III SA/Kr 1382/12
WyrokWSA w Krakowie2013-09-25
Skład orzekający: Barbara Pasternak, Halina Jakubiec, Janusz Bociąga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny może dokonać aktualizacji operatu ewidencji gruntów w zakresie zmiany powierzchni działki, opierając się na dokumentach nieprzyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, lub czy istniejące granice ewidencyjne działki znajdują odzwierciedlenie w dokumentacji źródłowej?Ratio decidendi
Organ ewidencyjny odmawia aktualizacji operatu ewidencji gruntów, jeśli wnioskodawcy nie przedłożyli opracowania geodezyjnego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, które wykazywałoby zmianę powierzchni działki. Istniejące granice ewidencyjne działki muszą znajdować odzwierciedlenie w dokumentacji źródłowej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a spory graniczne rozstrzygane są przed sądem powszechnym.Stan faktyczny
Skarżący J. i A. P. domagali się aktualizacji operatu ewidencji gruntów w zakresie zmiany powierzchni działki ewidencyjnej. Organy administracji odmówiły tej aktualizacji, uznając, że przedłożone dokumenty nie spełniają wymogów formalnych (nie zostały przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego) i że istniejące granice działki znajdują odzwierciedlenie w dokumentacji źródłowej. Skarżący zarzucili organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak Sędziowie WSA Halina Jakubiec (spr.) WSA Janusz Bociąga Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2013 r. sprawy ze skargi J. P. i A. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 31 sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntu skargę oddala
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 31 sierpnia 2102 r. znak [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty z [...] 2010 r. znak: [...] orzekającą o odmowie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu R, jednostka ewidencyjna R przyjętego do zasobu Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej za nr [...] w dniu 22.12.1984r. polegającej na zmianie powierzchni działki ew. [...].
Jako podstawę prawną decyzji wskazano przepis art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2013.267) i art. 7 b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (2010.193.1287).
W uzasadnieniu decyzji wskazano następujące okoliczności stanu faktycznego:
J. i A. P. wnieśli do Starosty w dniu 12.04.2007r. o sprostowanie powierzchni działki ewidencyjnej nr [...] obręb R, załączając operat pomiarowy rozgraniczenia działek nr nr [...], [...], [...] i [...], sporządzony dnia 27 listopada 1982r. przez inż. T. M., odbitkę mapy sytuacyjnej w skali 1:2880 wykonaną przez inż. T. M. nr ks,. rob.[...] z 27.11.1982 r., wyciąg z rejestru parcelowego, zgodnie z którym powierzchnia pgr. l. kat. [...] wynosi 0,2665 ha, a powierzchnia pb [...] wynosi 0,0259 ha, umowę przeniesienia własności z 18 lutego 1972r. Rep. A. [...] i nieaktualne wypisy z KW [...] i [...].
Pierwotnie wydane w sprawie decyzje to jest decyzja Starosty Powiatu z [...] 2008 r., znak: [...] odmawiająca aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu R, jednostka ewidencyjna R mającej polegać na zmianie powierzchni działki ewidencyjnej nr [...] oraz decyzja odwoławcza Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...] 2009 r. znak: [...] zostały na mocy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 17 grudnia 2009 r., sygn. akt III SA/Kr 310/09 uchylone. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał na braki postępowania wyjaśniającego m.in., iż nie jest jasne, który przebieg granic wskazany w opracowaniu geodezyjnym [...] organ I instancji uznał za odpowiadający opisowi stanu prawnego nieruchomości. Sąd stwierdził również, iż nie ustalono jednoznacznie, jaka jest relacja pomiędzy punktami granicznymi przyjętymi do obliczenia powierzchni działki w granicach wyznaczonych tymi punktami, a opisem działki nr [...] według linii ogrodzeń. Sąd nakazał także ustalić strony postępowania.
Rozpatrując ponownie wniosek J. i A. P. Starosta wystąpił do wnioskodawców z prośbą o wskazanie spadkobierców po zmarłych B. S. i W. S. W odpowiedzi na pismo Starosty wnioskodawcy podali, że spadkobiercami po ww. osobach są: po W. S. – A. J.; po B. S. – E. S., R. S., M. T., M. Z. Na podstawie oświadczenia wnioskodawców Starosta zawiadomił wskazane osoby o toczącym się postępowaniu administracyjnym.
W dniu [...] 2010 r. Starosta wydał decyzję znak: [...] o odmowie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu R jednostka ewidencyjna R przyjętego do zasobu Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej za nr [...] w dniu 22.12.1984 r. polegającej na zmianie powierzchni działki ewidencyjnej nr [...]. Decyzja została wydana na podstawie przepisów art. 22 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz na podstawie § 9 pkt 1, § 47 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz.U. Nr 38, poz. 454 ).
Powołując się na powyższe uregulowania prawne organ podkreślił, iż podtrzymuje swoje stanowisko zawarte w decyzji z dnia [...] 2008r., a dotyczące dokumentów przedłożonych przez skarżących, na podstawie których żądają przywrócenia powierzchni działki nr [...] jaka figurowała w dokumentach katastralnych, tj. 0,2924 ha. Dokumenty te jako nieaktualne obrazujące stan katastralny już nieobowiązujący, nie stanowią według organu podstawy do dokonania aktualizacji operatu ewidencji gruntów w zakresie żądanym przez wnioskodawców. Nie stanowi jej również operat pomiarowy rozgraniczenia działek nr nr [...], [...], [...] i [...] załączony przez skarżących, a sporządzony dnia 27 listopada 1982r. przez inż. T. M., z uwagi na brak przyjęcia opracowania do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, co jest sprzeczne z § 46 ust. 2 pkt 2 Rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, który wymienia, iż "dane w ewidencji podlegają aktualizacji na podstawie opracowań geodezyjnych i kartograficznych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego...".
Odnosząc się do stwierdzonego przez Sąd uchybienia to jest braku jednoznacznego wskazania przez organy, który przebieg granic z opracowania geodezyjnego wykonanego przez geodetę T. U. w 2007 r. uznały one za odpowiadający opisowi stanu prawnego nieruchomości, organ przedstawił wyjaśnienia, że głównym zadaniem zleconym temu geodecie było skontrolowanie poprawności wykonania w 2003 roku mapy numerycznej w oparciu o istniejące materiały źródłowe tj. szkice z pomiarów bezpośrednich wraz z dziennikami pomiaru z roku 1967. W swym oświadczeniu oraz wykonanym w dniu 16 listopada 2010r. uzupełnieniu wykonawca wyjaśnił, iż dokonał ponownego skartowania punktów wyznaczających przebieg granicy działki ewid. nr [...] na podstawie ww. materiałów oraz istniejących w zasobie ODGK operatów pomiarowych. Stwierdził zgodność mapy ewidencyjnej opracowanej w formie numerycznej z materiałami wyjściowymi,
a skartowane punkty wyznaczające przebieg granicy działki ewid. nr [...] zostały przedstawione na stronie 13 operatu z 2007r., stanowiącego zasób bazowy, a zatytułowanej "obwodnica działki ewid. nr [...] wraz z budynkami", natomiast ich współrzędne znajdują się na stronie 12 tegoż operatu. Oznaczenia numerów punktów przyjęto z mapy numerycznej. Obliczone współrzędne odpowiadają współrzędnym znajdującym się w zasobie ODGK, a co za tym idzie - powierzchnia działki obliczona na podstawie współrzędnych (0,2804 ha) mieści się w dopuszczalnej odchyłce powierzchni obliczonej metodą graficzną w dacie założenia ewidencji (0,2821 ha). Organ wskazał także, że uzupełniono dotychczasowy materiał dowodowy o powyższe dokumenty znajdujące się w zasobie bazowym operatu z 2007r. Wyjaśnił też, że wobec stwierdzenia przez geodetę zgodności przebiegu granic ewidencyjnych działki nr [...] na mapie ewidencyjnej z materiałami źródłowymi nie było koniecznym dokonywać czynności przyjęcia granic na gruncie, gdyż przebieg ten wyznaczają dokumenty znajdujące się w zasobie Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej. Z tego względu według organu już na tej podstawie granice ewidencyjne działki ewid. nr [...] znajdują odzwierciedlenie w dokumentacji geodezyjnej, o której mowa w § 36 pkt 6 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, która mówi, że: "przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji gruntów na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów ".Niemniej, jak wskazał organ, geodeta T. U. działając w ramach zlecenia tut. organu wykonał dodatkowo w dniu 16 listopada 2007r. czynności przyjęcia granic na gruncie, a uzyskane wyniki przedstawił w opracowanym operacie. Z protokołu spisanego z powyższych czynności wynika, iż geodeta przyjął granice według stanu prawnego, tj. wskazał w terenie 16 punktów wyznaczających przebieg granicy działki nr [...] według mapy ewidencji gruntów w skali 1:1000 (na szkicu polowym nr l (168) punkty oznaczono numerami zgodnymi z mapą numeryczną). Oprócz wskazania punktów granicznych, geodeta pomierzył istniejące na działce ewid. nr [...] budynki (zgodnie z ww. szkicem - 6 punktów), a także ogrodzenie, które zdaniem podpisanych w protokole osób stanowi granice ich działek z działką [...] (zgodnie z ww. szkicem - 10 punktów). W konsekwencji wykonanych czynności na gruncie geodeta opracował mapę uzupełniającą z aktualizacji operatu ewidencji gruntów obrębu R, na której kolorem czarnym oznaczył granice ewidencyjne działki nr [...] określone przez wyżej już powołanych 16 punktów granicznych, linią czerwoną przerywaną przedstawił istniejące w terenie ogrodzenie, a linią czerwoną ciągłą - budynki. Organ zaznaczył jednak, że opracowana przez geodetę T. U. mapa uzupełniająca z aktualizacji operatu ewidencji gruntów obrębu R, pomimo swej nazwy, nie stanowi podstawy do dokonania zmiany granic ewidencyjnych działki nr [...] w oparciu o stan użytkowania na gruncie wyznaczony istniejącym ogrodzeniem. Linia czerwona przerywana obrazuje jedynie stan użytkowania (ogrodzenie), który, jak wynika na dzień 16 listopada 2007 r. nie pokrywa się z granicami ewidencyjnymi działki. Stanowiła natomiast podstawę do dokonania zmiany w części kartograficznej operatu ewidencyjnego poprzez zaktualizowanie jej w zakresie budynków. Zmiana ta została wprowadzona w formie czynności materialno-technicznej. Organ dokonał następnie oceny stwierdzeń geodety, iż słusznie uznał on, iż stan prawny działki ewid. nr [...] objętej KW [...] jest zgodny z mapą ewidencji gruntów dla Miasta R. Przemawia za tym wedle organu fakt, iż granice ewidencyjne działki nr [...], wyznaczone już w dacie założenia ewidencji gruntów poprzez 13 punktów granicznych, ujawnione najpierw na mapie ewidencyjnej z 1969r, następnie mapie ewidencyjnej z 1984 roku, a także mapie numerycznej założonej w 2003r. nie uległy zmianie. Jak wskazał dalej organ, na tak ustalone granice, które wyznaczały stan władania na dzień 4 listopada 1971 r., został wydany, w myśl przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, akt własności ziemi nr [...], który stanowił podstawę do ujawnienia własności w księdze wieczystej. Wyjaśnił organ również, że dokumentacja geodezyjna sporządzona przez geodetę uprawnionego T. U., przyjęta do zasobu PODGK w dniu 11 grudnia 2007r., została opracowana w toku pierwszego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją Starosty z dnia [...] 2008r. (która to następnie została uchylona decyzją organu II instancji z dnia [...] 2008r.), a więc przed pozyskaniem przez tut. organ w październiku 2008r. odpisu postanowienia Sądu Rejonowego Wydział Cywilny z dn. 24 listopada 1987r., sygn. akt [...] w sprawie z wniosku J. P. i A. P. o rozgraniczenie, odpisu postanowienia Sądu Wojewódzkiego Wydział I Cywilny z dn. 29 listopada 1988r, sygn. akt [...] oddalającego rewizję A. P. od ww. postanowienia z klauzulą prawomocności, a także uwierzytelnionego odpisu opinii biegłego J. R. i kopii wyrysu z mapy ewidencyjnej, i jak zaznaczył organ, z powyższych względów geodeta w swym opracowaniu nie mógł odnieść się do niniejszej dokumentacji rozgraniczeniowej. Dalsze wyjaśnienia organu skupiły się na postanowieniu Sądu z 24.11.1987 r. i w ramach tych wyjaśnień organ wskazał, że przebieg granicy pomiędzy dz.ew. [...] i [...] został ustalony w linii AEF oznaczonej na szkicu inż. J. R. z dn. 7.01.1984r. l.ks.rob. [...]. Z załączonej przez Sąd opinii z dn. 07.01.1984r. wynika, iż biegły J. R., po przeprowadzeniu identyfikacji treści mapy ewidencji gruntów w skali 1:1000 z terenem w dniu 26 lipca 1983r w czasie komisji sądowej stwierdził m.in., że: granice między działkami [...] i [...] oraz działkami [...] i [...] przebiegają wzdłuż istniejących trwałych płotów siatkowych i są zgodne z mapą ewidencji gruntów w skali 1:1000. Następnie powołuje linię AEF, jako granicę między działkami [...] i [...]. Z dalszej części opinii wynika, iż powyższe punkty oznaczone są na wyrysie, a nie, jak to nazwał Sąd w postanowieniu, szkicu. W dniu 18 sierpnia 2010 r., w Sądzie Rejonowym zbadano akta sprawy z wyżej powołanego rozgraniczenia i stwierdzono, iż oprócz wyrysu mapy ewidencyjnej w skali 1:1000, na której znajdują się powołane punkty z rozgraniczenia (m.in. AEF), nie zawierają one żadnego innego dokumentu geodezyjnego. Zwrócono jednakże uwagę na uzupełnienie wykonane przez inż. J. R. do opinii z dn. 7.01.1984r., oraz protokół z dnia 17 czerwca 1985r. z zeznań biegłego inż. J. R., w których to wyjaśnia i prostuje, że nie dokonywał rozgraniczenia pomiędzy działkami stron tylko porównania treści mapy w terenie z punktami zastabilizowanymi w terenie. W tym celu posługiwał się operatem ewidencji gruntów i stwierdził, że mapa ewidencji gruntów jest zgodna ze stanem w terenie i mapą podziału sporządzoną przez inż. B. Organ zaznaczył, że z materiałów źródłowych znajdujących się w zasobie wynika, iż podział działki [...] sporządzony przez biegłego inż. B. do postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 23.10.1979r., sygn. akt [...] naniesiony na mapę ewidencyjną spowodował zmianę konfiguracji wewnątrz działek sąsiednich oznaczonych nr [...] i [...] i nie wpłynął na przebieg granic działki nr [...]. Organ ustalił, że w trakcie rozgraniczenia dokonanego przez Sąd nie został opracowany żaden operat rozgraniczeniowy.
Organ doszedł do wniosku na podstawie powyższego, iż granice ewidencyjne działki nr [...] wykazane dotychczas na mapie ewidencyjnej znajdują odzwierciedlenie w dokumentacji źródłowej. Uznano, że na dzień decyzji, poza dokumentacją o której mowa w § 36 pkt 6 wyżej cytowanego rozporządzenia, brak jest innych dokumentów geodezyjno-kartograficznych, opatrzonych klauzulą przyjęcia do państwowego zasobu geodezyjno - kartograficznego, wyznaczających odmienny przebieg granic ewidencyjnych działki ewid. nr [...] i z tego względu odmówił aktualizacji operatu ewidencji gruntów w zakresie powierzchni działki ewid. nr [...] z uwagi na brak ku temu przesłanek. Zaznaczył, że skoro przebieg granic ewidencyjnych działki ewid. nr [...] nie uległ zmianie, nie ma podstaw do kwestionowania jej powierzchni. Dodał, że nie budzi wątpliwości fakt, że pomiędzy właścicielami działki [...] a działkami [...] i [...] od wielu lat istnieje spór zarówno w zakresie granic jak i prawa własności. Jednakże ewentualne spory graniczne, co do zasięgu prawa własności, rozstrzygane są poza postępowaniem ewidencyjnym przed właściwym sądem powszechnym.
Od ww decyzji odwołanie wnieśli J. i A. P., podnosząc, że decyzja wydana została w oparciu o nieprawidłową interpretację materiału dowodowego zebranego w sprawie jak też nieprawidłową interpretację i zastosowanie prawa, a w szczególności art. 7, 77 § l, 10 § l, 68 § l, 76, 107 k.p.a. oraz § 35, § 44 pkt 2, § 46 ust. 2, §47 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków".
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wydał w następstwie rozpoznania odwołania opisaną na wstępie decyzję, przedstawiając na wstępie stan sprawy w ten sposób, że zaistniała konieczność zawieszenia postępowania administracyjnego postanowieniem z 23 lutego 2011r. na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpaz uwagi na niezakończenie postępowań spadkowych po stronach postępowania K. S. B. S. i W. S., którzy winni w ocenie organu wziąć udział w postępowaniu , jako właściciele działek ewidencyjnych [...] i [...]. Organ zauważył że w aktach brak jest dowodów na to, że wskazane przez strony postępowania i ustalone przez organ pierwszej instancji osoby są spadkobiercami ww osób. Postanowieniem z dnia 13 lutego 2012r. organ podjął zawieszone postępowanie, w oparciu o informacje i postanowienia Sądu, wskazujące, ze spadkobiercami po K. S. są: B. F. z domu S., D. S., A. S., M. S. i R. S. Spadkobiercami po B. S. są: J. S., M. S. M. S., R. S., M. S. i E. S. Spadkobiercami W. S. są: A. J., M. S., M. S., R. S., M. S. i E. S.
Odnosząc się do meritum sprawy organ uściślił, że wniosek J. i A. P. dotyczył sprostowania w obowiązującym rejestrze gruntów obrębu R dotychczasowej powierzchni wykazanej dla działki nr [...] - 0,2821 ha, na nową powierzchnię 0,2924 ha. Z punktu widzenia prawa wyjaśnił, że utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami jest zadaniem starosty. Dane zawarte w ewidencji gruntów podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek, przy czym zgodnie z § 46 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków wprowadza się zmiany wynikające z opracowań geodezyjnych i kartograficznych przyjętych do ewidencji państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych.
Organ podkreślił jako mający znaczenie fakt, że opracowanie wykonane przez inż. T. M. nie zostało przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego a zatem nie spełnia przewidzianego w § 46 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków warunku. Z tego powodu nie może stanowić samodzielnej podstawy wprowadzenia żądanej zmiany. Według ustaleń organu II instancji wnioskodawcy żądają wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 22.05.1969 r. za numerem [...], który został założony na podstawie przepisów dekretu z 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 6, poz. 32) i ówcześnie obowiązujących przepisów wykonawczych. Ewidencja gruntów i budynków została założona według stanu władania, który wyznaczył przebieg granic ewidencyjnych. Operat ewidencji gruntów nr [...] zastąpił dotychczasowy kataster gruntowy. Dane z ewidencji gruntów stały się podstawą do wydania aktu własności ziemi [...] na podstawie którego J. i A. P. stali się właścicielami działki ewidencyjnej nr [...] o pow. 0,2821 ha. Obecnie stan w obowiązującej ewidencji gruntów i budynków dla obrębu R jest następujący. W jednostce rejestrowej [...] rejestru gruntów prowadzonego dla obrębu R (R), gmina R (R) według stanu na dzień 11.07.2007 r. figuruje działka [...] o pow. 0,2821 ha, w wykazanymi użytkami RV - 0,2751, B/RV -0,0070 ha, a jej stan prawny jest tożsamy z powyższym ujawnionym w księdze wieczystej nr [...]. Księga wieczysta nr [...] jest prowadzona przez Sąd Rejonowy Wydział Ksiąg Wieczystych. W dziale I jest ujawniona działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0,2821 powstała z p. gr.l.kat. [...] i [...]. W dziale II wpisano własność na rzecz A. P. i J. P. na prawach wspólności ustawowej na podstawie AWZ [...] z dnia 03.05.1973 r. Wpisu dokonano w dniu 18.02.1997 r. Jak zaznaczył organ, opis działki ewidencyjnej nr [...] o pow. 0,2821 ha objętej księgą wieczystą nr [...] odpowiada stanowi obowiązującemu w ewidencji gruntów i budynków dla obrębu R, jednostka ewidencyjna R. Organ wyjaśnił także cel sporządzenia przez geodetę uprawnionego mgr inż. T. U. operatu pomiarowego z aktualizacji operatu ewidencji gruntów obrębu R dla działki ewidencyjnej nr [...], przyjęty do zasobu geodezyjnego i kartograficznego 11.12.2007 r. za numerem KERG [...] – to znaczy cel skontrolowania poprawności wykonania operatu założenia mapy numerycznej ewidencji gruntów i budynków dla obrębu R. Materiałami źródłowymi dla mapy ewidencyjnej numerycznej były szkice z pomiaru bezpośredniego, dzienniki pomiaru, protokoły ustalenia granic zawarte w operacie pomiarowym z 22.05.1969 r. za numerem [...]. Organ ten podzielił ustalenia i oceny organu pierwszej instancji, że granice działki ewidencyjnej nr [...], wyznaczone przez 13 punktów granicznych ustalonych w operacie założenia ewidencji gruntów nr [...] ujawnione na mapie ewidencji gruntów w skali 1:1000 z 1969 r., na mapie ewidencji gruntów w skalil:1000 z 1984 r. (operat aktualizacji mapy zasadniczej nr [...]) oraz na mapie ewidencyjnej numerycznej z 2003 r. (operat nr [...] i [...]) nie uległy zmianie. Podzielił także ocenę dokumentacji przedłożonej przez wnioskodawców.
Na koniec raz jeszcze podkreślił istotę sprawy, że w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego Państwo J. i A. P. nie przedłożyli przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego opracowania zawierającego wykaz zmian gruntowych, z którego by wynikało, że powierzchnia działki nr [...] jest inna niż wykazana w obecnym operacie ewidencyjnym. Dopiero takie opracowanie, zgodnie z § 46 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 rozporządzenia może stanowić podstawę wprowadzenia zmiany do operatu ewidencji gruntów i budynków.
W skardze na ww decyzje skarzmy zarzucili organom naruszenie przepisów postępowania art. 7, 77 § 1, 10 § 1 , 68 § 1, 76, 78, 107 § 3 kpa a także naruszenie przepisów rozporządzenia z 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, szczególności § 35, 44 pkt 2, 46 ust. 2, 47 ust. 3. Wnieśli o uchylenie decyzji jak tez decyzji pierwszej instancji.
Wojewódzki S ad Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z treścią art. 134 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) ppsa), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt.1 lit. c) ppsa). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 ppsa), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.
Kontrolując decyzje według w/w zasad i kompetencji Sąd nie dopatrzył się podstaw do uwzględnienia skargi.
Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027), zwanej dalej Pgik, oraz przepisów Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 maja 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454) zwanego dalej rozporządzeniem.
Nadto, w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją zapadł w dniu 17 grudnia 2009 r. do sygn. akt III SA/Kr 310/09 wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, uchylający decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] 2007r. Nr: [...], utrzymującą w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2008r. Powyższe ma istotne znaczenie, z uwagi na przedmiot rozstrzygnięcia organów administracyjnych a także ze względu na stanowisko skarżących prezentowane w toku podlegającego kontroli sądowej postępowania, oraz treść i zarzuty skargi, przy uwzględnieniu treści art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stosownie do art. 2 pkt. 8 Pgik, ewidencja gruntów i budynków to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Przepis art. 20 ustawy określa rodzaje informacji o gruntach (ust. 1 pkt.1), oraz ich właścicielach (ust. 2), które obejmuje ewidencja gruntów. Informacje te mają charakter podmiotowy lub przedmiotowy. W odniesieniu do gruntów informacje o charakterze przedmiotowym dotyczą ich położenia, granic, rodzaju użytków gruntowych i klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub rodzaju dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Informacje podmiotowe dotyczą wskazania właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych lub samorządowych - innych osób fizycznych lub prawnych, w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub ich części. Dane podmiotowe służyć mają wyłącznie odzwierciedleniu aktualnego stanu prawnego nieruchomości i potwierdzają zaistniały stan ukształtowany na podstawie innych dokumentów. Nie mogą zatem samodzielnie tego stanu kształtować.
Informacje powyższe zawiera tzw. operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do rejestrów - art. 24 ust. 1 ustawy. Podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności, tj. utrzymywania operatu w zgodności z aktualnymi, dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, co wynika z przepisów Rozdziału 3 (§ 44 i nast.) rozporządzenia, wydanego na podstawie delegacji zawartej w art. 26 ust.2 ustawy. Zgodnie z § 45 ust. 1 rozporządzenia, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Przepisy rozporządzenia posługują się pojęciem aktualizacji ewidencji a nie jej prostowania. Usuwanie błędów lub pomyłek w ewidencji w ramach jej aktualizacji nie jest wyłączone, jednakże pod warunkiem, że uzasadnia to aktualny stan prawny, który ewidencja ma odzwierciedlać a nie tworzyć (wyrok WSA w Krakowie z dnia 16.04.2008 r., III SA/Kr 119/08, LEX nr 510289).
W myśl przepisów § 46 ust. 2 pkt. 1 i 2 rozporządzenia, dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, o których mowa w § 10 i 11. Z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z :
-prawomocnych orzeczeń sądowych,
-aktów notarialnych,
-ostatecznych decyzji administracyjnych,
-aktów normatywnych,
- opracowań geodezyjnych i kartograficznych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian ewidencyjnych,
- dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej,
- ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów.
Zgodnie § 12.1 rozporządzenia: "Prawa osób i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 2 oraz w § 11 ust. 1 pkt 1 i 2, do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie:
1) wpisów dokonanych w księgach wieczystych,
2) prawomocnych orzeczeń sądowych,
3) umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali,
4) ostatecznych decyzji administracyjnych,
5) dyspozycji zawartych w aktach normatywnych,
6) umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2".
Zmiany wynikające z opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierające wykazy zmian danych ewidencyjnych mogą dotyczyć wyłącznie zmian przedmiotowych i nie mogą uzasadniać zmiany danych w zakresie praw podmiotowych do gruntu (por. wyrok WSA w Białymstoku z 19.02.2008 r., II SA/Bk 636/07, Lex nr 480114). Zapisy zawarte w ewidencji gruntów, dotyczące uprawnień do niego, w tym szczególnie prawa własności, mają charakter informacji pochodnych w stosunku do informacji wynikających ze źródeł wskazanych w § 12 rozporządzenia wykonawczego. Organy ewidencyjne rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające, nie mogą natomiast samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień wnioskodawcy do gruntu, budynku lub lokalu. Poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością (por. wyrok NSA z dnia 18.03.1999 r, II SA 1728/98, Lex nr 46224, z dnia 18.04. 1999 r., II SA 1632/98. Lex nr 46216, z dnia 20.08.1998 r, II SA 766/98, Lex nr 41298, z dnia 19.03.2003 r. II SA 1018/02, Lex nr 156374).
Wyrokiem z dnia 17 grudnia 2009 r. sygn. akt III SA/Kr310/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpoznaniu skargi J. i A. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] 2009r w przedmiocie ewidencji gruntów, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ją decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że zasadniczego znaczenia dla oceny, czy przyjęta w ewidencji gruntów powierzchnia działki ewidencyjnej [...] jest prawidłowa, nabiera kwestia prawidłowego oznaczenia w ewidencji granic ewidencyjnych przyjętych dla tej działki.
Mianowicie zgodnie z § 61 i 62 Rozporządzenia powierzchnia, czyli tzw. pole powierzchni działki ewidencyjnej jest funkcją przebiegu granic ewidencyjnych. Oznacza to, iż nie dostosowuje się granic do powierzchni, lecz przebieg granic wyznacza to pole, którego obmiar odpowiada powierzchni działki.
W związku z powyższym z zebranych w sprawie przez organy dowodów a w szczególności protokołów badania ksiąg wieczystych wynika, że działka ewid. [...] stanowi odrębną nieruchomość, objętą KW [...] (dawniej [...]) współwłasności skarżących, a podstawę założenia księgi stanowił akt własności ziemi Nr [...].
Wedle ustaleń organów skarżący domagają się wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów założonej w 1969 r., a więc jeszcze na podstawie przepisów dekretu z 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 6, poz. 32) i ówczesnych przepisów wykonawczych.
Z ustaleń organu wynika, że ewidencja gruntów z 1969 r. założona została według stanu władania, który wyznaczał przebieg granic ewidencyjnych.
Tytułem prawnym stwierdzającym nabycie przez skarżących działki ewid. [...] (która powstała z parcel kat. [...] i p.bud. [...]), był akt własności ziemi wydany na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz.U. Nr 27, poz. 250 z późn.zm.), wedle której decydujący dla określenia zakresu nabytej z mocy prawa własności, w trybie tzw. uwłaszczenia, był stan faktycznego władania (posiadania) nieruchomości istniejący w dniu 4 listopada 1971 r.
Mapa ewidencyjna oznaczająca działkę ewid. [...] będącą przedmiotem uwłaszczenia obrazowała zasięg stanu władania wyznaczający granice ewidencyjne odpowiadające stanowi prawnemu nieruchomości, tzn. temu, który podlega ujawnieniu w dziale II księgi wieczystej.
Istotą ewidencji gruntów jest odzwierciedlanie informacji wynikających ze stanu prawnego, a nie jego tworzenie. Zarazem zgodnie z przepisem art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią m.in. podstawę oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych.
Przepis powyższy powtarza regulację zawartą w art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tj. Dz.U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 z późn.zm.), zgodnie z którą podstawę oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej stanowią dane z katastru nieruchomości, a zatem właśnie dane z ewidencji gruntów (art. 2 pkt 8 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne). W myśl przepisu art. 25 § 1 pkt 1 powołanej ustawy o księgach wieczystych i hipotece, oznaczenie nieruchomości zawarte jest w dziale I-0 księgi wieczystej. Stosownie do przepisu § 28 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów (Dz.U. Nr 102, poz. 1122 z późn.zm.), dane dotyczące nieruchomości gruntowych i budynkowych wpisuje się w księdze wieczystej na podstawie wyrysu z mapy ewidencyjnej oraz wypisu z rejestru gruntów lub innego dokumentu sporządzonego na podstawie przepisów o ewidencji gruntów i budynków, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej. Identyczną regulację zawierają § § 15 i 16 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 sierpnia 2003 r. w sprawie zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie informatycznym (Dz.U. Nr 162, poz. 1575).
Rozpoznając niniejszą sprawę tut. Sąd w uzasadnieniu wyroku z dnia 17grudnia 2009r. podkreślił, że powszechnie przyjęte jest w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. np. wyrok SN z 24.11.1997 r., II CKU 110/97 Prok. i Pr. 1998/28, Lex Nr 32492) jak i piśmiennictwie (por. ST. Rudnicki, komentarz do ustawy o księgach wieczystych i hipotece, Wyd. III 2000 r., str. 36 wraz z powołanym orzecznictwem), że elementy oznaczenia nieruchomości zawarte w dziale I-0 księgi wieczystej, a w tym jej powierzchnia nie są objęte domniemaniem prawdziwości wpisanego prawa (art. 3) ani nie są chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 5). Przepis art. 27 tej ustawy przewiduje tryb postępowania sądu wieczystoksięgowego w przedmiocie sprostowania oznaczania nieruchomości zawartego w dziale I-0 księgi wieczystej. Granica jako element oznaczenia nieruchomości nie tworzy samodzielnie stanu prawnego, lecz jedynie określa jego zasięg (Por. Dariusz Felcenloben – Kataster nieruchomości rejestrem publicznym, Wyd. Gall, 2009 r. str. 351).
Przywołując przepisy znajdujące zastosowanie w wówczas podjętym rozstrzygnięciu Sąd podkreślił, że zgodnie z § 36 Rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej:
1. w postępowaniu rozgraniczeniowym,
2. w celu podziału nieruchomości,
3. w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów,
4. w postępowaniu dotyczącym scalania i podziału nieruchomości,
5. na podstawie postępowania sądowego lub administracyjnego a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji administracyjnej,
6. przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków.
Przepis § 36 wyczerpująco zatem określa krąg postępowań sądowych lub administracyjnych, w których może być sporządzona dokumentacja geodezyjna, stanowiąca podstawę do wykazania w ewidencji gruntów przebiegu granic ewidencyjnych. Zawsze jednak dokumentacja, musi być przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego aby mogła stanowić podstawę oznaczania w ewidencji przebiegu granic ewidencyjnych działki.
Skarżący nie powoływali się na taki dokument, który - z uwagi na brak przyjęcia do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego – mógłby stanowić podstawę oznaczenia przebiegu granic ewidencyjnych ich działki [...], choćby nawet w ich zamyśle miał służyć dla postępowania rozgraniczeniowego.
Jednakże Sąd zauważył i stwierdził , że skoro w następstwie wniosku skarżących, organy ewidencyjne z urzędu podjęły czynności sprawdzające, czy uwidoczniony w obowiązującej ewidencji gruntów przebieg granic ewidencyjnych działki [...] jest prawidłowy tzn. zgodny z tzw. materiałem źródłowym, to stosownie do przepisu art. 77 kpa winny w wyczerpującym zakresie zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Z tego powodu rozstrzygając o skardze w wyroku z dnia 17 grudnia 2009r. Sąd uznał zarzut skargi naruszania obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest uzasadniony, przy czym wskazał, że na tle ustaleń organów przebieg granic ewidencyjnych działki [...] mogło wyznaczać kilka zdarzeń prawnych, w czasie których granice te mogły ulec zmianie :
- pierwszym zdarzeniem jest wyznaczający przebieg granic działki [...] stan władania na dzień 4 listopada 1971 r. gdyż z tą datą nastąpiło z mocy prawa nabycie przez skarżących prawa własności tej działki. Zasięg prawa własności wyznaczał właśnie stan władania. Stan ten winna odzwierciedlać mapa sporządzona dla celów postępowania administracyjnego, w którym w 1973 r. wydana została decyzja – akt własności ziemi – stwierdzająca nabycie przez skarżących z mocy prawa działki ewid. [...].
Nie wyznaczało natomiast stanu prawnego działki [...] jako odrębnej nieruchomości, postępowanie zakończone prawomocnym Postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 23 października 1979 r. sygn. akt [...], którego przedmiotem było stwierdzenie nabycia przez S. P. i Z. P. w drodze zasiedzenia działki ewid. [...]. Kwestia powierzchni ewidencyjnej tej działki i przylegającej działki [...] skarżącego została ostatecznie rozstrzygnięta Wyrokiem NSA w Warszawie – Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 18 kwietnia 1995 r. SA/Kr 365/94, którym oddalono skargę J. P. i A. P. na decyzję Wojewody z [...] 1993 r. utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta R z [...] 1993 r., którą sprostowano błąd geodety uprawnionego F. B. co do powierzchni powstałych w wyniku zasiedzenia działek [...] i [...]. Przedmiotem postępowania o zasiedzenie jak wynika z sentencji postanowienia Sądu Rejonowego z 23 października 1979 r. nie było ustalenie przebiegu granic działek [...] i [...] względem przylegającej do nich działki skarżących [...].
Nie wyznaczył także przebiegu granic ewidencyjnych działki ewid. [...] operat pomiarowy rozgraniczenia działek "[...]-[...]-[...] i [...]" z listopada 1982 r. sporządzony – na zlecenie obecnie skarżącego A. P. – przez geodetę inż. T. M. w ramach Geodezyjno-Dokumentacyjnej Spółdzielni Pracy (k. 351 i poprz., tom III akt adm.). Jak wynika z pisma Sądu Rejonowego z 30.09.2008 r. operat ten nie był wykorzystany w sprawie [...] (poprzednio [...]) w sprawie o rozgraniczenie pomiędzy działkami [...] (skarżących) a [...], oraz pomiędzy [...] (skarżących) a [...], i został zwrócony do Urzędu Gminy R, za pośrednictwem którego był przesłany.
W treści operatu inż. T. M. znajduje potwierdzenia ustalenie organów, że nie był on przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.
Natomiast z treści przesłanych przez ten Sąd przy w/w piśmie odpisów orzeczeń wynika, że prawomocnym postanowieniem z dnia 24 listopada 1987 r. Sądu Rejonowego rozgraniczona została m.in. działka [...] własności skarżących z działką [...] ówczesnej własności Z. P. i S. P., linią oznaczoną na szkicu inż. J. R. z dnia 7.01.1984 r. l.ks.rob. 1/83 przebiegającą w punktach A.E.F.
Sąd zauważył nadto brak dokumentów stwierdzających, iż powstała w toku postępowania rozgraniczeniowego przed Sądem Rejonowym dokumentacja przebiegu m.in. granicy m. działką [...] i [...] została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a zatem czy spełnia cechy dokumentu, na podstawie którego wykazuje się przebieg granic.
W ocenie Sądu wyrażonej w uzasadnieniu wyroku z dnia 17 grudnia 2009r. sporządzony w postępowaniu ewidencyjnym na zlecenie Starosty przez geodetę uprawnionego inż. T. U. operat pomiarowy z aktualizacji operatu ewidencji dla działki [...] przyjęty do zasobu w dniu 11 grudnia 2007 r. za nr ewid. [...], stanowił dla organów dowód, iż nie zachodzą podstawy co do wprowadzania w obowiązującej ewidencji gruntów i budynków zmian co do przyjętej dla działki ewid. [...] powierzchni 0.2821 ha, a skarżący nie przedłożyli dowodu przeciwnego, w postaci przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego opracowania geodezyjnego, z którego wynikało by, że powierzchnia działki jest inna niż wykazana w obowiązującym operacie.
Oznaczało to zdaniem Sądu , ze organy przyjęły zawarte w opisie na mapie uzupełniającej z aktualizacji operatu – z 3.12.2007 (k. 180, tom I) stanowisko geodety uprawnionego, że "stan prawny działki ewid. [...] objętej KW [...] jest zgodny z mapą ewidencji", a poprzedzone stwierdzeniem, że "w wyniku pomiaru kontrolnego zaktualizowano budynki położone na działce ewid. [...] i okazano użytkowanie nieruchomości – wzdłuż istniejących ogrodzeń" oznaczonych linią czerwoną przerywaną, na całym obwodzie działki. Zarazem kontury działki wyznacza także linia ciągła koloru czarnego, z którą linia ogrodzeń pokrywa się tylko częściowo.
Stan prawny nieruchomości, operat ewidencji gruntów w części opisowo kartograficznej (§ 20 pkt 2, § 21 ust. 2) – dawniej zwanej kartograficzną – czyli na odpowiednim fragmencie mapy, może odzwierciedlać tylko przez oznaczenie przebiegu granic działek ewidencyjnych, które opisują stan prawny nieruchomości.
W świetle powyższego Sąd stwierdził, że nie jest jasne, który przebieg granic z opracowania z 2007 r. uznały organy za odpowiadający opisowi stanu prawnego nieruchomości. Z opisu na mapie uzupełniającej zdaje się wynikać, że geodeta za odpowiadający stanowi prawnemu przyjął stan wyznaczony linią ogrodzenia – jako linią użytkowania, czemu skarżący sprzeciwili się – twierdząc, iż poza ogrodzeniem zostawili część użytkowaną jako droga. Nie wyjaśnił zarazem geodeta jaki stan i na jaką datę co do granic działki [...] odzwierciedla czarna linia ciągła na tej mapie.
Nadto według Sądu zabrakło jasnego ustalenia, jaka jest relacja pomiędzy posadowieniem kilkunastu punktów granicznych przyjętych za podstawę obliczania powierzchni działki w granicach wyznaczonych tymi punktami, a opisem działki [...] według linii ogrodzenia. Wprawdzie organ II instancji przyjął ustalenie, że "okazano użytkowanie nieruchomości (16 punktów granicznych) położonych wzdłuż istniejących ogrodzeń, spisano ze stronami w dniu 16.11.2007 r. protokół z czynności przyjęcia granic", ale to ustalenie, nie znajduje wystarczającego odbicia w operacie pomiarowym z 3.12.2007 r., którego wnioski ograniczają się do zawartych w opisie mapy uzupełniającej.
Przepis § 37 Rozporządzenia przewiduje, że w razie braku dokumentacji wykazującej przebieg granic ewidencyjnych wymienionej w § 36 lub jeżeli zawarte w niej dane nie są wiarygodne lub nie odpowiadają obowiązującym standardom technicznym, dane dotyczące przebiegi granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku terenowych pomiarów geodezyjnych lub fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic na gruncie. Relacja pomiędzy przepisami § 36 i § 37 Rozporządzenia, wyraźnie wskazuje, że przewidziany § 38 tryb czynności ustalenia przebiegu granic na gruncie może mieć miejsce tylko wówczas, gdy zachodzą przesłanki przewidziane w § 37, tzn. wówczas, gdy brak jest przyjętej do zasobu dokumentacji powstałej w postępowaniach wymienionych w § 36 lub dokumentacja taka istnieje ale nie jest wiarygodna lub nie odpowiada istniejącym standardom.
Przyjęcie zatem granic wedle protokołu wymagało by dokonania przez organy ustaleń, iż zachodziły przewidziane § 37 podstawy do terenowego pomiaru granic.
Przyjęcie do zasobu opracowania geodety uprawnionego nastąpiło w dniu 11 grudnia 2007 r., a więc przed pozyskaniem w październiku 2008 r., z Sądu Rejonowego dokumentacji wskazującej, że prawomocnym orzeczeniem rozgraniczono działkę [...] z działką [...]. Z operatu pomiarowego z 2007 r. nie wynika, czy uwzględnia on przebieg tej granicy ustalony postanowieniem z 24 listopada 1987 r., którą wyznaczały punkty AEF. Jednakże przyjęty za podstawę rozgraniczenia przez Sąd operat – szkic z 7.01.1984 r., zgodnie z § 36 rozporządzenia winien być przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, aby mógł stanowić dokument odzwierciedlający przebieg części granicy działki ewidencyjnej [...]. Nie wiadomo też, czy granica w wyżej wymienionym zakresie została oznaczona na gruncie.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy miały za zadanie wziąć pod uwagę powyższe oceny prawne i wskazania. W szczególności Sąd zlecił ustalenie i odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, czy granice ewidencyjne działki [...], co do swego przebiegu znajdują oparcie w dokumentach, o których mowa w § 36 Rozporządzenia, czy zachodzą ewentualne podstawy do pozyskania danych dotyczących przebiegu działki w wyniku terenowych pomiarów geodezyjnych (§ 37), a jeżeli tak, czy dokonane czynności poprzedzające operat z 2007 r. spełniały wymagania § 38.
W wypadku ustalenia, że przebieg granic ewidencyjnych działki [...] winien być wykazany odmiennie, niż przedstawia to obowiązująca ewidencja, aktualizacja operatu będzie wymagała wyliczenia pola powierzchni działki w nowych granicach ewidencyjnych.
Ponadto Sąd wytknął iż w toku postępowania przed Sądem z relacji pocztowej wynikało, iż zmarli uczestnicy postępowania sądowo administracyjnego J. W., W. S., B. S. Według skarżących osoby te nie żyły już w czasie postępowania przed organami administracji.
Z akt postępowania wynikało, iż organy pocztowe względem tych osób stosowały tryb doręczenia zastępczego, nie powiadamiając organów o zgonie adresatów. w związku z tym decyzje wydane zostały w warunkach do wznowienia postępowania. W postępowaniu sądowym po zmarłym P. R. zgłosił i wykazał następstwo prawne syn J. R.
Zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przez pojęcie "ocena prawna" rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Ocena prawna może dotyczyć również braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego Dla organu administracyjnego ponownie rozpatrującego sprawę charakter wiążący ma ocena prawna pozostająca w związku i mieszcząca się w ramach kognicji tego sądu, a więc ocena, która zdeterminowała stanowisko sądu administracyjnego w rozpatrywanej sprawie. Natomiast związanie sądu administracyjnego własną oceną prawną przy ponownym rozpatrywaniu sprawy oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Z kolei oparcie skargi na podstawach sprzecznych z tą oceną prawną spowoduje, iż sąd administracyjny zobowiązany będzie skargę oddalić (tak. T. Woś [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, wyd. 2, LexisNexis, Warszawa 2008, komentarz do art. 153).
Mając na uwadze treść i skutki zapadłego przed tut. Sądem wyroku z dnia 17grudnia 2009r. w świetle regulacji zawartej w art. 153 p.p.s.a. stwierdzić należy, że organy administracji ponownie prowadząc postępowanie, obowiązane były do uzupełnienia podstawy rozstrzygnięcia o wskazane wyżej przez Sąd elementy, oraz mające z nich wynikać ustalenia, przy uwzględnieniu oceny prawnej zawartej w wyroku. Natomiast Sąd rozpoznając skargę na ostateczną decyzję zapadłą w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy zobowiązany jest do skontrolowania, czy zapadła ona z uwzględnieniem wskazań co do dalszego postępowania i wyrażonej oceny prawnej, sam będąc tą oceną związany. Uwzględniając stan faktyczny i prawny w dacie wydania zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że nie zmieniły się okoliczności sprawy mogące powodować nieaktualność oceny zawartej w wyroku tut. Sądu z dnia17 grudnia 2009 r.
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, przeprowadzona z uwzględnieniem reguł wynikających z art 134 i art. 153 p.p.s.a. doprowadziła do uznania, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa i nie narusza prawa. Ponownie rozstrzygając sprawę organy przeprowadziły postępowanie i dokonały rozstrzygnięcia z uwzględnieniem treści zapadłego już w sprawie wyroku.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ l instancji dokonał uzupełnienia postępowania i analizy zgromadzonego materiału w sposób o jakim mowa w uzasadnieniu wyroku WSA, oraz dokonał i oceny z uwzględnieniem przepisów Pgik, i oceny prawnej wyrażonej przez sąd. Na skutek wniesionego przez skarżących odwołania, organ II instancji przeprowadził postępowanie, rozpatrując ponownie cały materiał dowodowy, łącznie z materiałem zgromadzonym w wyniku uwzględnienia wskazań WSA.
Uznać należy, że zgromadzony w sprawie materiał stanowi kompletną podstawę faktyczną wydanego rozstrzygnięcia.
Z materiału tego wynika, że aktualny stan prawny spornych nieruchomości wynika z wydanych aktów własności ziemi, oraz dokonanych na ich podstawie wpisów do ksiąg wieczystych.
Po pierwsze organy ustaliły krąg uczestników postępowania administracyjnego i zawiadomiły następców prawnych po osobach zmarłych , które figurowały jako właściciele nieruchomości objętych postępowaniem. Ustalenia szczegółowo opisane na wstępie, uwalniają organy od zarzutu przeprowadzenia postępowania w warunkach wznowienia postępowania.
W związku z zarzutem Sadu co do braku jednoznacznego wskazania, który przebieg granic z opracowania geodezyjnego sporządzonego w 2007r. przez T. U. uznany został za odpowiadający opisowi stanu prawnego nieruchomości, organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające, z którego wynika wedle oświadczeń geodety, ze dokonane zostało ponowne skartowanie punktów granicznych wyznaczających przebieg granicy ewidencyjnej działki nr [...], w sposób wskazany w opisanej na wstępie decyzji, co pozwoliło na stwierdzenie przez organ , że obliczone współrzędne odpowiadają znajdującym się w zasobie ODGK. Obliczona na tej podstawie powierzchnia działki [...] mieści się w dopuszczalnej " odchyłce", a stwierdzona zgodność przebiegu granic z materiałami źródłowymi spowodowała, iż nie było koniecznym dokonanie przejęcia granic na gruncie, skoro przebieg ten wyznaczają dokumenty znajdujące się w zasobie ODGK.
Organ dokonał oceny stwierdzeń geodety, która została szczegółowo przestawiona w uzasadnieniu podjętej decyzji, dlatego nie można zarzucić organowi arbitralności ani dowolności w związku z przyjętym w sprawie stanowiskiem .
Przedstawioną argumentację uznać należy za uzasadnioną, a ze względu na jej szczegółowy i wyczerpujący charakter nie zachodzi potrzeba przytaczania jej w tym miejscu po raz kolejny.
Ustosunkowując się do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 107 § 3 kpa należało i ten zarzut uznać za nieuzasadniony. Wbrew twierdzeniom przytoczonym na jego poparcie sąd uznał, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji, jak i uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji odpowiadają wymogom postawionym w tym przepisie. W szczególności uzasadnienie organu l instancji w sposób niezwykle szczegółowy i precyzyjny odzwierciedla tok rozumowania organu, w taki też sposób przedstawia zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i powołuje odpowiednie przepisy prawa. Do identycznych wniosków jak organ l instancji, omawiając i analizując w szczególności dokumenty, których uzupełnienie nakazał Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję pierwszoinstancyjną.
Organ wyjaśnił także podstawy i powody nie przeprowadzenia wnioskowanych dowodów w tym z przesłuchania świadków. W szczególności nie maja one znaczenia w świetle zgromadzonej dokumentacji i nie przedłożenia przez skarżących potwierdzających ich żądania dokumentów przyjętych do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego
Kontrolując postępowanie administracyjne w zakresie w jakim jest do tego upoważniony powołanym wyżej przepisem art. 1 p.p. s.a. Sąd nie dopatrzył się takich uchybień postępowania czy też błędów w zaskarżonym rozstrzygnięciu, które winny skutkować jego wyeliminowaniem z obrotu prawnego, dlatego skarga na podstawie art. 153 ustawy p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło