III SA/Kr 1381/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 25 września 2017 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia rentowego postanawia odrzucić skargę. W dniu 9 października 2017 r. W. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 25 września 2017 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia rentowego. W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego w niniejszej sprawie. Organ wskazał, że przedmiotowa skarga należy do właściwości sądu powszechnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd w pierwszej kolejności jest zobowiązany do zbadania, czy w przedmiotowej sprawie skarga jest dopuszczalna. Zakres kontroli działalności administracji publicznej i stosowania przez wojewódzkie sądy administracyjne środków przewidzianych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", określa art. 3 tej ustawy. Zgodnie z § 2 powołanego przepisu, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zgodnie z § 3 powołanego przepisu, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądowa kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. W rozpatrywanej sprawie przed organem rentowym – ZUS ie toczyło się postępowanie o ustalenie prawa do świadczenia rentowego na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2016 r, poz. 963 z późn. zm.) dalej w skrócie jako "u.s.u.s.". Zgodnie z treścią art. 83 ust. 2 u.s.u.s. środkiem odwoławczym od decyzji Zakładu jest odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Z kolei przepis art. 4778 § 1 K.p.c. stanowi, że do właściwości sądów okręgowych należą sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych za wyjątkiem spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość sądów rejonowych. Wyjątek od powyższej właściwości sądu powszechnego na rzecz sądu administracyjnego w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stanowi art. 83 ust. 4 u.s.u.s. i dotyczy jedynie spraw o przyznanie/odmowę świadczenia w drodze wyjątku oraz o umorzenie należności z tytułu składek. Jak powszechnie przyjmuje się w orzecznictwie sądowym w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych odwołania od decyzji administracyjnych wydanych przez organ rentowy rozpatrują sądy powszechne (z wyjątkiem odwołań od decyzji wymienionych w art. 83 ust. 4 u.s.u.s.) w sposób merytoryczny orzekając, co do istoty sprawy zgodnie z art. 47714 § 1 i § 2 K.p.c. w związku z art. 83 ust. 2 u.s.u.s. (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 25 czerwca 2014 r. sygn. akt III AUa 2066/13 LEX nr 1496449). Zgodnie z art. 83 ust. 4 u.s.u.s. od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia w drodze wyjątku, a także od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, od decyzji w sprawie wykreślenia zastawu skarbowego z rejestru, odwołanie nie przysługuje, zamiast odwołania stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Przedmiotem tej sprawy nie jest objęta żadna decyzja z art. 83 ust. 4 u.s.u.s. Reasumując zaskarżona obecnie do sądu administracyjnego przez W. G. decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 25 września 2017 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia rentowego nie należy do kognicji sądu administracyjnego jako nie mieszcząca się w katalogu zamkniętym przytoczonego na wstępie art. 3 P.p.s.a. Procedowana sprawa ma charakter sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, a zatem właściwym do jej rozpoznania jest Sąd Okręgowy w postępowaniu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. W związku z powyższym na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., skarga podlega odrzuceniu.