III SA/Kr 1375/06

WyrokWSA w Krakowie2007-03-08

Skład orzekający: Krystyna Kutzner, Tadeusz Wołek, Dorota Dąbek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie warunków procedury odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła, polegające na udostępnieniu pojazdu osobom nieuprawnionym, skutkuje powstaniem długu celnego?
Ratio decidendi
Naruszenie warunków procedury odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła, w tym udostępnienie pojazdu osobom nieuprawnionym bez zgody organu celnego, skutkuje powstaniem długu celnego. Sąd podzielił stanowisko organów celnych, że udzielenie notarialnego upoważnienia do użytkowania pojazdu przez pracownika podczas nieobecności właściciela stanowi naruszenie przepisów, a ocena materiału dowodowego dokonana przez organy mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów.
Stan faktyczny
Funkcjonariusze celni przeprowadzili kontrolę firmy skarżącej E. K., ujawniając samochód przywieziony z Niemiec w procedurze odprawy czasowej. Ustalono, że pojazd był wykorzystywany przez osoby nieuprawnione, w tym pracownicę W. N. oraz córkę skarżącej, co stanowiło naruszenie warunków procedury. Organ celny określił dług celny, podatek akcyzowy i VAT. Po uchyleniu pierwszej decyzji i ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ celny ponownie wydał decyzję określającą należności. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując ustalenia organów.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner (spr.) Sędziowie WSA Tadeusz Wołek WSA Dorota Dąbek Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2007 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia 5 października 2006 r. nr [...] w przedmiocie długu celnego, podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług z tytułu importu skargę oddala W dniu [...].2004 r. funkcjonariusze Izby Celnej w [...] przeprowadzili kontrolę celną w siedzibie firmy "A" w [...] . Właścicielką ww. firmy była skarżąca E. K . W wyniku kontroli ujawniono samochód marki [...], nr nadwozia [...], rok produkcji 1989, do którego przytwierdzone były niemieckie tablice rejestracyjne nr [...] Przedmiotowy pojazd stanowił wcześniej dowód rzeczowy w postępowaniu karnym skarbowym , a po jego zakończeniu został przekazany na drogę postępowania celnego w celu uregulowania jego sytuacji prawnej na polskim obszarze celnym. W toku postępowania ustalono, iż przedmiotowy pojazd stanowił własność skarżącej , która posiadała podwójne obywatelstwo tj. polskie i niemieckie i prowadziła działalność gospodarczą na terenie obu tych państw tj. w ramach Firmy Produkcyjno-Handlowej "A" sp. z o.o. w [...] oraz Firmy B w Niemczech . Skarżąca , jak ustalono , była właścicielką kilku samochodów zarejestrowanych w Niemczech, w tym będącego przedmiotem niniejszej sprawy, które były wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej tj. przewożenia wyrobów i poruszania się po Polsce. Organ celny ustalił, że ww. samochód marki [...] został wprowadzony przez skarżącą na polski obszar celny w procedurze odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła. Przesłuchana w charakterze świadka pracownica skarżącej W. N. zeznała , iż przedmiotowy pojazd został przywieziony do Polski latem 2003r. Jak wynika z wyjaśnień skarżącej, ww. samochód marki [...] był wykorzystywany na terenie Polski , jak i za granicą , przez nią osobiście oraz przez jej córkę i zięcia ( oboje są obywatelami niemieckimi) . Do wykonywania zadań służbowych pojazdem tym mogła również poruszać się W. N. , która posiadała stosowne upoważnienie notarialne z dnia [...].2003r. do jego prowadzenia. Z wyjaśnień innych pracowników skarżącej tj. D. S. z dnia [...].2003r oraz L. L. z dnia [...].2003r., wynikało, że oni także poruszali się przedmiotowym samochodem, pomimo braku stosownego upoważnienia. W związku z powyższymi ustaleniami Naczelnik Urzędu Celnego w [...] w dniu [...].2005r. wszczął postępowanie celno-podatkowe mające na celu uregulowanie sytuacji prawnej przedmiotowego pojazdu na polskim obszarze celnym , a następnie decyzją z dnia [...].2005r. określił kwotę wynikającą z długu celnego powstałego w dniu [...].2004r. z tytułu niewykonania przez skarżącą obowiązków wynikających ze stosowania procedury odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła . W wydanej decyzji organ celny określił również podatek akcyzowy oraz podatek od towarów i usług z tytułu importu ww. samochodu. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca zakwestionowała wyjaśnienia D. S. oraz L. L. podnosząc , iż ww. samochód był do jej dyspozycji , a mimo iż D. N. posiadała notarialne upoważnienie , niemniej jednak ww. samochodem poruszała się tylko i wyłącznie w jej obecności. Dyrektor Izby Celnej w [...] , po rozpatrzeniu odwołania skarżącej , decyzją z dnia z dnia [...].2005r. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Naczelnik Urzędu Celnego w [...] w dniu [...].2006r. wydał decyzję , w której m.in. określił kwotę wynikającą z długu celnego powstałego w dniu [...].2004r. z tytułu niewykonania przez skarżącą obowiązków wynikających z procedury odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła dotyczącej ww. samochodu w wysokości [...] zł. ; określił podatek akcyzowy w kwocie [...] zł oraz podatek od towarów i usług w wysokości [...] zł. z tytułu importu ww. pojazdu . Organ celny wyjaśnił, iż w niniejszej sprawie z uwagi na datę długu celnego, tj. [...].2004r, zastosowanie mają przepisy obowiązujące przed przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej na podstawie art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004r. W związku z tym , że ww. pojazd został wprowadzony na polski obszar celny w proc odprawy czasowej , organ celny wyjaśnił , że zgodnie z art. 145 Kodeksu celnego odprawy czasowej pozwalała na wykorzystywanie na polskim obszarze celnym te niekrajowych przeznaczonych do powrotnego wywozu bez dokonywania żadnych zmian wyjątkiem zwykłego zużycia wynikającego z używania tych towarów, z całkowitym lub zwolnieniem od da. Z kolei zgodnie z § 112 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12.11.2003 r w gospodarczych procedur gospodarczych (Dz.U. z 2002 r Nr 201, poz.1955 ze zm.) przedmiotem odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od da mogą być określone pojazdy same zarejestrowane za granicą, a z przywileju tej odprawy, stosownie do § 114 ust. 1 , może skór osoba mająca swoją siedzibę lub miejsce zamieszkania poza polskim obszarem celnym ( ...) jeżeli w tym okresie przybywa na polski obszar celny. Zgodnie z § 113 pkt 3 ww. rozporządzenia towary objęte tą procedurą mogą być użytkowane wyłącznie przez posiadacza pozwolenia na korzystanie z procedury odprawy czasowej, chyba że osobą tą jest organizator użytkowania (...), lub osoby, o których mowa w§ 116, §117 pkt 1 oraz § 119 ust pkt 1 i 3. Samochód objęty na granicy wskazaną procedurą powinien zostać powrotnie lub otrzymać nowe przeznaczenie celne najpóźniej w dniu , w którym osoba , która go opuszcza polski obszar celny (§114 ust. 3 ww. Rozporządzenia). Naczelnik Urzędu Celnego podniósł , że osobą uprawnioną do korzystania z procedury celnej i jednocześnie zobowiązaną do przestrzegania warunków wynikających z jej stosowania i skarżąca , co zresztą nie było kwestionowane w toku całego postępowania celnego, pojazdu objętego procedurą odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła do dyspozycji osób nieuprawnionych stanowi - w ocenie organu celnego - niewykonanie obowiązków wynikających z tej procedury. Naczelnik Urzędu Celnego wyjaśnił. że osoba fizyczna mająca miejsce zamieszkania w kraju może korzystać z procedury odprawy czasowej jeżeli środki transportu przekazane są tej osobie do użytku służbowego lub prywatnego przez pracodawcę mającego siedzibę poza polskim obszarem celnym i będącego właścicielem tych środków transportu , ale przekazanie ich powinno być określone w umowie o pracę W rozpatrywanej sprawie skarżąca była właścicielem ww. samochodu , posiadała stałe miejsce zamieszkania w Niemczech, jednak siedziba pracodawcy - Firmy której zatrudnione były osoby korzystające z pojazdu - była na terytorium Polski. Oddanie pojazdu do dyspozycji osób krajowych stanowi naruszenie przepisów Kodeksu celnego. Fakt ten potwierdziły zeznania W. N. oraz wyjaśnienia samej skarżącej, która oświadczyła, że jak wyjeżdża "busem transportowym" , przedmiotowy samochód tj. [...] pozostawia na terenie firmy w [...] . Z pojazdu tego korzystała także córka skarżącej, która jako obywatelka niemiecka i zamieszkała na stałe w Niemczech mogłaby korzystać z tego pojazdu , gdyby posiadała na to zgodę organu celnego. Brak takiej zgody oznacza naruszenie warunków tej procedury . W ocenie Naczelnika Urzędu Celnego z materiału dowodowego sprawy wynika, iż przedmiotowy samochód znajdował się w dyspozycji osób nieuprawnionych do korzystano X procedury czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła. Z akt sprawy wynika również - skarżąca opuściła polski obszar celny w dniu [...].2004 r., co sama przyznała w piśmie z dnia [...].2006 r. Nie wykonanie obowiązku wynikającego ze stosowania ww. procedury celnej -a mocy art.212 § 1 Kodeksu celnego powoduje powstanie długu celnego , do którego uiszczenia zobowiązana jest skarżąca. W odwołaniu od tej decyzji skarżąca powtórzyła wcześniejszą argumentację , a w szczególności podniosła, że jej pracownica W. N. jeździła przedmiotowym samochodem tylko w jej obecności. Pojazd ten , jak wyjaśniła , na terenie Polski był użytkowany na zmianę z mężem skarżącej tzn. jeśli skarżąca wyjeżdżała do Niemiec "busem", to mąż używał samochodu [...] zarówno w Polsce jak i w Niemczech. Nigdy natomiast samochód nie pozostawał w Polsce sam, gdyż zawsze była obecna skarżąca lub jej maż. Dyrektor Izby Celnej w [...] decyzją z dnia 05.10.2006 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygniecie organu pierwszej instancji . W jej uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł , że nie ulega wątpliwości, iż procedura odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła na granicy wobec przedmiotowego pojazdu została dokonana w formie ustnej na wniosek skarżącej, która , jak sama przyznała , pojazd ten przywiozła na lawecie. Jako posiadacz pozwolenia na korzystanie z ww. procedury skarżąca zobowiązana była do przestrzegania jej warunków i tylko skarżąca , co do zasady, mogła użytkować przedmiotowy samochód . Organ odwoławczy nie dał wiary wyjaśnieniom skarżącej odnośnie tego , że mimo notarialnego pełnomocnictwa dla W. N. do korzystania z przedmiotowego samochodu skarżąca zawsze towarzyszyła tej pracownicy , gdyż z doświadczenia życiowego wynika, iż pełnomocnictwo takie jest udzielane po to , by używać pojazd podczas nieobecności właściciela. Potwierdzają to również zeznania samej skarżącej, która wyjaśniła , że jak wyjeżdża " busem", to samochód [...] pozostawia na terenie Firmy . Dyrektor Izby Celnej za trafne uznał stanowisko organu pierwszej instancji co do stwierdzenia naruszenia przez skarżącą warunków odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła dotyczącej przedmiotowego samochodu , jak i co do daty powstania długu celnego , która została wskazana przez skarżącą w jej piśmie z dnia [...].2006 r. Konsekwencją niewykonania obowiązków wynikających ze stosowania procedury, którą towar został objęty na granicy, stosownie do art. 212 § 1 pkt 1 Kodeksu celnego, jest powstanie długu celnego , do którego uiszczenia zobowiązana jest skarżąca. Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego , w której skarżąca, w której podniosła, Iż w dniu kontroli i zatrzymania przedmiotowego pojazdu skarżąca przebywała na terenie Polski , we [...] , gdzie była wraz ze swoja córką A. K. i W. R. Skarżąca powtórzyła argumentację, iż ww. samochodem jeździła skarżąca lub jej mąż w Polsce lub w Niemczech . Pojazd ten został zajęty na prywatnej posesji .i nikt nim nie jeździł . Odnośnie W. N. skarżąca wyjaśniła , że ona także nie jeździła nigdy sama tym samochodem , tylko zawsze ze skarżącą. Dokumenty dotyczące przedmiotowego pojazdu W. N. okazała funkcjonariuszom celnym , nie spodziewając się, że nie otrzyma ich z powrotem. Ww. była pracownikiem Firmy skarżącej i posiadała klucze do prywatnego pokoju, gdzie przebywały domowe zwierzęta, którymi się opiekowała podczas nieobecności skarżącej. Skarżąca zaprzeczyła , by zatrzymany pojazd był wykorzystywany przez jej córkę lub zięcia w Polsce. Ponadto skarżąca podniosła , że L. L. i D. S. nie jeździli przedmiotowym pojazdem , gdyż nie pracowali już w jej Firmie przed przywozem tego samochodu do Polski , co miało miejsce latem 2003 r. Na tę okoliczność D. S. złożyła pisemne oświadczenie. . Jeśli chodzi o opuszczenie w dniu [...].04r na [...] godziny terenu Polski, to skarżąca wyjaśniała, iż w tym czasie była w strefie przygranicznej w celu uzupełnienia w torbach brakujących elementów i zaraz potem wróciła do Polski. Fakt pozostawienia spornego pojazdu w Polsce skarżąca wyjaśniła jego niesprawnością spowodowaną nie możnością jego uruchomienia z powodu silnego mrozu panującego w tym dniu. Skarżąca zarzuciła , że w dniu kontroli nikt do niej nie zadzwonił i nie zawiadomił jej o kontroli.; gdyby tak się stało w ciągu ok. [...]godzin była w stanie powrócić do [...]. Zamiarem skarżącej nigdy nie było pozostawienie przedmiotowego pojazdu w Polsce planowała powrócić nim do Niemiec gdyby chciała pozostawić ten samochód w Polsce te wprowadziłaby go w formie aportu jako podwyższenie kapitału spółki, bez żadnych kosztów. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. W piśmie procesowym z dnia [...].2007 r. skarżąca zmieniła dotychczasowe wyjaśnienia i stwierdziła , że pozostawała w błędnym przekonaniu , iż w dniu [...].2004 r. wyjechała z Polski do Niemiec , gdyż faktycznie zdarzenie takie miało miejsce w dniu [...] 2004 r. , natomiast w dniu [...] 2004 r. spotkała się ze swoim mężem , ale w Polsce, w [...] . Zaistniała pomyłka co do dat spowodowana była przeżyciami osobistym, związanymi ze śmiercią bliskich osób , pożarem nowej Firmy oraz problemami wynikającymi z prowadzenia działalności gospodarczej. Wojewódzki Sąd administracyjny zważył, co następuje : Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, póz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem . Oznacza to , że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy , gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania , że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145§ 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Dz 2002 r Nr 153, póz. 1270). Sady administracyjne dokonują kontroli zaskarżonej decyzji oceniając, czy decyzja nie narusza prawa obowiązującego w dacie jej wydania oraz w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony przed organami administracji publicznej. Dowód uzupełniający może być przeprowadzony przed tymi sądami tylko z dokumentu , jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania Przeprowadzanie jakichkolwiek innych dowodów , poza dowodami z dokumentów, jest niedopuszczalne. Celem postępowania dowodowego przed ww. sądami nie jest ustalenie stanu faktycznego sprawy , lecz ocena , czy właściwe w sprawie organy ustaliły stan faktyczny sprawy zgodnie z obowiązującymi regułami oraz czy dokonały właściwej jego oceny. W rozpatrywanej sprawie, dokonując oceny zaskarżonej decyzji pod kątem okoliczności wyżej wskazanych , Sąd nie stwierdził, aby organy celne naruszyły prawo. W świetle zebranego materiału dowodowego sprawy Sąd w całości podzielił stanowisko Dyrektora Izby Celnej w [...] , że skarżąca była uprawniona do korzystania z procedury odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła samochodu marki [...] nr rej. [...], jednak naruszyła warunki tej procedury . Okolicznością bezsporną jest , że skarżąca udzieliła notarialnego upoważnienia dc używania przedmiotowego samochodu przez W. N. podczas nieobecność skarżącej w kraju. Ten fakt jednoznacznie uzasadnia stanowisko organu celnego . ze skarżąca naruszyła § 113 pkt.3 w związku z § 119 ust.1 pkt.1 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12.11.2003 r. w sprawie gospodarczych procedur celnych (Dz.U. Nr 201 póz. 1955 ). Wyjaśnienia skarżącej . iż W. N. nigdy samodzielnie nie prowadziła ww. pojazdu , lecz zawsze w obecności skarżącej nie zasługują na wiarę , bowiem z zasad doświadczenia życiowego wynika , iż upoważnienie do użytkowania pojazdu ma sens podczas nieobecności właściciela , bowiem prowadzenie pojazdu przez inną osobę w obecności właściciela nie wymaga pisemnego upoważnienia , a tym bardziej sporządzonego w formie czynności notarialnej. Ocena materiału dowodowego w tym zakresie dokonana przez organy celne mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów i jest zgodna z zasadami logiki. Sąd podzielił również stanowisko Dyrektora Izby Celnej jako zgodne z prawem , iż w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki określone w art.118 ust.1 ww. Rozporządzenia , zgodnie z którym używanie przedmiotowego pojazdu przez W. N. można by uznać za zgodne z prawem , bowiem ww. była pracownikiem polskiej firmy "A" . Za uzasadnione i zgodne z prawem należy uznać twierdzenie organów celnych , że córka skarżącej użytkowała samochód będący przedmiotem niniejszego postępowania , jednak bez zgody organu celnego , co spowodowało naruszenie warunku procedury , którą pojazd ten był objęty. Zarzuty skargi w zakresie w jakim dotyczą L. L. są bezprzedmiotowe , bowiem zostały one uwzględnione przez organ odwoławczy , co znalazło swój wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ( str. [...] tej decyzji ). Kwestia użytkowania pojazdu przez D. S. nie została jednoznacznie rozstrzygnięta w zaskarżonej decyzji jednak w ocenie Sądu ustalenie tej okoliczności nie miało wpływu na wynik sprawy . Stwierdzenie naruszenia warunku procedury odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła w odniesieniu do jednego przypadku ma taki sam skutek , jak w odniesieniu do wielu przypadków. W związku z tym należy uznać , że organy celne ustaliły stan faktyczny w stopniu wystarczającym do wydania zaskarżonej decyzji. Odnośnie ustalenia , czy skarżąca opuściła polski obszar celny pozostawiając na nim przedmiotowy pojazd , Sąd podzielił stanowisko organów celnych , że fakt taki miał miejsce w dniu [...].2004 r. Okoliczność ta została przyznana w toku prowadzonego przez organy celne postępowania. Odmienne stanowisko skarżącej zawarte w piśmie procesowym skarżącej z dnia [...].2007 r. nie mogło odnieść zamierzonego skutku , z tego powodu , że jak wyżej wskazano , ocena zaskarżonej decyzji dokonywania jest na dzień jej wydania oraz , że w postępowaniu sądowym dopuszczalny jest dowód uzupełniający wyłącznie z dokumentu . Organy celne w sposób należyty i przy zachowaniu obowiązującej procedury ustaliły stan faktyczny sprawy oraz prawidłowo określiły zakres praw i obowiązków strony tego postępowania. Skarga nie może być uwzględniona , gdyż wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko Dyrektora Izby Celnej zawarte w zaskarżonej decyzji nie daje podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Nie znajdując podstaw do uznania , że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego lub zasady postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy , Sąd działając na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270 , orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło