III SA/Kr 1382/13

PostanowienieWSA w Krakowie2013-12-20

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której jedynym źródłem utrzymania jest niska emerytura, a która posiada nieruchomość mieszkalną, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać pełnomocnika z urzędu w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która samotnie gospodaruje, utrzymuje się z niskiej emerytury i ponosi znaczne wydatki, może zostać zwolniona od kosztów sądowych, nawet jeśli posiada nieruchomość mieszkalną, której sprzedaż godziłaby w jej podstawy egzystencji. Wiek i stan zdrowia wnioskodawcy mogą uzasadniać przyznanie pełnomocnika z urzędu.
Stan faktyczny
Skarżąca J. G. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody odmawiającą wymeldowania. Wnioskodawczyni, 84-letnia osoba niedowidząca i niedosłysząca, utrzymuje się z emerytury w wysokości 890 zł, z której pokrywa koszty utrzymania domu, wyżywienia, leków i inne wydatki. Posiada nieruchomość mieszkalną, ale jej sprzedaż byłaby trudna. Skarżąca posiada również zadłużenie za media.
Rozstrzygnięcie
I. Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych. II. Ustanowiono dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. G. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Wojewody z dnia 25 września 2013 r. nr [....] w przedmiocie odmowy wymeldowania postanawia: I. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację podała, że nie pozostaje z kimkolwiek we wspólnym gospodarstwie domowym. Określając swój majątek uwidoczniła, że w jego skład wchodzi nieruchomość zabudowana budynkiem mieszkalnym w C. przy ul. [....]. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Miesięczny dochód skarżącej stanowi świadczenie emerytalne w wysokości 890 zł. Uzasadniając swoje starania zaakcentowała, że jej jedynym źródłem utrzymania jest emerytura w kwocie 886 zł netto. Z tego świadczenia pokrywa wydatki związane z utrzymaniem domu tj. prąd 100 zł, gaz 100 zł, podatek od nieruchomości 40 zł. Nadto wnioskodawczyni wydaje miesięcznie na jedzenie 350 zł, na ubranie 50 zł, na środki czystości i higieny osobistej 50 zł, na lekarstwa 100 zł. Skarżącą obciąża też zadłużenie ok. 8000 zł tytułem nieopłaconych przez R. G. mediów. Ze względu na opisaną sytuację finansową, podeszły wiek (84 lata), stan zdrowia (jest osobą niedowidząca i niedosłyszącą) oraz charakter sprawy wnosi o zwolnienie od kosztów sadowych i przyznanie pełnomocnika z urzędu. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym o ile wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ze złożonego przez skarżącego oświadczenia (art. 252 ppsa) wynika, że skarżąca jest osobą niezamożną w potocznym tego słowa znaczeniu. Tak bowiem należy postrzegać osobę samotnie gospodarującą, utrzymującą się z niskiej emerytury. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy obecnym poziomie cen oraz usług środki jakie skarżąca ma do dyspozycji wystarczają na skromną egzystencję. Okoliczność, że do skarżącej należy wykazana nieruchomość z domem gdzie skarżąca zamieszkuje nie zmienia tego punktu widzenia. Chociaż bowiem potencjalnie posiada ona określoną wartość sprzedażną lub podkładową to jednak trudno byłoby od skarżącej wymagać takich rozporządzeń albowiem godziłby one w postawy egzystencji tej osoby. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że osoba starsza powinna dysponować pewnym zabezpieczeniem nawet gdy Państwo deklaruje powszechny oraz bezpłatny dostęp do świadczeń zdrowotnych. Pozostaje bowiem cały szereg kosztów dodatkowych choćby na część leków nierefundowanych czy zaordynowanej diety. W takiej sytuacji konieczność wygospodarowania środków na koszty sądowe i opłacenie pełnomocnika z wyboru jest problematyczne i uzasadnia twierdzenie, że skarżąca nie jest w stanie ponieść tych kosztów. Jednocześnie z uwagi na podeszły wiek skarżącej (84 lata) i stan jej zdrowia (jest osobą niedowidząca i niedosłyszącą) nie zachodzi obawa nadużycia przez stronę publicznego prawa podmiotowego do pomocy profesjonalnego pełnomocnika procesowego opłacanego prze Skarb Państwa już na etapie postępowania przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji. Wiek i stan zdrowia skarżącej w sposób oczywisty ograniczają bowiem aktywność strony. Biorąc to wszystko pod uwagę udzielono więc skarżącej zgodnie z wnioskiem pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekając jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło