III SA/Kr 140/16

Kraków, dnia 3 lutego 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Bociąga po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. M. na działanie Komendanta Powiatowego Policji w L postanawia odrzucić skargę A. M. pismem z dnia 14 grudnia 2015 r. wniósł o przesłuchanie M. M. na okoliczność odmowy interwencji przez dzielnicowego. W odpowiedzi na powyższe Komendant Komisariatu Policji w M w piśmie z dnia 30 grudnia 2015 r. stwierdził, że A. M. nie jest uprawniony do składania wniosków dowodowych z uwagi na fakt, że nie jest strona postępowania. Jednocześnie pouczono, że zgodnie z treścią art. 82 K.p.k., art. 87 K.p.k. oraz art. 88 K.p.k. pełnomocnikiem w toczącym się postępowaniu może być jedynie osoba uprawniona tj. adwokat lub radca prawny, wobec powyższego A. M. nie może być pełnomocnikiem swojej matki. Na powyższe działanie A. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie podnosząc, że w państwie prawa nie może mieć miejsca sytuacja w której policja kieruje się wybiórczo przepisami prawa i nie chroni podstawowych wolności obywatelskich. W odpowiedzi na skargę Komendant Powiatowy Policji w L podkreślił, że przedmiotem niniejszej skargi jest nieuwzględnienie działań podejmowanych przez A. M. na rzecz swojej matki wymagających udzielenia pełnomocnictw w toczącym się postępowaniu sprawdzającym w oparciu o przepis art. 307 K.p.k. W Komisariacie Policji w M prowadzone jest bowiem postępowanie sprawdzające pod kątem zaistnienia przestępstw z art.160 § 2 K.k. W związku z przedstawionymi faktami organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi. Należy wskazać, że zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 poz. 270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Art. 3 § 2 tej ustawy stanowi, iż kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w K.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w K.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Treść skargi złożonej w niniejszej sprawie wskazuje, że nie dotyczy ona spraw wyszczególnionych w powołanym wyżej przepisie. Przedmiotem skargi jest bowiem czynność dokonana w postępowaniu sprawdzającym prowadzonym w oparciu o art. 307 K.p.k. Czynności postępowania sprawdzającego służą sprawdzaniu faktów podanych w zawiadomieniu o przestępstwie lub uzupełnianiu danych w nim zawartych (§ 1 zdanie pierwsze). Mają one zatem na celu ustalenie, czy istnieje uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa, o którym mowa w złożonym zawiadomieniu, ale też sprawdzenie, czy nie ma przeszkód prawnych w ściganiu, jeżeli pojawiają się co do tego wątpliwości, lub usunięcie takich przeszkód, gdy jest to prawnie możliwe. Czynności postępowania sprawdzającego w odniesieniu do faktów podanych w zawiadomieniu powinny być zatem podejmowane wówczas, gdy zawiadomienie stwarza jedynie przypuszczenie podejrzenia przestępstwa, co nie wystarczy do wszczęcia dochodzenia lub śledztwa. Należy je podjąć także wtedy, gdy zawiadomienie zawiera pewne braki, które nie pozwalają przyjąć, iż zachodziłoby podejrzenie popełnienia przestępstwa w sposób pozwalający wydać postanowienie o wszczęciu ze spełnieniem wszystkich wymogów formalnych tego postanowienia, ale też brak jest podstaw do odmowy wszczęcia. Można przedsięwziąć te czynności również wówczas, gdy wprawdzie z zawiadomienia wynika podejrzenie popełnienia przestępstwa, ale także to, że zachodzi w danym momencie brak niezbędnej przesłanki procesowej, której uzupełnienie jest możliwe (uzyskanie koniecznego wniosku o ściganie). Postępowanie sprawdzające wynikające z kodeksu postępowania karnego, w tym obowiązki wynikające z jego zakresu nie mieszczą się w ramach regulowanych przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, brak również przepisów szczególnych, które umożliwiałyby skutecznie wniesienie skargi na czynności czy bezczynność w tym zakresie do sądu administracyjnego, wobec tego skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Na marginesie zauważyć należy, że zgodnie z art. 51 K.p.k. jeżeli pokrzywdzonym jest osoba nieporadna, w szczególności ze względu na wiek lub stan zdrowia, jego prawa może wykonywać osoba, pod której pieczą pokrzywdzony pozostaje. Dlatego też przed uznaniem, że A. M. nie może być pełnomocnikiem strony organ prowadzący postępowanie sprawdzające ma obowiązek ustalić jednoznacznie sytuację pokrzywdzonej. Trafny wydaje się pogląd prezentowany w literaturze, że przepis art. 51 należy odczytywać jako normę uprawniającą opiekuna do wykonywania praw pokrzywdzonego, przy czym działanie opiekuna nie pozbawia możliwości podjęcia działań przez pokrzywdzonego (por. S. Steinborn (w:) J. Grajewski i in., Objaśnienia..., t. I, s. 126). Podnosi się również, że organ procesowy jest obowiązany dokonać każdorazowej oceny sytuacji pokrzywdzonego pod kątem zastosowania art. 51 § 3 (P. Hofmański, E. Sadzik, K. Zgryzek, Kodeks..., 2007, t. I, s. 320). Biorąc pod uwagę przedstawione okoliczności, a przede wszystkim fakt, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie podlega kognicji sądu administracyjnego należało ją odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.