III SA/Kr 1388/06
WyrokWSA w Krakowie2007-06-27
Skład orzekający: Grażyna Danielec, Elżbieta Kremer, Piotr Lechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ meldunkowy może orzec o wymeldowaniu osoby, jeśli mimo prawomocnego wyroku orzekającego eksmisję, osoba ta nadal zamieszkuje w lokalu?Ratio decidendi
Organ meldunkowy w sprawie o wymeldowanie bada jedynie, czy osoba miała zamiar dobrowolnego opuszczenia lokalu. Nawet w przypadku prawomocnego wyroku orzekającego eksmisję, organ nie może orzec o wymeldowaniu, jeśli eksmisja nie została wykonana, a osoba nadal zamieszkuje w lokalu. Przepisy meldunkowe nie zastępują postępowania egzekucyjnego.Stan faktyczny
Skarżąca M. P. wniosła o wymeldowanie M. Z. z córką W. Z. z lokalu, którego jest głównym najemcą. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą wymeldowania, uznając, że osoby te nadal zamieszkują w lokalu, a eksmisja orzeczona przez sąd nie została wykonana. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak powiadomienia o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: NSA Grażyna Danielec (spr.) Sędziowie: WSA Elżbieta Kremer NSA Piotr Lechowski Protokolant: Bernadeta Szczypka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia 6 września 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania skargę oddala.
Wojewoda [...] decyzją z dnia 6 września 2006 r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania M. P. od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] lipca 2006 r. znak [...] odmawiającej wymeldowania z pobytu stałego M. Z. z małoletnią W. Z. z lokalu przy os. [...] w K. - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zaskarżoną decyzją odmówił wymeldowania z pobytu stałego M. Z. z córką W. Z .z lokalu przy os. [...] w K. uznając, że nie opuściły one przedmiotowego lokalu. W odwołaniu od decyzji skarżąca twierdziła, że zaskarżona decyzja jest nieuzasadniona, bowiem wobec M. Z., Jej męża i córki W. Z. orzeczona została przez sąd eksmisja z lokalu przy os. [...] w K., osoby te nie płacą za zajmowany lokal, do Sądu Rejonowego dla [...] wniesiony jest przeciw nim pozew o odszkodowanie za bezumowne korzystanie z przedmiotowego lokalu. Osoby te ponadto zakłócają Wnioskodawczyni spokój i chcą zawładnąć Jej mieszkaniem. Pełnomocnik Wnioskodawczyni podnosił, że nie był zawiadomiony o posiedzeniu, na którym wydano zaskarżoną decyzję, co pozbawiło skarżącą możliwości obrony swych praw. Wnosił o uchylenie lub zmianę zaskarżonej decyzji.
Po rozpoznaniu sprawy z trybie odwoławczym organ II instancji podniósł, że wymeldowanie (tak jak i zameldowanie) należy do obowiązków obywatela. Zastępowanie obywatela w wykonaniu tych obowiązków przez organ administracji publicznej jest wyjątkiem stosowanym ściśle wg przepisów. W sprawie wymeldowania zastosowanie ma art. 15 ust. 2 cyt. ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Przepis ten stanowi, iż organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W rozumieniu tego przepisu, stwierdza organ, aby wymeldowanie mogło nastąpić, opuszczenie lokalu powinno być dobrowolne i definitywne, co nie ma miejsca w przedmiotowej sprawie. W złożonych do protokołu wyjaśnieniach obie strony postępowania zgodnie twierdzą, iż M. Z. wraz z mężem i córką W. Z. zamieszkują w lokalu przy os. [...] w K. Wynika to także z treści złożonego odwołania. Ta okoliczność, podnosi organ, była wystarczająca dla organu meldunkowego do wydania decyzji odmawiającej wymeldowania M. Z. i Jej córki z rzeczonego lokalu.
Ustosunkowując się do zawartego w odwołaniu zarzutu o niepowiadomieniu pełnomocnika o posiedzeniu, na którym wydana została zaskarżona decyzja, organ odwoławczy wyjaśnił, iż organ meldunkowy nie wydaje decyzji na posiedzeniu, natomiast jest obowiązany na podstawie art. 10 ust. 1 kpa przed wydaniem decyzji umożliwić stronom wypowiedzenie się, co do zebranego materiału dowodowego, czego w stosunku do M. P. nie uczynił. Jednakże w świetle zgodnych wyjaśnień stron, co do zamieszkania M. Z. z córką w miejscu zameldowania na pobyt stały, uchybienie to w ocenie organu odwoławczego nie wpłynęło na treść wydanego rozstrzygnięcia.
Na koniec organ zaznaczył, iż przepisy meldunkowe nie mogą być wykorzystywane do wyprowadzania osoby z lokalu i nie zastępują eksmisji. Orzeczona przez sąd, lecz nie wykonana eksmisja nie ma znaczenia w sprawie o wymeldowanie, bowiem w tej sytuacji nie doszło do opuszczenia lokalu. Przepisy ustawy o ewidencji ludności są jedynie przepisami porządkowymi i służą do rejestracji pobytu osoby w lokalu, a podnoszone w odwołaniu naganne zachowanie M. Z. i Jej rodziny w stosunku do Wnioskodawczyni nie stanowi w świetle art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przesłanki uzasadniającej wymeldowanie, jest nią natomiast opuszczenie lokalu, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła M. P.
Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisu art. 15 ust. 2 ustawy ewidencji ludności i dowodach osobistych uzasadniając to naruszenie faktem, iż nie wyraziła zgody jako główny najemca na zameldowanie M. Z. i małol. W. Z. Nadto zarzuciła naruszenie art. 10 kpa ponieważ organ przed wydaniem decyzji nie powiadomił skarżącej o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym, a pełnomocnik skarżącej nie był powiadomiony o rozprawie. Zarzuciła też naruszenie art. 156 kpa ponieważ decyzji organu I instancji została wydana z rażącym naruszeniem art. 10 kpa, co skutkuje nieważnością postępowania.
Podnosząc powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji lub stwierdzenie ich nieważności ewentualnie stwierdzenie niezgodności z prawem decyzji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w motywach zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi (art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Art. 15 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 z późn. zm.) jako przesłankę do wymeldowania wskazuje opuszczenie miejsca pobytu stałego. Przez opuszczenie miejsca pobytu stałego w rozumieniu tego przepisu należy rozumieć dobrowolne wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego, bez dopełnienia obowiązku meldunkowego.
W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, iż M. Z. i małol. W. Z. mieszkają w lokalu przy oś. [...] w K., co przyznaje sama skarżąca.
Zgodnie z obowiązującym stanem prawnym i utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych organy meldunkowe w sprawie o wymeldowanie badają jedynie czy osoba mająca być wymeldowana w sposób dobrowolny wyprowadziła się z lokalu. Nawet w sytuacji, gdy w stosunku do tej osoby zapadł prawomocny wyrok orzekający eksmisję, organ meldunkowy nie może orzec o wymeldowaniu, jeśli eksmisja nie została wykonana, a osoba ta dalej mieszka w przedmiotowym lokalu.
W sprawie o wymeldowanie organ nie bada prawidłowości zameldowania, takie badanie organ przeprowadza w postępowaniu o anulowanie czynności materialno-technicznej zameldowania.
Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 10 kpa, to faktycznie pełnomocnik skarżącej, ani też ona sama nie została pouczona o możliwości zapoznania się, przed wydaniem decyzji, z zebranym materiałem dowodowym. Jednakże, w świetle bezspornego stanu faktycznego, naruszenie to nie miało wpływu na wynik postępowania. Ponieść też należy, iż w toku postępowania administracyjnego nie była wyznaczona rozprawa administracyjna, a zatem pełnomocnik skarżącej, o takiej rozprawie nie mógł być powiadomiony.
W sprawie nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonych decyzji, gdyż uchybienie przepisom postępowania, które miało miejsce w sprawie (naruszenie art. 10 kpa), nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
W tym stanie rzeczy, nie dopatrując się w zaskarżonej decyzji naruszenia prawa, na mocy art. 151 ppsa orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło