III SA/Kr 140/16

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. M. na działanie Komendanta Powiatowego Policji postanawia: I. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Określając majątek swój i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uwidocznił, że w jego skład wchodzi stanowiące własność PKP mieszkanie zakładowe. Zadeklarował brak innych nieruchomości, zasobów, przedmiotów wartościowych. Stałe miesięczne dochody gospodarstwa domowego skarżący oszacował łącznie na kwotę ok. 2400 zł, wyjaśniając że składa się na to 860 zł jego renty oraz 1600 zł wynagrodzenia za pracę żony. Uzasadniając swoje starania odniósł się po krótce do okoliczności nurtującej go sprawy wyrażając jednocześnie swoją opinię. Wymieniając stałe zobowiązania i wydatki podał, że utrzymanie mieszkania to koszt ok. 650 zł. Do tego dochodzą wydatki na lekarstwa, na dojazdy żony do pracy i jej wyżywienie poza domem oraz inne bieżące potrzeby życia codziennego. W dołączonym do wniosku piśmie przedstawił bardziej szczegółowe wyliczenia kosztów utrzymania mieszkania oraz wydatków na leki i leczenie. Z przedstawionego zestawiania leków i cen wynika, że ich zakup to wydatek rzędu ok. 300 zł. Konkludując skarżący stwierdza, że ponieważ jego renta jest przeznaczana na obsługę i pokrycie spraw w sądach oraz zakup lekarstw a z wynagrodzenia żony pokrywane są koszty utrzymania mieszkania i rodziny to nie stać go na opłacenie adwokata lub radcy prawnego w wyboru. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zacząć wypada od tego, że stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 1 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to jest wystarczające dla oceny jego aktualnych możliwości płatniczych. Nie przesądza jednak o zasadności składanego wniosku w całości. Jeśli bowiem skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym to przesłanką skuteczności jego wniosku powinno być wykazanie, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sytuacja materialna skarżącego nie pozwala jednak na poczynienie takich ustaleń. Gospodarstwo domowe skarżącego ma bowiem do dyspozycji stałe źródła dochodów w łącznej wysokości 2460 zł. Wykazane zobowiązania i stałe wydatki sięgające łącznie ok. 950 zł, nie przekraczają deklarowanych stałych dochodów (2460>950). Okoliczności te siła rzeczy niweczą zasadność ustaleń co do tego, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Dysponując bowiem takimi środkami skarżący jest w stanie pokryć samodzielnie koszty sądowe. Powyższe nie przekreśla starań skarżącego w całej rozciągłości. Godzi się bowiem zauważyć, że zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Logiczną konsekwencją takiego stanu rzecz jest więc, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 ppsa in fine) o ile nie jest w stanie pokryć jego wynagrodzenia bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Realia niniejszej sprawy stwarzają podstawy do takich ustaleń. Chociaż bowiem skarżący jest w stanie pokryć samodzielnie koszty sądowe w swojej sprawie to już opłacenie własnym sumptem pełnomocnika z wyboru przekracza jego możliwości finansowe. W tym zakresie należy zgodzić się z argumentacją skarżącego że po zakupie lekarstw i opłaceniu mieszkania nie starcza mu na to by samemu ponieść koszty wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego. Mając to wszystko na uwadze udzielono zatem skarżącemu pomocy, o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekając jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.