III SA/Kr 1383/11
PostanowienieWSA w Krakowie2012-11-02
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która nie jest w stanie ponieść kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, należy przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która nie jest w stanie ponieść kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, należy przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Sąd ocenił, że dochody skarżącego i jego rodziny, po odjęciu niezbędnych kosztów utrzymania i obciążeń alimentacyjnych, nie pozwalają na pokrycie kosztów wynajęcia pełnomocnika, nawet przy minimalnych stawkach.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody pozbawiającą go statusu bezrobotnego. Wskazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów profesjonalnego pełnomocnika z uwagi na niskie dochody gospodarstwa domowego (emerytury rodziców) oraz wysokie obciążenia alimentacyjne. Dołączył wyciągi bankowe i rachunki potwierdzające jego sytuację finansową.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie na jego rzecz adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 2 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Wojewody z dnia 17 października 2011 r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia statusu bezrobotnego postanawia: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie na jego rzecz adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się ustanowienia radcy prawnego lub adwokata.
Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem.
Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką i ojcem.
Określając majątek swój i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uwidocznił, że w jego skład wchodzą należący do ojca budynek mieszkalny o powierzchni 101 m2 na działce o powierzchni 11,2 ara oraz należące do ojca użytki rolne o powierzchni 0,45 ha i użytki leśne o powierzchni 0,07 ha. Nie posiadają zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.
Miesięczne dochody gospodarstwa domowego skarżący oszacował na kwotę 3.844,93 zł brutto emerytur ojca i matki oraz 392 zł przysługujących im zasiłków pielęgnacyjnych.
Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że nie stać go na opłacenie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru do sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku WSA. Podał, że jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna. Jest rozwiedziony. Ma troje dzieci. Jedna z córek jest samodzielna ale w stosunku do dwóch pozostałych obciążają go alimenty po 600 zł na każdą.
Wezwany o złożenie dodatkowych wyjaśnień podał, że prowadzone wspólnie z rodzicami gospodarstwo domowe przeznacza w rozliczeniu rocznym na energię elektryczną ok. 2000 zł a na gaz ok. 4155 zł. Wyjaśnił, że ponieważ korzystają z własnego ujęcia wody więc koszt jej pozyskania zwarty jest w opłatach za energię elektryczną. Nieczystości odprowadzają do przydomowego szamba i skarżący nie posiada wiadomości jaki jest koszt jego opróżniania przez specjalistyczne firmy. Nadmienił, że gospodarstwo domowe zwolnione jest z opłat RTV. Na opłacenie telefonu przeznaczają miesięcznie ok. 35 zł. Z własnej inicjatywy dodał, że w sezonach przejściowych gospodarstwo domowe korzysta z ogrzewania z wykorzystaniem tradycyjnego opału tj. węgla. Skarżący nie potrafi jednak określić wysokości kosztów z tym związanych. Wreszcie gospodarstwo domowe skarżącego obciążają opłaty związane z podatkiem od nieruchomości, który w ujęciu rocznym wynosi 280 zł. Skarżący podał, że ponieważ oboje jego rodzice są w podeszłym wieku i cierpią na szereg wymienionych dolegliwości zdrowotnych więc ponoszą koszty zakupu leków. Skarżący nie posiada jednak informacji o wysokości kosztów z tym związanych. Skarżący oświadczył, że według jego wiedzy wykazane we wniosku użytki rolne i leśne nie przynoszą żadnych dochodów a jedynie generują koszt opłat podatkowych, które w 2012 r. należy liczyć na 124 zł. Skarżący w okresie ostatnich 2 lat nie opóźniał się z płaceniem alimentów. Do listopada ubiegłego roku regulował te zobowiązania z własnych zasobów. Po ich wyczerpaniu reguluje te zobowiązania ze środków pieniężnych pozyskanych od osób zainteresowanych wychowaniem jego córek. Wskazując na powyższe nadmienił, że o ile okaże się to konieczne jest w stanie imiennie zidentyfikować te osoby. Skarżący wyjaśnił, że jego rodzice nie posiadają rachunków bankowych, on sam przedstawia natomiast otrzymane z banku wyciągi za trzy ostatnie kolejne miesięczne okresy informacyjne.
Do pisemnych wyjaśnień dołączył rachunki za telefon, oraz wymienione wyciągi z posiadanego rachunku bankowego. Okazane rachunku telefoniczne potwierdzają wysokość deklarowanych na ten cel wydatków. Przedstawione natomiast wyciągi bankowe obrazują natomiast znikome miesięczne obroty.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym m.in. ustanowienie adwokata (art. 245 §3 ppsa) o ile (art. 243 ppsa) nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa wskazując na swój stan rodzinny, majątek, wysokość i źródło dochodów. W oparciu o dodatkowe wyjaśnienia skarżącego sytuacja skarżącego przedstawia się w ten sposób, że stały miesięczny dochód gospodarstwa domowego jakie prowadzi z rodzicami szacowań wynosi 3.844,93 zł brutto a więc netto szacować go należy na ok. 3000 zł. Dochód ten tworzą przy tym wyłącznie emerytury rodziców skarżącego i przysługujących im zasiłki pielęgnacyjne gdyż skarżący nie posiada własnych dochodów. Po odjęciu miesięcznych obciążeń sięgających kwoty ok. 587 zł trzyosobowemu gospodarstwu domowemu skarżącego pozostaje więc do rozporządzenia kwota około 2413 zł. Środki na takim poziomie w pierwszym odruchu sugerują możliwość czynienia pewnych oszczędności. Nie można jednak tracić z pola widzenia tej części wyjaśnień skarżącego, gdzie podaje, ze powinno uwzględnić się jeszcze koniczność rezerwowania pewnej kwoty na zakup opału, wykupienie lekarstw dla rodziców i zywność. Nie można też zapominać, że skarżącego obciążają alimenty. Wszystko to razem wzięte powoduje, że przy obecnych cenach towarów oraz usług środki jakimi dysponuje to gospodarstwo domowe wystarczają one na opędzenie najpilniejszych potrzeb życia codziennego. Okoliczność, że do ojca skarżącego należy wykazany budynek mieszkalny i użytki nie zmienia opisanej sytuacji skarżącego w diametralny sposób. Chociaż bowiem co do zasady posiadają one określoną wartość sprzedażną bądź podkładową to jednak trudno byłoby wymagać od rodziców skarżącego zbycia bądź obciążenia domu gdzie zamieszkują. Co się zaś tych wymienionych użytków rolnych i leśnych to z zasad doświadczenia życiowego wynika, że osoby starsze i schorowane powinny dysponować pewnym zabezpieczeniem swojej egzystencji nawet, gdy Państwo deklaruje powszechny oraz bezpłatny dostęp do świadczeń zdrowotnych. Przy obecnych uregulowaniach systemowych pozostaje bowiem szereg dodatkowych kosztów nierefundowanych. Na pomoc syna nie mogą zaś specjalnie liczyć, skoro ten boryka się sam z problemem bezrobocia.
Mając to wszystko na uwadze i przewidując minimalny koszt opłat za czynności adwokatów w postępowaniu przed sądami administracyjnymi można więc stwierdzić, że skarżącego nie będzie stać na wynajęcie kwalifikowanego pełnomocnika. Chociaż bowiem obiektywnie są to kwoty niewielkie to jednak przekraczają obecne możliwości płatnicze strony. Skoro zaś skarżący nie jest w stanie bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny opłacić kosztów pełnomocnika z wyboru to należało udzielić mu pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i zgodnie z wnioskiem ustanowić adwokata opłacanego ze środków budżetowych Skarbu Państwa, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło