III SA/Kr 1396/06

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 26 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. F. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu p o s t a n a w i a oddalić wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata Skarżąca W. F. wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie jej od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania. We wniosku skarżąca oświadczyła, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem W. F., córką E. Ł., zięciem G. Ł. oraz małoletnimi wnukami A. Ł. K. Ł. Ich miesięczny dochód wynosi 2.528 zł i stanowi go świadczenie rentowe skarżącej w wysokości 528 zł, wynagrodzenie za pracę jej męża w wysokości 1.000 zł oraz wynagrodzenie za pracę zięcia w wysokości 1.000 zł. Skarżąca nie posiada żadnego majątku nieruchomego, jak również cennych ruchomości. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy W. F. podniosła, iż ma niewielką rentę i nie stać jej na opłacenie kosztów postępowania sądowego. Skarżąca jest osobą schorowaną i miesięcznie wydaje 200 zł na zakup lekarstw i 100 zł na leczenie. Opłaca rachunek za telefon w kwocie 25 zł i "dokłada się do życia". Ponadto ponosi miesięcznie "zobowiązania komornicze" w wysokości 220 zł. W związku z tym, że dane zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, została ona wezwana do złożenia dodatkowych oświadczeń popartych stosownymi dokumentami w przedmiocie wysokości ponoszonych stałych wydatków gospodarstwa domowego, przedłożenia kopii rachunków za zakup lekarstw i leczenie, udzielenia odpowiedzi czy córka skarżącej lub jej małżonek pobierają świadczenia rodzinne na dzieci, czy ktokolwiek z domowników otrzymuje dodatek mieszkaniowy, czy skarżąca lub jej domownicy korzystali na przestrzeni ostatnich sześciu miesięcy z pomocy społecznej, na podstawie jakiego tytułu prawnego skarżąca zamieszkuje w domu pod adresem [...], a także czy samochód marki [...] należy do majątku skarżącej. W odpowiedzi na wezwanie W. F. wyjaśniła, iż dom, w którym zamieszkuje stanowi własność męża. Skarżąca nie partycypuje obecnie w kosztach utrzymania domu, gdyż nie ma na to pieniędzy. Cierpi na depresję i choroby kręgosłupa. Nie może przedstawić rachunków za lekarstwa, bo ich nie gromadziła. Samochód [...] należał do męża skarżącej, lecz został złomowany. Skarżąca przedłożyła kserokopie następujących dokumentów: decyzji z dnia [...] o wyrejestrowaniu pojazdu, skierowania z dnia [...] na zabiegi fizjoterapeutyczne, opis prześwietlenia kręgosłupa z dnia [...], zaświadczenia z dnia [...] o uczęszczaniu na zabiegi rehabilitacyjne oraz pisma ZUS z dnia [...] o stanie zadłużenia skarżącej oraz o wysokości miesięcznych potrąceń. Mając powyższe na względzie, zważono, co następuje: Instytucja przyznania prawa pomocy, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym), lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Strona dochodząca swoich praw na drodze sądowej ma prawo do ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika, jednakże dla skuteczności złożonego w tej materii wniosku zobowiązana jest spełnić przesłanki określone przepisami prawa, które regulują instytucję prawa pomocy. Zgodnie z treścią art. 252 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Z powyższego wynika, że to skarżąca ubiegając się o udzielenie prawa pomocy w zakresie całkowitym, winna była przekonać sąd, że jej sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. W niniejszej sprawie skarżąca złożyła, co prawda oświadczenie, o którym mowa w art. 252 w/w ustawy, jednakże dane w nim zawarte nie mają cechy "dokładności". Jedynie w ograniczonym zakresie skarżąca wykonała wezwanie Referendarza sądowego o uzupełnienie danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Pominęła milczeniem kwestie czy ktokolwiek z domowników korzysta z pomocy społecznej lub pobiera dodatek mieszkaniowy, czy córka skarżącej lub jej małżonek pobierają świadczenia rodzinne na dzieci. Skarżąca nie przedłożyła rachunków na zakup lekarstw, czy na leczenie, pomimo złożonego oświadczenia, że przy dochodach w wysokości 528 zł na cel ten przeznacza kwotę 300 zł (200 zł zakup lekarstw, 100 zł koszty leczenia). Z przedłożonych zaświadczeń nie wynika, czy skarżąca ponosi jakiekolwiek koszty rehabilitacji, a jeżeli tak, to jaka jest wysokość tych kosztów. Skarżąca nie odniosła się także do kwestii jaka jest wysokość stałych miesięcznych wydatków gospodarstwa domowego na energię elektryczną, gaz, wodę, wywóz nieczystości, czy ewentualne opłaty czynszowe. Dane te natomiast niewątpliwie świadczą o sytuacji majątkowej rodziny. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż skarżąca nie uwiarygodniła w sposób wystarczający, że wypełnia przesłanki wymienione w art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, warunkujące przyznanie prawa pomocy, mimo że to ją obciążał ciężar dowodu w tej kwestii. Złożone przez W. F. oświadczenie co do stanu majątkowego jest niepełne i mimo wyraźnego wezwania do wyjaśnienia wielu kwestii, nie zostało przez stronę uzupełnione. Orzekający nie miał zatem możliwości dokonania rzetelnej oceny, czy skarżąca jest w stanie ponieść koszty postępowania sądowego oraz koszty wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru, bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 1 i 2, art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).