III SA/Kr 1378/24
WyrokWSA w Krakowie2025-11-27
Skład orzekający: Maria Zawadzka, Jakub Makuch, Ewelina Dziuban
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pismo organu gminy informujące o negatywnej weryfikacji wniosku o najem lokalu mieszkalnego z zasobu gminy i niepoddaniu go ocenie punktowej, stanowi akt podlegający kontroli sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Pismo organu jednostki samorządu terytorialnego informujące o negatywnej weryfikacji wniosku o najem lokalu z zasobu gminy i niepoddaniu go ocenie punktowej, stanowi akt z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 PPSA, podlegający kontroli sądu administracyjnego. Brak wskazania przez wnioskodawcę aktualnego miejsca zamieszkania lub przebywania na terenie gminy, mimo pouczenia, skutkuje niepełnym udokumentowaniem wniosku i uzasadnia odmowę poddania go ocenie punktowej na podstawie § 13 ust. 7 uchwały Rady Miasta Nowego Sącza.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o najem lokalu z zasobu gminy, wskazując jako podstawę bezdomność i zamieszkiwanie w lokalu nienadającym się do pobytu. Organ wielokrotnie wzywał ją do uzupełnienia wniosku poprzez wskazanie aktualnego miejsca zamieszkania/przebywania na terenie Nowego Sącza, czego skarżąca konsekwentnie nie czyniła, zasłaniając się brakiem zgody właściciela pomieszczenia, w którym rzekomo przebywała. W konsekwencji organ wydał pismo o negatywnej weryfikacji wniosku i niepoddaniu go ocenie punktowej, co skarżąca zaskarżyła.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie WSA Jakub Makuch (spr.) Asesor WSA Ewelina Dziuban Protokolant Sekretarz Sądowy Kinga Ładyga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2025 r. sprawy ze skargi M. K. na akt Prezydenta Miasta Nowego Sącza z dnia 17 czerwca 2024 r., znak: WGN.RL.7140.1.53.2022.SF w przedmiocie negatywnej weryfikacji i nie poddania ocenie punktowej wniosku o najem lokalu mieszkaniowego z zasobu gminy oddala skargę.
Przedmiotem skargi M. K. (dalej: "skarżąca") był akt Prezydenta Miasta Nowego Sącza z 17.06.2024 r. (znak WGN.RL.7140.1.53.2022.SF) w przedmiocie niepoddania ocenie punktowej wniosku skarżącej o najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy.
Stan faktyczny tej sprawy przedstawiał się następująco:
1.1. W dniu 17.10.2022 r. skarżąca złożyła do Prezydenta Miasta Nowego Sącza wniosek o najem lokalu z mieszkaniowego zasobu miasta. Jako podstawę żądania wskazała: "bezdomność" oraz "zamieszkiwanie w lokalu nienadającym się na stały pobyt ludzi". Podała, że jest zameldowana w Nowym Sączu przy ul. M. [...] ale od 15.07.2022 r. nie ma (wraz z córką) dostępu do tego mieszkania. Zostało ono bowiem zdewastowanie przez siostrę skarżącej, a zamki w drzwiach zostały wymienione.
1.2. Pracownicy organu podjęli w dniu 23.11.2022 r. próbę przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w w.w. lokalu (k. 39) ustalając, że skarżąca w nim nie mieszka.
1.3. Pismem z 24.11.2022 r. (k. 43) organ poinformował skarżącą, że po ustaleniu braku zamieszkiwania przez nią w Nowym Sączu przy ul. M. [...] nie jest możliwe zweryfikowanie, czy spełnia ona przesłanki uprawniające się do ubiegania o najem lokalu mieszkalnego z zasobu gminy.
2.1. W dniu 25.12.2022 r. skarżąca poinformowała organ, że od 17.10.2022 r. jej sytuacja mieszkaniowa zmieniła się. Wyjaśniła, że Prezydent Nowego Sącza decyzją z 17.10.2022 r. wymeldował ją i jej niepełnoletnią córkę z mieszkania przy ul. M. [...] i na skutek tego stały się one osobami bezdomnymi.
2.2. Pismem z 06.01.2023 r. organ poinformował skarżącą, że z uwagi na brak podania przez nią we wniosku aktualnego adresu zamieszkiwania (przebywania) konieczne jest potwierdzenie faktu zamieszkiwania na terenie Nowego Sącza, w szczególności wobec faktu, że pracodawca skarżącej ma adres w Krakowie. Organ wskazał, że w tym celu skarżąca powinna uzupełnić wniosek o oświadczenie, że jej córka uczęszcza do szkoły na terenie Nowego Sącza.
2.3. Pismem z 17.01.2023 r. organ poinformował skarżącą, że z uwagi na zmianę jej sytuacji od czasu złożenia pierwotnego wniosku (wymeldowanie z dotychczasowego adresu miejsca zamieszkania) wniosek został przedłożony do ponownej oceny, która wykazała, że spełnia on zapisy uchwały nr XLVII/557/2021 Rady Miasta Nowego Sącza w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta, które uzasadniają ubieganie się o najem lokalu.
W oparciu o par. 13 ust. 3-5 w.w. uchwały, organ przesłał skarżącej druk wniosku weryfikacyjnego będącego uzupełnieniem wcześniejszego jej wniosku. Organ podał, że kompletny i uzupełniony wniosek winien zostać złożony w nieprzekraczalnym terminie do 31.01.2023 r. Jednocześnie pouczył skarżącą o potrzebie wypełnienia deklaracji dochodowej wskazując, że brak złożenia kompletnego wniosku weryfikacyjnego skutkować będzie niepoddaniem go ocenie punktowej w danym roku (par. 13 ust. 7 uchwały) lub wykreśleniem wnioskodawcy z wykazu osób uprawnionych do najmu lokalu (par. 15 uchwały).
2.4. Skarżąca w dniu 30.01.2023 r. przedłożyła nowy wniosek weryfikacyjny (k. 54) podając, że z córką (uczennicą [....] w Nowym Sączu – zaświadczenie stanowiło załącznik do wniosku) nadal są osobami bezdomnymi. Przedłożyła również informację o dochodach. Jednocześnie, z przedłożonych dokumentów wynikało, że skarżąca nie wskazała adresu zamieszkania (pobytu) na terenie Nowego Sącza.
2.5. Pismem z 08.03.2023 r. (k. 73) organ poinformował skarżącą, że jej wniosek nie został poddany ocenie punktowej ze względu na niespełnienie kryteriów uprawniających do ubiegania się o najem takiego lokalu – tj. przekroczenie kryterium dochodowego. Jednocześnie Prezydent Nowego Sącza wyjaśnił, że brak oceny punktowej wniosku w trakcie jego pierwszej weryfikacji nie spowodował jego wykreślenia z rejestru osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu miasta, a wniosek zostanie poddany kolejnej weryfikacji w 2024 r.
3.1. Pismem z 12.01.2024 r. (k. 79) organ poinformował skarżącą o zmianie (od 22.12.2023) przepisów dotyczących zasad wynajmowania lokali komunalnych, co skutkuje tym, że weryfikacja i kwalifikacja punktowa wniosków odbędzie się na przełomie II-III kwartału 2024 r., a nowy druk wniosku weryfikacyjnego zostanie skarżącej przesłany w kolejnej korespondencji elektronicznej.
3.2. W dniu 28.03.2024 r. organ przesłał skarżącej druk wniosku weryfikacyjnego oraz poinformował ją o konieczności złożenia uzupełnionego i kompletnego wniosku o najem lokalu w nieprzekraczalnym terminie do 15.05.2024 r. pod rygorem nie przystąpienia do tegorocznej oceny punktowej wniosków o najem lokalu (k. 80). Jednocześnie pouczył skarżącą, że brak złożenia kompletnego wniosku w podanym terminie – skutkował będzie niepoddaniem go ocenie punktowej (par. 13 ust. 7 uchwały), a nadto podał, że jeżeli dwie kolejne weryfikacje wniosku zakończą się negatywnie (bez kwalifikacji punktowej), to wówczas następuje wykreślenie wnioskodawcy z wykazu osób uprawnionych do najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu Miasta Nowego Sącza.
3.3. Jak wynika z notatki służbowej sporządzonej przez pracownika organu 18.04.2024 r. (k. 81), skarżąca w trakcie rozmowy telefonicznej została szczegółowo poinformowana przez pracownika, że każda osoba ubiegająca się o najem lokalu zobowiązana jest do wskazania aktualnego miejsca przebywania - stałego czy też tymczasowego - gdyż organ musi potwierdzić, że przedstawione we wniosku warunki mieszkaniowe są zgodne ze stanem faktycznym i kwalifikują wnioskodawcę do ich poprawy. Pracownik organu wyjaśnił również skarżącej, że niewskazanie we wniosku aktualnego miejsca przebywania będzie jednoznaczne z brakiem możliwości oceny punktowej wniosku przez zespół weryfikacyjny. W opisywanej notatce służbowej odnotowano stanowisko skarżącej z którego wynika, iż wraz z córką są osobami bezdomnymi i przebywają w pomieszczeniu gospodarczym jednakże właściciel tego, zajmowanego przez skarżącą pomieszczenia, nie wyraża zgody na ujawnienie o jakie pomieszczenie chodzi.
Po powyższej rozmowie telefonicznej przesłano skarżącej w formie elektronicznej zarządzenie nr 208/2024 Prezydenta Miasta Nowego Sącza z 26.03.2024 r. – określające wzór wniosku weryfikacyjnego (k. 82).
3.4. W dniu 11.05.2024 r. skarżąca złożyła kolejny wniosek weryfikacyjny, gdzie jako podstawę wniosku (żądania udzielenia pomocy mieszkaniowej) wskazała: (a) bezdomność, (b) zamieszkiwanie w lokalu nienadającym się na stały pobyt ludzi (przebywanie) oraz (c) zamieszkiwanie w lokalu niespełniającym rzeczywistych potrzeb wynikających z rodzaju niepełnosprawności (przebywanie).
W uzasadnieniu wniosku przypomniała, że od dnia wydania decyzji administracyjnej (tj. 17.10.2022 r.) o wymeldowaniu jej z domu rodzinnego wraz z córką "są bezdomne i są zmuszone koczować w różnych miejscach, nie mając tymczasowego adresu zamieszkania". Jednocześnie w dziale III i IV wniosku (warunki mieszkaniowe – k. 85, k. 87) skarżąca wskazała wyłącznie dane i parametry lokalu, z którego została wymeldowana w 2022 r. (tj. lokalu przy ul. M. [...] w Nowym Sączu).
Do wniosku skarżąca załączyła informację o uzyskanych dochodach w 2023 r. (52 490 zł) oraz o wysokości alimentów płaconych przez ojca jej córki.
3.5. Pismem z 24.05.2024 r. Prezydent Miasta Nowego Sącza zwrócił się do MOPS w Nowym Sączu o udzielenie informacji, czy skarżąca i jej córka widnieją w rejestrze ośrodka jako osoby bezdomne i czy korzystały z jakichkolwiek form pomocy z tego tytułu. W odpowiedzi MOPS pismem z 28.05.2024 r. poinformował (k. 120), że zarówno skarżąca jak i jej córka nie pobierają świadczeń finansowych, nie korzystały, ani nie składały w Ośrodku wniosków o przyznanie pomocy w związku z bezdomnością.
4.1. W aktach znajduje się kwestionariusz kwalifikacji punktowej skarżącej podpisany przez zespół weryfikacyjny (k. 121 - 124), w którym nie zawarto ocen z uwagi na brak wskazania przez wnioskodawcę adresu zamieszkania (k. 124). W tym zakresie powołano się na par. 13 ust. 7 uchwały.
4.2. Pismem z 17.06.2024 r., znak WGN.RL.7140.1.53.2022.SF (k. 125) organ poinformował skarżącą, że jej wniosek nie został poddany ocenie punktowej ze względu na brak możliwości ustalenia jej faktycznych warunków mieszkaniowych.
W uzasadnieniu organ przytoczył § 7 uchwały Rady Miasta Nowego Sącza z 13.07.2021 r. nr XLVII.557/2021 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta Nowego Sącza (Dz.Urz. Woj. Małop. z 2021 r., poz. 4499) zgodnie z którym, prawo do najmu socjalnego lokalu przysługuje wnioskodawcom, gdy spełniają łącznie następujące warunki: 1) zamieszkują na terenie miasta; 2) posiadają warunki mieszkaniowe kwalifikujące do ich poprawy; 3) spełnia kryterium dochodowe określone ust. 1 tego przepisu.
Następnie organ podał, że par. 9 uchwały definiuje "warunki mieszkaniowe kwalifikujące do ich poprawy".
Dalej wskazał, że Zarządzenie nr 208/2024 Prezydenta Miasta Nowego Sącza z 26.03.2024 r. w sprawie określenia wzoru wniosku o najem lokalu z mieszkaniowego zasobu Miasta Nowego Sącza, wniosku weryfikacyjnego, oświadczeń oraz sposobu dokumentowania przesłanek niezbędnych do przyjęcia wniosku do realizacji, a także zasad oceny, weryfikacji i kwalifikacji punktowej wniosku - jasno określa, że fakt bezdomności musi być potwierdzony m.in. przez pracownika MOPS.
Organ powołał ustalenia w MOPS, z których wynika, że skarżąca nie korzystała i nie korzysta z pomocy udzielanej osobom bezdomnym i wyjaśnił, że wobec powyższego nie można skarżącej (ani jej córki) uznać za osoby bezdomne.
Dalej organ wyjaśnił, że każda osoba ubiegająca się o najem lokalu z zasobu miasta jest zobowiązana do wskazania aktualnego miejsca zamieszkania/przebywania na terenie miasta Nowego Sącza w celu ocenienia, czy spełnia kryteria określone w § 9 ww. uchwały.
Organ wskazał, że skarżąca, ani we wniosku weryfikacyjnym złożonym w 2023 r., ani w 2024 r. nie wskazała miejsca przebywania na terenie Nowego Sącza, w związku z czym niemożliwe było ocenienie, czy jej faktyczne warunki mieszkaniowe kwalifikują się do poprawy w myśl par. 9 uchwały.
Podsumowując organ stwierdził, że w związku z niepełnym udokumentowaniem przez skarżącą wniosku, został on na podstawie § 13 ust. 7 uchwały negatywnie zweryfikowany i nie został poddany ocenie punktowej w tegorocznej weryfikacji.
Końcowo powołując się na § 15 uchwały wyjaśnił, że wobec nieprzystąpienia także w 2023 r. wniosku skarżącej do weryfikacji punktowej, wniosek ten wykreślony zostaje
z wykazu osób uprawnionych do najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu miasta.
5. W dniu 26.06.2024 r. skarżąca stawiła się w siedzibie organu (notatka służbowa k. 127) w celu wyjaśnienia negatywnej weryfikacji zawartej w piśmie z 17.06.2024 r. Wskazała, że od 1977 r. przebywa nieprzerwanie na terenie Nowego Sącza. Podała, że po operacji narządu ruchu zostało jej grzecznościowo udostępnione w Nowym Sączu pomieszczenie do przebywania bez warunków mieszkaniowych – jest ono zagrzybione, nie ma ogrzewania, ani podstawowego wyposażenia kuchni i łazienki. Wyjaśniła, że jest to pomieszczenie gospodarcze z dostępem do ciepłej wody i ubikacji. Skarżąca w dalszym jednak ciągu nie wskazała adresu tego pomieszczenia.
6. W pismach z 28.06.2024 r. (k. 128) oraz 02.07.2024 r. (k. 133) skarżąca podała, że status bezdomności jest określany przez warunki mieszkaniowe, a nie przez korzystanie z usług socjalnych MOPS. Wskazała, że udostępniono jej i jej córce jedno pomieszczenie magazynowe przy ul. I. w Nowym Sączu. Podkreśliła, że pomieszczenie to ze względu na swój metraż (8m2) i stan, nie spełnia kryterium lokalu mieszkalnego. Dodatkowo do pisma z 28.06.2024 r. przedłożyła wypełnioną 3 i 4 stronę wniosku o najem lokalu z mieszkaniowego, gdzie wskazała warunki zajmowanego obecnie lokalu przy ul. I. w Nowym Sączu.
7. Kierowanym do skarżącej pismem z 12.07.2024 r. organ opisał procedurę weryfikacji wniosków o najem lokalu z zasobu miasta Nowego Sącza. Wskazał na własne pismo z 28.03.2024 r. informujące skarżącą o konieczności złożenia uzupełnionego i kompletnego wniosku weryfikacyjnego do 15.05.2024 r. pod rygorem nieprzystąpienia do oceny punktowej wniosku. Zwrócił uwagę na treść notatki służbowej z rozmowy telefonicznej pracownika organu ze skarżącą w dniu 18.04.2024 r. podczas której informowano skarżącą o powinności wskazania aktualnego miejsca jej przebywania (stałego lub tymczasowego) – celem potwierdzenia, czy podawane informacje są zgodne ze stanem faktycznym i kwalifikują się do poprawy.
Dodatkowo wyjaśnił, że pracownicy MOPS posiadają informacje dotyczące osób bezdomnych przebywających na terenie Nowego Sącza niezależnie od tego, czy osoby te korzystają z pomocy materialnej, czy też z niej nie korzystają.
Jednocześnie organ poinformował skarżącą, że może ona złożyć ponowny wniosek o najem lokalu mieszkalnego i będzie to nowa sprawa, niepowiązana z wcześniejszym wnioskiem.
8. W skardze skarżąca powtórzyła argumentację zawartą we wnioskach składanych do organu podkreślając, że aktualnie przebywa wraz z córka w pomieszczeniu magazynowym, które nie spełnia standardów mieszkalnych. Taki stan, w ocenie skarżącej, kwalifikuje ją i jej córkę jako osoby bezdomne. Wniosła o nakazanie organowi ponownego rozpatrzenia jej wniosku zgodnie z przepisami prawa.
9. W odpowiedzi na skargę organ domagał się jej oddalenia podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie. Podkreślił, że w trakcie trwania weryfikacji nie uzyskał dowodów potwierdzających, aby skarżąca wraz z córką były osobami bezdomnymi oraz nie ustalił aktualnego adresu przebywania wnioskodawczyni. Nadmienił także, że MOPS pismem z 06.08.2024 r. (tj. sporządzonym już po zakończeniu postępowania w sprawie) szczegółowo wyjaśnił skarżącej warunki jakie należy spełnić, aby zostać uznanym za osobę bezdomną. Przytoczył także fragment tego pisma, z którego wynika, że po wizycie pracowników w miejscu zamieszkania skarżącej uznano, że jest to lokal mieszkalny, przy czym nie spełnia on odpowiednich warunków bytowych.
10. W piśmie z 30.09.2024 r. skarżąca podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko. Podkreśliła, że decyzje organów z różnych okresów - tj. uznanie bezdomności do 2023 r., a następnie odmowa jej potwierdzenia w 2024 r. mimo niezmienionej sytuacji bytowo-mieszkaniowej, są wewnętrznie sprzeczne. Wskazała, że bezdomność, koczowanie w warunkach niemieszkalnych zdecydowanie kwalifikuje je do poprawy.
11. Ustanowiony dla skarżącej pełnomocnik z urzędu w piśmie z 09.07.2025 r. wniósł o zobowiązanie organu do wydania decyzji administracyjnej, a w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku o stwierdzenie bezczynności organu oraz zasądzenie na rzecz skarżącej sumy pieniężnej 10 000 zł. Pismo zawierało także wniosek o przyznanie pełnomocnikowi kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
12.1. Na rozprawie 27.11.2025 r. pełnomocnik skarżącej wniósł jak w piśmie opisanym w pkt 11 uzasadnienia.
12.2. Z kolei pełnomocnik organu podał, że po ujawnieniu nowego adresu skarżącej, co miało miejsce już po wydaniu zaskarżonego w tej sprawie aktu, organ próbował nawiązać kontakt ze skarżącą i nakłonić ją do złożenia nowego wniosku o lokal mieszkalny, jednak skarżąca tego nie zrobiła.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
13. Skarga podlegała oddaleniu.
14.1. Z uwagi na treść skargi (zob. pkt 8) oraz stanowisko pełnomocnika skarżącej z urzędu wyrażone w piśmie z 30.09.2024 r. (zob. pkt 11), jak też na rozprawie (zob. pkt 12.1) - w pierwszej kolejności zidentyfikować należało przedmiot zaskarżenia w tej sprawie. W tym zakresie dostrzec należy, iż z przedstawionego w części historycznej uzasadnienia stanu sprawy wynika, że w reakcji na złożony przez skarżącą wniosek o udzielenie pomocy mieszkaniowej (tj. o najem lokalu z mieszkaniowego zasobu Miasta Nowy Sącz ) - Prezydent Miasta Nowego Sącza wydał pismo z 17.06.2024 r. (znak WGN.RL.7140.1.53.2022.SF), w którym poinformował skarżącą o negatywnej weryfikacji jej wniosku i niepoddaniu go ocenie punktowej. Pismo to, jako zawierające merytoryczne stanowisko organu w sprawie toczącej się z wniosku skarżącej i jednocześnie kończące postępowanie w tej sprawie uznać należało za przedmiot zaskarżenia (kontroli). Taka kwalifikacja uzasadniona jest bowiem stanem (etapem) tej sprawy, jak też koniecznością zapewnienia skarżącej efektywnego prawa do sądu (por. też punkt 14.3).
14.2. W ocenie Sądu, przywołane wyżej pismo organu stanowi akt o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej "p.p.s.a."), tj. akt organu jednostki samorządu terytorialnego podejmowany w sprawie z zakresu administracji publicznej. Jak wyjaśnił bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z 21.07.2008 r. (sygn. akt I OPS 4/08) postępowanie w sprawie udzielania pomocy mieszkaniowej przez gminę ma dwa etapy. W pierwszym, wnioskujący o najem lokalu składa wniosek, który podlega przeanalizowaniu i weryfikacji oraz rozstrzygnięciu w kwestii zakwalifikowania i umieszczenia na liście oczekujących na najem lokalu. W drugim etapie tego postępowania, w razie skierowania przez organ do zawarcia umowy, wnioskodawca zawiera umowę najmu z zarządcą budynku. Rozwiązanie przyjęte w ustawie z 21.06.2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, które nakłada na gminy obowiązek określenia trybu rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali oraz sposobu poddania tych spraw kontroli społecznej (art. 21 ust. 3 pkt 5 ustawy) wyraźnie wskazuje, że rozpatrywanie i załatwianie takich wniosków ustawodawca kwalifikuje jako zadanie, które wykracza poza prawa i obowiązki wynajmującego wynikające z przepisów prawa cywilnego. Realizacja tego zadania polega na dokonaniu oceny, czy określona osoba, będąca członkiem wspólnoty samorządowej, może uzyskać pomoc gminy w zaspokojeniu jej potrzeb mieszkaniowych w drodze zakwalifikowania jej do kręgu osób, z którymi może być zawarta umowa najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy. Jak wywiódł NSA w przywoływanej uchwale, to działanie ma wszelkie cechy załatwiania sprawy z zakresu administracji publicznej, zarówno ze względu na przedmiot sprawy, jak i organ powołany do jej załatwienia. Nie jest to przy tym sprawa rozstrzygana w drodze decyzji administracyjnej, gdyż ustawa nie daje podstaw do przyjęcia takiej prawnej formy załatwienia sprawy. Nie jest to także sprawa załatwiana w drodze aktu lub czynności, o których mowa art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ponieważ nie dotyczy uprawnienia lub obowiązku wynikających wprost z przepisu prawa. Rozstrzygnięcie organu wykonawczego gminy w sprawie zakwalifikowania osoby do zawarcia umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy jest zatem aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. (por. także wyrok WSA w Gdańsku z 10.03.2022 r., sygn. akt III SA/Gd 534/21 oraz z 12.01.2023 r., sygn. akt III SA/Gd 466/22, wyrok WSA w Warszawie z 26.05. 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 3126/21; wyrok WSA w Poznaniu z 23.02.2022 r., sygn. akt IV SA/Po 890/21).
14.3. Zauważyć należy, iż pismo Prezydenta Miasta Nowego Sącza z 17.06.2024 r. wydane zostało na początkowym (wstępnym) etapie procedury ubiegania się wnioskodawcy o pomoc z mieszkaniowego zasobu gminy. Na tym – wstępnym – etapie, ustala się wyłącznie spełnienie wymogów wniosku pod kątem możliwości (dopuszczalności) jego następczej oceny punktowej. W cytowanej wyżej uchwale NSA wyjaśnił, że wszelkie występujące w praktyce wątpliwości co do dopuszczalności drogi sądowej (zaskarżania) aktów wydawanych w ramach procedury ubiegania się o najem lokali - należy interpretować na rzecz ochrony praw obywatelskich i prawa do sądu (zaskarżenia). Mając powyższe na uwadze, jak też uwzględniając to, że akt Prezydenta Miasta Nowego Sącza z 17.06.2024 r., z uwagi na przyjęte przez organ motywy, kończył – w stosunku do skarżącej – procedurę ubiegania się o najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, uznać należało wskazaną wyżej jego kwalifikacje prawną skutkującą dopuszczalnością jego zaskarżenia i objęcia go sądową kontrolą. Jak już przy tym wyjaśniono, wbrew oczekiwaniom pełnomocnika skarżącej, brak było, w realiach prawych tej sprawy, podstaw do wydania przez organ decyzji administracyjnej, a przez to możliwości przyjmowania bezczynności organu w zakresie zaniechania rozstrzygnięcia tym właśnie względzie.
15.1. Spór w sprawie sprowadzał się do oceny legalności stanowiska organu o braku możliwości poddania wniosku skarżącej ocenie punktowej z uwagi na niepełne udokumentowanie danych zawartych w złożonym wniosku, tj. brak wskazania aktualnego adresu miejsca przebywania skarżącej na terenie Miasta Nowego Sącza. Według Sądu, stanowisko organu zaprezentowane w zaskarżonym akcie nie było wadliwe, a akt ten, nie naruszał prawa.
15.2. Stosownie do art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 21.06.2001 o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. 2023 r., poz. 725) zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy powinny określać w szczególności:
1) wysokość dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającą oddanie w najem lub podnajem lokalu na czas nieoznaczony i najem socjalny lokalu oraz wysokość dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającą stosowanie obniżek czynszu;
2) warunki zamieszkiwania kwalifikujące wnioskodawcę do ich poprawy;
3) kryteria wyboru osób, którym przysługuje pierwszeństwo zawarcia umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony i umowy najmu socjalnego lokalu;
4) warunki dokonywania zamiany lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy oraz zamiany pomiędzy najemcami lokali należących do tego zasobu a osobami zajmującymi lokale w innych zasobach;
5) tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali zawierany na czas nieoznaczony i najem socjalny lokali oraz sposób poddania tych spraw kontroli społecznej;
6) zasady postępowania w stosunku do osób, które pozostały w lokalu opuszczonym przez najemcę lub w lokalu, w którego najem nie wstąpiły po śmierci najemcy;
6a) warunki, jakie musi spełniać lokal wskazywany dla osób niepełnosprawnych, z uwzględnieniem rzeczywistych potrzeb wynikających z rodzaju niepełnosprawności;
6b) zasady przeznaczania lokali na realizację zadań, o których mowa w art. 4 ust. 2b.
15.3. W oparciu o wskazaną wyżej delegację ustawową Rada Miasta Nowego Sącza wydała w dniu 13.07.2021 r. uchwałę nr XLVII.557/2021 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta Nowego Sącza (Dz.Urz. Woj. Małop. z 2021 r. poz. 4499). Przepis par. 7 tej uchwały stanowi, że prawo do najmu lokalu przysługuje wnioskodawcom, gdy spełniają łącznie następujące warunki:
1) zamieszkują na terenie miasta;
2) posiadają warunki mieszkaniowe kwalifikujące do ich poprawy;
3) dysponują określonym w uchwale dochodem
15.4. Z cytowanego przepisu wynika zatem, że podstawową przesłanką, którą należy spełnić przy ubieganiu się o prawo do najmu lokalu z zasobu miasta jest zamieszkiwanie na terenie Nowego Sącza. Jest to rozwiązanie zasadne i logiczne, albowiem zadaniem gminy jest zaspokajanie potrzeb mieszkańców tej gminy, tj. zamieszkujących na jej obszarze członków tej wspólnoty samorządowej. Dopiero spełnienie (wykazanie) przesłanki zamieszkiwania na terenie gminy aktualizuje dopuszczalność badania (oceny) pozostałych przesłanek warunkujących uzyskanie pomocy przez zainteresowanego, tj. rodzaju warunków mieszkaniowych wnioskodawcy (par. 7 pkt 2) oraz jego sytuacji dochodowej (par. 7 pkt 3). W zakresie tych pozostałych przesłanek wskazać należy, iż przepis par. 9 uchwały precyzuje przesłankę określoną w par. 7 ust. 1 pkt 2, tj. kogo należy rozumieć za "posiadającego warunki mieszkaniowe kwalifikujące do ich poprawy". Według tego przepisu są to: osoby bezdomne, jak też zamieszkujące w lokalu o określonej powierzchni użytkowej, oraz zamieszkujące w lokalach nienadających się na stały pobyt ludzi według opinii właściwego organu nadzoru budowlanego (...) lub zamieszkujące w lokalach niespełniających rzeczywistych potrzeb wynikających z rodzaju niepełnosprawności.
Z kolei par. 12 i następne uchwały określają procedurę rozpatrywania wniosków o najem. Ustęp 1 tego przepisu mówi, iż zawarcie umowy najmu z wnioskodawcami, o których mowa w § 7 ust. 1 poprzedza złożenie, przez zainteresowanych wniosku wraz deklaracją o wysokości dochodów gospodarstwa domowego oraz oświadczeniem majątkowym, o których mowa w art. 21b ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Dalej, ustęp 2 stanowi, że sprawdzenie wiarygodności danych zawartych we wniosku odbywa się na zasadach i w trybie określonym w art. 21b ust. 1a - 6 ustawy. Dostrzec w tym miejscu należy, iż ust. 1c art. 21 b w.w. ustawy przewiduje, iż w celu zweryfikowania informacji i danych zawartych w deklaracji oraz oświadczeniu o stanie majątkowym, o których mowa w ust. 1, gmina może przeprowadzić wywiad środowiskowy u osoby ubiegającej się o zawarcie umowy najmu.
Jak stanowi natomiast par. 13 ust. 1 uchwały, wnioski pozytywnie zaopiniowane pod kątem spełniania przesłanek uzasadniających ubieganie się o najem lokalu z zasobu i zakwalifikowane do realizacji, podlegają zaewidencjonowaniu w wykazie osób uprawnionych do najmu lokalu z zasobu, o czym niezwłocznie, pisemnie informuje się wnioskodawcę. Par. 13 ust. 2 uchwały mówi, że wnioskom, które nie zostaną przyjęte do realizacji nie nadaje się dalszego biegu, o czym niezwłocznie, pisemnie informuje się wnioskodawcę. Według ust. 3 tego przepisu, wnioski, o których mowa w ust. 1 poddawanie są corocznej weryfikacji, do czasu ich ostatecznego załatwienia, pod kątem sprawdzenia, czy wnioskodawca znajduje się nadal w sytuacji uzasadniającej oddanie w najem lokalu z zasobu, a celem weryfikacji, o której mowa w ust. 3, jest sporządzenie list osób uprawnionych do najmu socjalnego lokalu lub do najmu lokalu docelowego.
Istotny w kontrolowanej sprawie był par. 13 ust. 5 uchwały, który przewiduje, iż weryfikacja przeprowadzona jest w oparciu o dane zawarte we wniosku weryfikacyjnym, który wnioskodawcy zobowiązani są złożyć w wydziale, w terminie do dnia 15 maja.
Par. 13 ust. 6 mówi natomiast, że sprawdzenie wiarygodności danych zawartych we wniosku weryfikacyjnym odbywa się w sposób określony w § 12 ust. 2 (tj. np. w formie wywiadu środowiskowego).
Z kolei par. 13 ust. 7 uchwały - będący podstawą prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia - stanowi, że niezłożenie wniosku, o którym mowa w ust. 3 lub jego niepełne udokumentowanie powoduje negatywną weryfikację wniosku i nie poddawanie go ocenie punktowej, o czym wnioskodawca informowany jest niezwłocznie w formie pisemnej.
15.5. W stanie tej sprawy dostrzec trzeba, że skarżąca składając wniosek (w 2024 r.) – jako podstawę ubiegania się o zawarcie umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy wskazała 3-y okoliczności. Były to: bezdomność, zamieszkiwanie w lokalu nienadającym się na stały pobyt ludzi oraz zamieszkiwanie w lokalu niespełniającym rzeczywistych potrzeb wynikających z rodzaju niepełnosprawności. Skarżąca, wykazując zasadniczą w sprawie przesłankę - określoną par. 7 pkt 1 uchwały (zamieszkiwanie na terenie Nowego Sącza) - wskazała w złożonym wniosku lokal, z którego została wymeldowana kilka lat wcześniej (przy ul. M. [...] w Nowym Sączu). Adres oraz parametry tego właśnie lokalu skarżąca opisała bowiem w formularzu złożonego wniosku. Jak wynika z notatki urzędowej sporządzonej przez pracownika organu, w toku procedury weryfikacyjnej skarżąca wskazała, że zamieszkuje jednak w innym lokalu niż podała pierwotnie w formularzu złożonego wniosku. Informacji indywidualizujących tenże inny, faktycznie zajmowany przez skarżącą lokal, jednak nie podała utrzymując, że właściciel tegoż "innego lokalu" nie wyrażał zgody na zaprezentowanie organowi administracji publicznej danych o tym lokalu. Zestawienie powyżej wskazanych informacji nakazuje stwierdzić (podsumować), że we wniosku podlegającym ocenie przez organ z perspektywy spełnienia przesłanek ubiegania się o zawarcie umowy najmu lokalu z zasobu Miasta Nowego Sącza – skarżąca podała lokal, w którym jednak nie mieszkała (od 2022 r.), a samo zamieszkiwanie w Nowym Sączu odbywać się miało w lokalu, którego adresu skarżąca nie chciała ujawnić. Zatem, dane zaprezentowane przez skarżącą w złożonym wniosku nie obrazowały, aktualnej na dzień jego składania, sytuacji dotyczącej miejsca pobytu skarżącej (zamieszkiwania) na terenie Nowego Sącza. Podkreślić trzeba przy tym, że skarżąca była pouczona o potrzebie wskazania jej aktualnego miejsca przebywania, co wynika choćby z cytowanej wyżej notatki urzędowej z 18.04.2024 r. (punkt 3.3 uzasadnienia), której prawdziwości nie podważała ona w toku postępowania sądowego. Także treść wypełnianego przez skarżącą formularza wniosku jasno naprowadzała na konieczność podania organowi danych odnoszących się właśnie do zajmowanego (aktualnie) lokalu. Skoro bowiem wskazywaną przez skarżącą przesłanką mającą przemawiać za spełnieniem kryteriów przyznania lokalu (zasadnością zawarcia umowy najmu lokalu mieszkaniowego zasobu gminy) miało być zamieszkiwanie w warunkach nadających się do poprawy, tj. bezdomność - niezamieszkiwanie w lokalu mieszkalnym (art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej), jak też zamieszkiwanie w lokalu nienadającym się na stały pobyt, tudzież niespełniającym rzeczywistych potrzeb wynikających z rodzaju niepełnosprawności – to wskazanie adresu tego, zajmowanego w dacie składania ocenianego wniosku lokalu było nieodzowne z perspektywy zarówno par. 7 pkt 1 uchwały (wymogów formalnych składanego wniosku), jak też celem umożliwienia pracownikom organu możliwości zweryfikowania informacji i twierdzeń skarżącej o stanie lokalu, który nadawać miałby się do poprawy (który skarżąca zajmuje). Nie ulega bowiem wątpliwości, że organ administracji winien dysponować informacjami pozwalającymi móc ustalić, czy podawane przez zainteresowanego preferencyjnym najmem miejskim warunki mieszkaniowe są tego rodzaju, że kwalifikują do uzyskania pomocy w tym względzie. Inaczej mówiąc, organ, aby móc miarodajnie wypowiedzieć się w kwestii kwalifikacji warunków mieszkalnych skarżącej uprawniających do uzyskania oczekiwanej od gminy pomocy, musi dysponować zweryfikowaną wiedzą o zamieszkiwaniu wnioskodawcy na terenie gminny, jak też o warunkach mieszkalnych wnioskodawcy. W tym też właśnie celu nieodzowne było wskazanie obecnie zajmowanego przez wnioskodawcę lokalu, gdyż w przeciwnym wypadku organ nie ma możliwości miarodajnej wypowiedzi odnośnie do tego, czy warunki mieszkaniowe wnioskodawcy kwalifikują się do poprawy (przyznania określonej liczby punktów za stwierdzony stan zamieszkiwania). Jest przy tym oczywistym, że ocena spełnienia przesłanek uprawniających do zawarcia umowy preferencyjnego najmu lokalu nie może polegać jedynie na zapewnieniu osoby zainteresowanej pozytywnym dla niej sposobem rozstrzygnięcia takiej sprawy, lecz winno zostać wnikliwie ustalone przez pracowników organu.
Z tych też względów uznać należało, że brak podania przez skarżącą – w otwartym terminie do składania wniosków – miejsca przebywania (adresu zajmowanego lokalu) świadczył o niepełnym udokumentowaniu złożonego wniosku. To zaś, stosownie do cytowanego wyżej par. 13 ust. 7 uchwały uprawniało organ do stwierdzenia braku podstaw do poddawania wniosku skarżącej ocenie punktowej. W istocie więc, kontrolowany akt, stanowi wynik braku współpracy skarżącej z organem - polegającej na zaniechaniu zaprezentowania danych miarodajnych do poddania ich następczej ocenie punktowej. Trzeba przy tym podkreślić, że postępowania w sprawie udziału w programie zmierzającym do uzyskania (nawiązania) najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy nie stanowią postępowania administracyjnego jurysdykcyjnego, nie są prowadzone w oparciu o przepisy k.p.a., i to na stronie tego postępowania - nie zaś na organie administracji publicznej - spoczywa obowiązek wykazania okoliczności istotnych z punktu widzenia kryteriów oceny (por. wyrok WSA w Krakowie z 8.05.2025 r., sygn. akt III SA/Kr 1715/24). Inaczej mówiąc, to na wnioskodawcy, który oczekuje zawarcia umowy najmu lokalu z zasobu gminy ciąży obowiązek współpracy z organem i wykazania podnoszonych okoliczności miarodajnych dla tej sprawy. Skarżąca z obowiązku tego się nie wywiązała, skoro nie wskazała miejsca, w którym miała przebywać na terenie Nowego Sącza, zasłaniając się tym, że właściciel lokalu mającego być przez nią zajmowany, nie wyraził zgody na udostępnienie organowi danych o tym lokalu.
Zauważyć trzeba, że już po otrzymaniu stanowiska organu (zaskrzonego aktu) skarżąca w piśmie z 02.07.2024 r. (k. 133) zmieniła podejście do sprawy i zdecydowała się jednak podać adres lokalu w którym miała przebywać. Prezentacja tych danych nastąpiła jednak już po dacie określonej przepisem par. 13 ust. 7 uchwały (po 15 maja 2024 r.), jak też nawet po dacie w której do publicznej wiadomości (w Biuletynie Informacji Publicznej) podawane są projekty list (par. 14 ust. 1 uchwały ustanawia w tym względzie datę – 15 czerwca) - w oparciu o wyniki kwalifikacji punktowej wszystkich pozytywnie zweryfikowanych wniosków. Skoro więc skarżąca zdecydowała się udostępnić organowi dane o zajmowanym lokalu już po prawie dwóch miesiącach od upływu terminu przewidzianego w uchwale (po 15 maja 2024 r.) na dokonanie tej czynności – to słusznie organ wskazał, że taka sytuacja nakazywała orzec o niepoddaniu wniosku skarżącej ocenie punktowej w obecnym roku (2024), lecz może być postawą do rozpoznania jej wniosku dopiero w kolejnym roku.
16. Reasumując, podanie przez skarżącą w złożonym wniosku nieaktualnych, wybiorczych i wymijających informacji odnośnie miejsca przebywania na terenie Nowego Sącza (zajmowanego lokalu) – nie pozwalało na zweryfikowanie zarówno tego, czy zamieszkuje ona na terenie Nowego Sącza (par. 7 pkt 1 uchwały), jak też rzeczywistych warunków tego zamieszkiwania, a to uprawniało organ administracji do odmowy dopuszczenia wniosku skarżącej do punktowanej części procedury zmierzającej do zawarcia najmu lokalu. Z przedstawionych więc wyżej względów Sąd uznał, że zaskarżony akt nie naruszał prawa, przez co skarga podlegała oddaleniu. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 151 p.p.s.a.
17. Podkreślić należy, iż z uwagi na przedmiot kontrolowanego aktu (niepoddanie ocenie punktowej wniosku skarżącej) Sąd nie oceniał tego, czy stanowisko MOPS wyrażone w piśmie z 6.08.2024 r. dotyczące braku przymiotu bezdomności skarżącej – było trafne i zasadne w stwierdzonych jej uwarunkowaniach lokalowych. Stanowisko to bowiem zostało wyrażone już po wydaniu kontrolowanego w tej sprawie aktu i pozostawało bez wpływu na przyjęte przez organ rozstrzygnięcie. Ocena zaś tego stanowiska może zostać dokonana w ramach ewentualnej kontroli sądowej kolejnego aktu wydanego w sprawie skarżącej, co wymaga złożenia nowego wniosku, do czego – jak wynika z akt – organ zachęcał i namawiał skarżącą (por. k. 277 akt sądowych). Powyższe stanowi ustosunkowanie się do zarzutów skargi i złożonego przez skarżącą w toku postępowania sądowego pisma procesowego, które akcentowały zasadniczo błędną oceną przez organ specyfiki warunków mieszkaniowych skarżącej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło