III SA/Kr 140/14
PostanowienieWSA w Krakowie2014-11-26
Skład orzekający: Bożenna Blitek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba niepełnosprawna, samotna, otrzymująca zasiłek stały i posiadająca dochody z zajętego przez komornika czynszu, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. Jego trudna sytuacja materialna, zdrowotna, samotność, niepełnosprawność, niskie dochody z zasiłku stałego oraz zajęcie przez komornika dochodów z najmu nieruchomości uzasadniają przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Stan faktyczny
Skarżący G. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Skarżący jest 60-letnią osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, otrzymującą zasiłek stały w wysokości 529 zł. Ponosi wysokie koszty utrzymania (czynsz za pokój 620 zł, leki ok. 100 zł miesięcznie). Dochody z jego nieruchomości zostały zajęte przez komornika na poczet zaległości alimentacyjnych. Wcześniejszy wniosek o ustanowienie adwokata został odrzucony przez WSA, ale następnie uchylony przez NSA.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Bożenna Blitek po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. P. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi G. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 października 2013 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka
W dniu 27 stycznia 2014 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek skarżącego G. P. o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Z treści wniosku wynika, iż skarżący ma 60 lat i jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym przyznanym na stałe. Skarżący otrzymuje zasiłek stały z MOPS w wysokości 529 zł. Skarżący podał, że choruje, a na lekarstwa wydaje miesięcznie ok. 100 zł. Skarżący mieszka w hotelu robotniczym i za pokój płaci 620 zł za miesiąc. Skarżący podał, że jest właścicielem piętra w starej kamienicy, jednak czynsz zajął komornik na poczet zaległości alimentacyjnych w wysokości 140 tys. zł i przekazuje dzieciom.
Postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 140/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił ustanowienia adwokata. Sąd stwierdził, że ujawnione prze skarżącego dochody nie pokrywają faktycznie ponoszonych przez niego wydatków. Zdaniem Sądu, oznacza to, że skarżący korzysta z innych źródeł dochodu, których nie chce ujawnić i dlatego jego wniosek o ustanowienie adwokata nie mógł zostać uwzględniony.
Postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2014 r., sygn. akt I OZ 614/14, wydanym na skutek wniesienia przez skarżącego zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie WSA w Krakowie z dnia 16 kwietnia 2014 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu Sądowi. Zdaniem NSA, WSA w Krakowie nie wyjaśnił w sposób dokładny sytuacji majątkowej i finansowej skarżącego.
Pismem z dnia 27 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wezwał skarżącego o nadesłanie dokumentów dotyczących zobowiązań alimentacyjnych, umów najmu należących do niego lokali mieszczących się w kamienicy w L, dowodów wpłaty za mieszkanie w hotelu robotniczym i wyjaśnienie skąd ma środki na pokrycie tych należności, wyciągów z rachunku bankowego, oraz wyjaśnienie, czy otrzymuje jakąś pomoc z organizacji kościelnych lub z innych organizacji charytatywnych, a jeżeli tak to w jakiej formie i w jakiej wysokości oraz nadesłanie dokumentów związanych z tą pomocą.
W odpowiedzi skarżący nadesłał zaświadczenia komornika sądowego o wysokości jego zaległości alimentacyjnych, umowę najmu lokalu mieszkalnego, faktury za pobyt w hotelu oraz wyciągi z rachunku bankowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
W sprawach prowadzonych przed sądami administracyjnymi podstawy przyznania prawa pomocy określa ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., zwana dalej p.p.s.a.), a w szczególności:
"Art. 245. § 1. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
§ 2. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
§ 3. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego."
"Art. 246. § 1. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny."
Instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem stronom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym.
W ocenie Sądu skarżący wykazał, że spełnia przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., gdyż z treści złożonego przez niego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz z nadesłanych dokumentów wynika, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sytuacja materialna i zdrowotna skarżącego jest bardzo trudna. Jest on osobą samotną, niepełnosprawną, cierpiącą na przewlekłe schorzenia. Korzysta z pomocy społecznej oraz takich instytucji, jak Caritas Archidiecezji [...] oraz Arcybractwo [...]. Jego jedynym dochodem jest zasiłek stały z MOPS w wysokości 529 zł. Wnioskodawca nie dysponuje żadnymi oszczędności, ani przedmiotami wartościowymi, które mogłyby zostać spieniężone. Dochody z najmu nieruchomości, której skarżący jest współwłaścicielem, zostały zajęte przez komornika na spłatę zadłużenia alimentacyjnego.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny – w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz treść art. 246 § 1 p.p.s.a i art. 260 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło