Rekrutacyjną. Jak organ zaznaczył, w przypadku, w którym kandydat posiada obydwoje rodziców, uprawnionym do złożenia odwołania jest rodzic, który złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia. Z przepisu 20 zc ww. ustawy wynika zdaniem organu, że wyłącznie legitymowanym do wniesienia odwołania jest ten rodzic kandydata, który złożył wniosek o uzasadnienie i to uzasadnienie otrzymał. Drugi rodzic legitymowany nie jest, jeśli nie złożył wniosku – oddzielnie lub wspólnie z drugim rodzicem. Zatem T. L., jako rodzic, który nie złożył wniosku o sporządzenie uzasadnienia, nie jest legitymowany do złożenia odwołania. Skoro M. L. nie złożyła odwołania, to rozstrzygnięcie Komisji Rekrutacyjnej stało się ostateczne i nie został wyczerpany ustawowy tryb zaskarżenia, co czyni w konsekwencji w ocenie organu niniejszą skargę M. L. niedopuszczalną. Jeśli chodzi o pismo organu z 24 czerwca 2011 r. skierowane do T. L., organ uznał je za posiadające jedynie cechy pisma informacyjnego nie posiadającego cech aktu administracyjnego podlegającego zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Organ wskazał ponadto, że w ustawie o systemie oświaty nie przewidziano dla rozstrzygnięć tak komisji rekrutacyjnej, jak i dyrektora publicznego przedszkola formy decyzji i brak jest w tej ustawie odesłania do postępowania administracyjnego, jak ma to miejsce w ustawie o szkolnictwie wyższym. Procedura rekrutacyjna do przedszkola jest kompleksowo uregulowana w ustawie o systemie oświaty. Organ dalej wskazał, że wobec braku legitymacji T. L. do wniesienia odwołania, organ nie mógł zastosować przepisu art. 134 Kpa o niedopuszczalności odwołania. Skoro skierowane do T. L. pismo z 24 czerwca 2014 r. nie miało cech aktu władczego – nie podlega ono zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Organ zaznaczył, że gdyby nawet przyjąć, że T. L. był uprawniony do wniesienia odwołania, to uczynił to po terminie, gdyż M. L. odebrała uzasadnienie odmowy przyjęcia do przedszkola w dniu 6 czerwca 2014 r. a odwołanie wpłynęło do organu w dniu 20 czerwca 2014 r. Uzasadniając wniosek o oddalenie skargi, organ podniósł, że zasady rekrutacji do przedszkola nr [...] w K były jawne i podane rodzicom do publicznej wiadomości. Rekrutacja opierała się na spełnieniu określonych kryteriów przyjęć, wyrażonych w punktach. P. L. otrzymała w sumie 94 punkty, podczas gdy wymagana minimalna liczba punktów wynosiła 98. Organ wskazał, że rozstrzygnięcie Komisji Rekrutacyjnej miało charakter w tym kontekście związany. Według organu przedstawione w sprawie uzasadnienie odmowy przyjęcia P. L. do przedszkola nr [...] jest wystarczające i pełne, gdyż wskazuje na dwie liczby punktów – wymaganą i uzyskaną przez skarżącą, a ponadto wskazane zostało w uzasadnieniu, że przyjęcia do przedszkola przeprowadzane są względem wolnej ilości miejsc. Nie stanowi błędu zdaniem organu niezakreślenie w formularzu odmowy odpowiedniej rubryki, gdyż przyczyny odmowy przyjęcia P. L. do przedszkola nr [...] wynikają w sposób jasny i czytelny z pozostałej treści pisma. Odnosząc się do zarzutu niezachowania 5 – dniowego terminu do sporządzenia uzasadnienia odmowy, organ stwierdził, że jest to termin instrukcyjny, którego niedochowanie nie może skutkować wadliwością rozstrzygnięcia w przedmiocie nieprzyjęcia do przedszkola. Uchybienie tego rodzaju nie ma wpływu zdaniem organu na wynik sprawy. W piśmie z dnia 15 września 2014 r. skarżąca podniosła, że wnoszenie w sprawie środków zaskarżenia jest uprawnieniem dla obojga rodziców równolegle ze względu na posiadaną wspólną władzę rodzicielską. Niezaznaczenie w formularzu odmowy odpowiedniej rubryki skarżąca oceniła jako nienależyte wykonanie przez organ obowiązków, wprowadzające dezinformację strony. Natomiast nie zgadzając się z argumentem o jedynie instrukcyjnym charakterze 5 - dniowego terminu do sporządzenia uzasadnienia odmowy przyjęcia do przedszkola, skarżąca wskazała, że ograniczenie tym terminem miało na względzie kwestie praktyczne wyrażające się w potrzebie poznania przez stronę motywów działania administracji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i 3 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - dalej ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Na podstawie art. 134 § 1 ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Skarga P. L. podlega uwzględnieniu, jednak z innych niż wskazanych w skardze powodów. Uściśleniu podlega przy tym, że zaskarżone rozstrzygnięcie Dyrektora Samorządowego Przedszkola Nr [...] w K z dnia 24 czerwca 2014 r. Nr [...] mieści się w zakresie kognicji sądu administracyjnego na zasadach określonych w przepisie art. 3 § 3 ppsa, który stanowi, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Procedura kwestionowania rozstrzygnięć w przedmiocie przyjęcia do przedszkoli uregulowana została w art. 20 zc ustawy o systemie oświaty. Przepis ten stanowi w kolejnych jego ustępach, że: 1. Wyniki postępowania rekrutacyjnego podaje się do publicznej wiadomości w formie listy kandydatów zakwalifikowanych i kandydatów niezakwalifikowanych, zawierającej imiona i nazwiska kandydatów oraz informację o zakwalifikowaniu albo niezakwalifikowaniu kandydata do danego publicznego przedszkola, publicznej innej formy wychowania przedszkolnego, publicznej szkoły, publicznej placówki, na zajęcia w publicznej placówce oświatowo-wychowawczej, na kształcenie ustawiczne w formach pozaszkolnych lub na kwalifikacyjny kurs zawodowy. 2. Komisja rekrutacyjna przyjmuje kandydata do danego publicznego przedszkola, publicznej innej formy wychowania przedszkolnego, publicznej szkoły, publicznej placówki, na zajęcia w publicznej placówce oświatowo-wychowawczej, na kształcenie ustawiczne w formach pozaszkolnych lub na kwalifikacyjny kurs zawodowy, jeżeli w wyniku postępowania rekrutacyjnego kandydat został zakwalifikowany oraz złożył wymagane dokumenty. 3. Komisja rekrutacyjna podaje do publicznej wiadomości listę kandydatów przyjętych i kandydatów nieprzyjętych do danego publicznego przedszkola, publicznej innej formy wychowania przedszkolnego, publicznej szkoły, publicznej placówki, na zajęcia w publicznej placówce oświatowo-wychowawczej, na kształcenie ustawiczne w formach pozaszkolnych lub na kwalifikacyjny kurs zawodowy. Lista zawiera imiona i nazwiska kandydatów przyjętych i kandydatów nieprzyjętych lub informację o liczbie wolnych miejsc. 4. Listy, o których mowa w ust. 1 i 3, podaje się do publicznej wiadomości poprzez umieszczenie w widocznym miejscu w siedzibie danego publicznego przedszkola, publicznej innej formy wychowania przedszkolnego, publicznej szkoły lub publicznej placówki. Listy zawierają imiona i nazwiska kandydatów uszeregowane w kolejności alfabetycznej oraz najniższą liczbę punktów, która uprawnia do przyjęcia. 5. Dzień podania do publicznej wiadomości listy, o której mowa w ust. 3, jest określany w formie adnotacji umieszczonej na tej liście, opatrzonej podpisem przewodniczącego komisji rekrutacyjnej. 6. W terminie 7 dni od dnia podania do publicznej wiadomości listy kandydatów przyjętych i kandydatów nieprzyjętych, rodzic kandydata lub kandydat pełnoletni może wystąpić do komisji rekrutacyjnej z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia odmowy przyjęcia kandydata do danego publicznego przedszkola, publicznej innej formy wychowania przedszkolnego, publicznej szkoły, publicznej placówki, na zajęcia w publicznej placówce oświatowo-wychowawczej, na kwalifikacyjny kurs zawodowy lub na kształcenie ustawiczne w formach pozaszkolnych. 7. Uzasadnienie sporządza się w terminie 5 dni od dnia wystąpienia przez rodzica kandydata lub kandydata pełnoletniego z wnioskiem, o którym mowa w ust. 6. Uzasadnienie zawiera przyczyny odmowy przyjęcia, w tym najniższą liczbę punktów, która uprawniała do przyjęcia, oraz liczbę punktów, którą kandydat uzyskał w postępowaniu rekrutacyjnym. 8. Rodzic kandydata lub kandydat pełnoletni może wnieść do dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły lub publicznej placówki odwołanie od rozstrzygnięcia komisji rekrutacyjnej, w terminie 7 dni od dnia otrzymania uzasadnienia. 9. Dyrektor publicznego przedszkola, publicznej szkoły lub publicznej placówki rozpatruje odwołanie od rozstrzygnięcia komisji rekrutacyjnej, o którym mowa w ust. 8, w terminie 7 dni od dnia otrzymania odwołania. Na rozstrzygnięcie dyrektora danego publicznego przedszkola, publicznej szkoły lub publicznej placówki służy skarga do sądu administracyjnego. Z powyższego jednoznacznie wynika, iż dyrektor przedszkola jest organem odwoławczym, co oznacza, że wydane przez niego rozstrzygnięcie powinno spełniać wymagania określone w art. 138 Kpa, który to Kodeks stosuje się odpowiednio zgodnie z zasadą wyrażoną przepisem art. 1 ust. 1 Kpa do opisanego wyżej postępowania. Z analizy akt administracyjnych wynika, że rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne zostało doręczone M. L. w dniu 6 czerwca 2014 r. a odwołanie zostało wniesione w dniu 20 czerwca 2014 r., to jest po upływie ustawowego 7 – dniowego terminu. Z treści rozstrzygnięcia organu odwoławczego nie wynika, by dokonano analizy terminowości wniesienia odwołania. Tymczasem kwestia tego rodzaju ma zasadnicze znaczenie determinujące dalsze postępowanie w sprawie. Zgodnie z przepisem art.20 zc ust.8 ustawy o systemie oświaty rodzic kandydata lub kandydat pełnoletni może wnieść do dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły lub publicznej placówki odwołanie od rozstrzygnięcia komisji rekrutacyjnej, w terminie 7 dni od dnia otrzymania uzasadnienia. Dopuszczalne jest rozpoznanie odwołania przez organ odwoławczy (Dyrektora) jedynie wówczas, gdy zostało ono wniesione w terminie. Tymczasem w niniejszej sprawie wynika jasno, że odwołanie zostało wniesione po upływie wymaganego ustawą 7 – dniowego terminu. Po otrzymaniu odwołania organ odwoławczy w pierwszej kolejności, przed przystąpieniem do jego rozpoznania, obowiązany jest do zbadania dopuszczalności odwołania oraz zachowania terminu do jego wniesienia, zgodnie z przepisem art. 134 Kpa. W razie wniesienia odwołania po terminie nie jest dopuszczalne jego rozpoznanie i wydanie decyzji przez organ odwoławczy, który powinien w takim przypadku wydać postanowienie o uchybieniu terminu do jego wniesienia. Zaniechanie, którego dopuścił się organ odwoławczy w niniejszej prawie stanowi naruszenie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy, bez zbadania czy odwołanie P. L. spełnia przesłanki formalnych, wydał rozstrzygnięcie merytoryczne, w ten sposób naruszając przepis postępowania art. 138 § 1 pkt 1 Kpa. Prowadząc ponownie postępowanie organ odwoławczy zgodnie z przepisami art. 127 i nast. Kpa dokona oceny czy odwołanie P. L. spełnia przesłanki formalne i w zależności od wyników tej oceny wyda zgodne z prawem rozstrzygnięcie. Sąd orzekł w pkt I na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa. W pkt II orzeczono na podstawie przepisu art. 200 ppsa.