III SA/Kr 1377/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Bożenna Blitek po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków J. M. i A. Ż. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. M. i A. Ż. o wznowienie postępowania postanawia: 1. zwolnić skarżące od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżących radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych. W dniu 2 listopada 2012 r. (data prezentaty Sądu) skarżące J. M. i A. Ż. złożyły wnioski o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Skarżące wskazały, że są rodzeństwem i prowadzą czteroosobowe gospodarstwo rodzinne, posiadają 0,69 ha ziemi ornej oraz dom o pow. 80 m2. Podały, że J. M. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku i dorywczo zarabia 100 zł, jej mąż – R. M. poszukuje pracy, a syn – R. M. dopiero ukończył szkołę. A. Ż. jest również osobą bezrobotną, a z pracy dorywczej osiąga ok. 100 zł miesięcznie. Skarżące nie posiadają zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Pismem z dnia 25 marca 2013 r. skarżące zostały wezwane do uzupełnienie braków formalnych wniosków poprzez podanie danych, które powinny znaleźć się w rubryce 3 formularzy PPF "Informacja o przedmiocie zaskarżenia" oraz wyjaśnienie jak kształtuje się wysokość miesięcznych obciążeń ich gospodarstwa domowego na opłaty za prąd, gaz, dostawę wody, wywóz nieczystości, telefony, RTV, leki; wyjaśnienie czy nieruchomość rolna przynosi dochody; przedłożenie zaświadczeń z właściwego urzędu pracy potwierdzających fakt zarejestrowania J. M., R. M. i A. Ż. jako osoby bezrobotne poszukujące pracy – w terminie 7 dni od doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia wniosków bez rozpoznania. W piśmie z dnia 30 marca 2013 r. skarżące wyjaśniły, że wysokość miesięcznych dochodów nie pozwala im opłacać regularnie należności za prąd, wodę, gaz, kanalizację, ubezpieczenie i na tą okoliczność przedłożyły niezbędną dokumentację jak również wymagane zaświadczenia z urzędu pracy. Zarządzeniem z dnia 19 kwietnia 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 1377/12 referendarz sądowy pozostawił wnioski skarżących bez rozpoznania. Wskazał, że pomimo wezwania skarżące nie podały danych, które powinny znaleźć się w rubryce 3 formularzy PPF "Informacja o przedmiocie zaskarżenia". Na powyższe zarządzenie referendarza sądowego skarżące wniosły sprzeciw, w którym powtórzyły okoliczności wskazujące na ich ciężką sytuację finansową i dołączyły wypełnione formularze "PPF". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: W sprawach prowadzonych przed sądami administracyjnymi podstawy przyznania prawa pomocy określa ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., zwana dalej p.p.s.a.), a w szczególności: "Art. 245. § 1. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. § 2. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. § 3. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. § 4. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej." " Art. 246. § 1. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny." Instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem stronom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym oraz kosztów pomocy prawnej udzielonej im przez profesjonalnego pełnomocnika. W ocenie Sądu skarżące wykazały, że spełniają przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., gdyż z treści złożonych przez nie wniosków o przyznanie prawa pomocy oraz z nadesłanych dokumentów wynika, iż nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z przedłożonych dokumentów wynika bowiem, że skarżące znajdują się w bardzo trudnej sytuacji finansowej. Zarówno A. Ż., jak i J. M. są zarejestrowane w urzędzie pracy jako osoby bezrobotne bez prawa do zasiłku. Utrzymują się z okazjonalnych prac dorywczych. Posiadana przez nie nieruchomość rolna nie przynosi dochodów pozwalając im jedynie zaspokoić podstawowe potrzeby rodziny. Skarżące nie posiadają żadnych oszczędności czy przedmiotów wartościowych. Należy zatem stwierdzić, iż skarżące nie są w stanie pokryć ewentualnych kosztów sądowych dalszego postępowania, ani opłacić usług profesjonalnego pełnomocnika. Odmówienie im w takiej sytuacji przyznania prawa pomocy oznaczałoby pozbawienie skarżących prawa do sądu. Za ustanowieniem dla skarżących radcy prawnego przemawia również ich nieporadność w prowadzeniu niniejszej sprawy. Skarżące były wzywane o podanie przedmiotu skargi jednak nie były w stanie tego uczynić. Dopiero w dołączonym do sprzeciwu formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy podały, iż przedmiotem zaskarżenia jest bezczynność Wójta Gminy R (rubryka 3.1), a w rubryce 3.3 wpisały "Sygn. akt III SAB/Kr 35/11". Z kolei w rubryce 3.5 skarżące wskazały, iż sprawa dotyczy "Wznowienia sprawy – zniesienia służebności przez dz. [...] – uregulowania dz. [...] przywrócenie do stanu prawnego – Zobowiązania Wójta do usunięcia naruszenia własności [...] Z. Ż. Zobowiązanie Wójta do rozgraniczenia – likwidacji drogi przez dz. [...] – nieprawidłowości geodezyjne, Brak postępowania przez Wójta Z. K.". Ustanowienie dla skarżących radcy prawnego jest więc konieczne. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny – w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz treść art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a i art. 260 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji