III SA/Kr 1402/06
WyrokWSA w Krakowie2007-03-27
Skład orzekający: Bożenna Blitek, Kazimierz Bandarzewski, Wiesław Kisiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wydać decyzję pogarszającą sytuację prawną strony odwołującej się (reformatio in peius), jeśli nie wystąpiło rażące naruszenie prawa lub rażące naruszenie interesu społecznego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może wydać decyzji pogarszającej sytuację prawną strony odwołującej się (reformatio in peius), chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. W przypadku braku tych przesłanek, organ odwoławczy musi przestrzegać zakazu pogarszania sytuacji prawnej strony, nawet jeśli oznacza to utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, która mogła być błędna w zakresie nałożonej kary.Stan faktyczny
Funkcjonariusze organu celnego skontrolowali zespół pojazdów kierowany przez G. S., który składał się z samochodu o DMC 2.600 kg i przyczepy o DMC 1.500 kg. G. S. twierdził, że nie wiedział o obowiązku posiadania zaświadczenia na przewozy na potrzeby własne, ponieważ zazwyczaj jeździł samym samochodem. W trakcie postępowania okazało się, że jedynym rodzajem działalności gospodarczej G. S. był transport drogowy towarów. Organ pierwszej instancji nałożył karę pieniężną za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zaświadczenia. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność zbadania obowiązku posiadania licencji. Po ponownym rozpatrzeniu, organ pierwszej instancji nałożył karę pieniężną, a organ odwoławczy utrzymał ją w mocy. G. S. złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym i k.p.a., w tym zakazu reformatio in peius.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i określił, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie AWSA Kazimierz Bandarzewski spr. NSA Wiesław Kisiel Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2007 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia 31 października 2006 r. Nr: [...] w przedmiocie kary pieniężnej l uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji Il określa , że uchylone decyzje nie mogą być wykonane
W dniu [...] 2005 r. o godz. 1730, na drodze krajowej nr [...] w miejscowości [...] funkcjonariusze organu celnego przeprowadzili kontrolę zespołu pojazdów składającego się z pojazdu marki A nr rej. [...], o dopuszczalnej masie całkowitej 2.600 kG oraz przyczepy marki B nr rej. [...] o dopuszczanej masie całkowitej 1.500 kG. Kierujący zespołem pojazdów G. S. oświadczył, że nie wiedział o obowiązku posiadania zaświadczenia na wykonywanie przewozów na potrzeby własne, ponieważ zawsze porusza się samym pojazdem bez przyczepy. Kierujący okazał dobową kartę opłaty drogowej. Do protokołu dołączono kopię rachunku, wystawionego na przedsiębiorcę prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "Usługi Transportowe", potwierdzającą zakup przez przedsiębiorcę w dniu kontroli paliwa do samochodu marki A Kierowca podpisał protokół kontroli (akta administracyjne sprawy, karta nr [...]}.
Naczelnik Urzędu Celnego w [...] pismem z dnia [...] 2005 r. wszczął z urzędu postępowanie w związku z brakiem licencji na wykonywanie transportu drogowego lub zaświadczenia na wykonywanie przewozów na potrzeby własne (akta administracyjne sprawy, karta nr [...]).
W trakcie postępowania G. S. przedłożył organowi I instancji kopię zaświadczenia o zmianie wpisu w ewidencji działalności gospodarczej z dnia [...] 2005 r., z której treści wynika, że jedynym rodzajem zgłoszonej przez niego działalności gospodarczej był transport drogowy towarów pojazdami uniwersalnymi (kod 60.24.B). Strona wyraziła też pogląd, że w tej sprawie niedopuszczalne jest stosowanie przepisów ustawy o transporcie drogowym, gdyż w dniu kontroli nie wykonywał on żadnego przewozu. G. S. dołączył również kopię oświadczenia T. W., z którego wynika, że w dniu kontroli G. S. jechał samochodem marki A wraz z przyczepą B do T. W., który zamierzał kupić tą przyczepę i warunkiem ewentualnej transakcji były wcześniejsze oględziny przyczepy. Do zawarcia umowy jednak nie doszło (akta administracyjne sprawy, karta nr [...]).
Naczelnik Urzędu Celnego w [...] decyzją z dnia [...] 2006 r. nałożył na przedsiębiorcę G. S. wykonującego działalność gospodarczą pod firmą "Usługi Transportowe" karę pieniężną w wysokości [...] zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zaświadczenia.
W uzasadnieniu tak podjętej decyzji opisano stan faktyczny sprawy, wskazując na miejsce i datę przeprowadzenia kontroli zespołu pojazdów kierowanego przez G. S. oraz składane w toku postępowania przez stronę dokumenty i wyjaśnienia. W ocenie organu I instancji w dniu kontroli strona wykonywała przewóz na potrzeby własne. Wskazano, że zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym wykonywanie przewozu na potrzeby własne może być realizowane jedynie po uzyskaniu stosownego zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie wykonywania takich przewozów jako działalności pomocniczej. Takiego zaświadczenia strona nie posiadała i nie przedstawiła w toku postępowania.
Od decyzji organu I-instancyjnego G. S. wniósł odwołanie i Dyrektor Izby Celnej w [...] decyzją z dnia [...] 2006 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, (akta administracyjne sprawy, karta nr [...]-[...]). W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy ustalił stan faktyczny identyczny jak w zaskarżonej decyzji I-instancyjnej. Uzasadniając stan prawny wskazano na ustawowe znaczenie pojęcia "niezarobkowy przewóz drogowy" i "przewóz na potrzeby własne" oraz zakres stosowania ustawy o transporcie drogowym. Podniesiono, że w dniu kontroli odwołujący nie okazał wypisu z licencji lub wypisu z zaświadczenia na wykonywanie przewozów na potrzeby własne. W ocenie organu odwoławczego w tej sprawie organ I instancji zasadnie zastosował przepisy ustawy o transporcie drogowym, ponieważ dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdów przekraczała 3,5 tony. Przesłanką uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania było nie uwzględnienie przez organ I instancji treści art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania stosownej licencji, której posiadanie zwalania z obowiązku uzyskania zaświadczenia na wykonywanie przewozów na potrzeby własne (art. 33 ust. 2 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym). Wskazano, aby przy ponownym prowadzeniu postępowania wyjaśniającego wziąć pod uwagę przedłożone przez odwołującego zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, w którym znajduje się pouczenie o obowiązku uzyskania koncesji (licencji) przez przedsiębiorcę.
Na tą decyzję organu II instancji odwołujący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt III SA/Kr 840/06 skargę oddalił. Od tego wyroku nie wniesiono skargi kasacyjnej.
Naczelnik Urzędu Celnego w [...] po otrzymaniu decyzji organu odwoławczego z dnia [...] 2006 r. i ponownym przeprowadzeniu postępowania w sprawie, decyzją z dnia [...] 2006 r. (a więc przed wydaniem przez WSA w Krakowie wyroku z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt III SA/Kr 840/06) nałożył na przedsiębiorcę G. S. wykonującego działalność gospodarczą pod firmą "Usługi Transportowe" karę pieniężną w wysokości [...] zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji.
W uzasadnieniu podjętej decyzji opisano stan faktyczny sprawy, wskazując na miejsce i datę przeprowadzenia kontroli zespołu pojazdów kierowanego przez G. S. oraz składane w toku całego dotychczasowego postępowania przez stronę dokumenty i wyjaśnienia. Przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania wraz z treścią podejmowanych rozstrzygnięć przez organy administracyjne.
Dokonując ponownej oceny stanu faktycznego sprawy, Naczelnik Urzędu Celnego w [...] wskazał na rodzaj prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej wynikający z zaświadczenia potwierdzającego wpis do ewidencji działalności gospodarczej. Tym samym uznał, że skoro w dniu kontroli przedsiębiorca wykonywał transport drogowy przy użyciu zespołu pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony, to zgodnie z art. 5 ustawy o transporcie drogowym podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania licencji. Nie można twierdzić, zdaniem organu I instancji, że miało miejsce przewożenie samochodem marki A przyczepy, skoro przyczepa ta poruszała się na własnych kołach i stanowiła wraz z ciągnącym ją samochodem zespół pojazdów. Wskazano na wysokość kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego, wynikającej z pkt 1.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym.
Decyzję tą doręczono stronie [...] 2006 r., która dnia [...] 2006 r. wniosła od niej odwołanie do Dyrektora Izby Celnej w [...], domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
W odwołaniu podniesiono, że zaskarżona decyzja rażąco narusza art. 3 ust. 1 pkt 2 oraz art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, a także art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie odwołującego art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym nie nakłada w tej sprawy wymogu posiadania licencji na wykonywanie transportu drogowego, ponieważ w ogóle nie był wykonywany transport drogowy. Zgodnie z art. 4 pkt 6a ww. ustawy przewozem drogowym może być transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy i są to dwa różne pojęcia, a w tej sprawie miało miejsce wykonywanie jedynie niezarobkowego przewozu drogowego.
Zarzucono organowi administracji brak ustalenia charakteru transportu z dnia kontroli. Brak ustalenia rodzaju przewozu i tego, co było przewożone doprowadziło do błędnego przyjęcia, że w dniu [...] 2005 r. wykonywany był transport drogowy. W tej sprawie realizowano przewóz na potrzeby własne. Odwołujący nie zgodził się z zakwalifikowaniem samochodu i przyczepy jako zespołu pojazdów, ponieważ organ nie wskazał co było przewożone takim zespołem pojazdów. W dniu kontroli celem przejazdu było "przyprowadzenie" przyczepy do potencjalnego nabywcy.
Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 31 października 2006 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny identyczny z poprzednio opisanym w zaskarżonej decyzji I-instancyjnej dodając, że w zaświadczeniu o wpisie zmian do ewidencji działalności gospodarczej winienie adnotacja o obowiązku uzyskania koncesji (licencji) na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego towarów pojazdami uniwersalnymi. Uzasadniając stan prawny wskazano na ustawowe znaczenie pojęcia "niezarobkowy przewóz drogowy" i "przewóz na potrzeby własne" oraz zakres stosowania ustawy o transporcie drogowym. Podniesiono, że w dniu kontroli odwołujący nie okazał wypisu z licencji. W ocenie organu odwoławczego w tej sprawie organ I instancji prawidłowo zastosował przepisy ustawy o transporcie drogowym, ponieważ dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdów przekraczała 3,5 tony. Dyrektor Izby Celnej uznał, że zarzut o braku ustalenia charakteru przewozu z dnia [...] 2005 r. jest chybiony, bo to sam odwołujący składał odmienne oświadczenia co do rodzaju tego przewozu, chcąc uniknąć kary za brak posiadania stosownego zaświadczenia lub licencji, Z treści zaświadczenia o zmianie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej wynika, że jedynym rodzajem działalności gospodarczej wykonywanej przez odwołującego był transport drogowy towarów wymagający posiadania licencji. Tym samym zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym odwołujący miał obowiązek uzyskania licencji na wykonywanie transportu drogowego. Posiadanie zaś licencji zwalnia przedsiębiorcę z obowiązku uzyskania zaświadczenia na wykonywanie przewozów na potrzeby własne. Wyjaśniono również, że w tej sprawie nie przewożono przyczepy, ponieważ przyczepa marki B wraz z samochodem marki A stanowiły zespół pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony.
Decyzję organu odwoławczego doręczono stronie [...] 2006 r., która [...] 2006 r. wniosła na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z żądaniem uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy organowi odwoławczemu celem ponownego jej rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja rażąco narusza art. 3 ust. 1 pkt 2 oraz art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, a także art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie skarżącego art. 5 ust. l ustawy o transporcie drogowym nie nakłada w tej sprawie wymogu posiadania licencji na wykonywanie transportu drogowego, ponieważ w ogóle nie był wykonywany transport drogowy. Zgodnie z art. 4 pkt 6a ww. ustawy przewozem drogowym może być transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy i są to dwa różne pojęcia, a w tej sprawie miało miejsce wykonywanie jedynie niezarobkowego przewozu drogowego.
Zarzucono organowi administracji brak ustalenia charakteru transportu z dnia kontroli. Brak ustalenia rodzaju przewozu i tego, co było przewożone, doprowadziło do błędnego przyjęcia, że był wykonywany w dniu [...] 2005 r. transport drogowy. W tej sprawie realizowany był jedynie przewóz na potrzeby własne. Skarżący nie zgodził się z zakwalifikowaniem pojazdów (samochód i przyczepa) jako zespołu pojazdów, ponieważ organ nie wskazał co było przewożone takim zespołem pojazdów. W dniu kontroli celem przejazdu było "przyprowadzenie" przyczepy do potencjalnego nabywcy.
Podniesiono, że w poprzedniej decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] 2006 r. organ ten wskazał, iż przewóz z dnia kontroli w tej sprawie miał charakter przewozu niezarobkowego i to ustalenie winno być wiążące w tej sprawie. Uznano w skardze, że nie można zasadnie twierdzić o obowiązku stosowania ustawy o transporcie drogowym tylko w związku z nieprawidłowym ustaleniu dopuszczalnej masy całkowitej pojazdów. Przyjęcie zaś, że w sprawie miało miejsce wykonywanie przejazdu niezarobkowego wykonywanego na potrzeby własne winno skutkować umorzeniem postępowania, ponieważ zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym wykonywanie niezarobkowego przewozu rzeczy nie jest objęte tą ustawą. Nie można wywodzić obowiązku posiadania licencji z zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej.
Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł ojej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Przed rozprawą skarżący złożył pismo potwierdzające argumentację zawartą w skardze oraz wskazał na swój stan majątkowy i rodzinny.
Na rozprawie skarżący i pełnomocnik Dyrektora Izby Celnej podtrzymali swoje stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Skarżący w dniu [...] 2006 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia 31 października 2006 r., doręczoną skarżącemu [...] 2006 r. Skarga została zatem wniesiona z zachowaniem ustawowego 30-dniowego terminu.
Właściwym rzeczowo do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153, póz. 1270, zm.: Dz.U. 2004, nr 162, poz.1692 oraz 2005, nr 94, poz.788 i nr 169, póz. 1417 i nr 250, póz. 2118 oraz 2006, nr 38, póz. 268 i nr 208, póz. 1536), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.).
Właściwość miejscowa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w tej sprawie wynika stąd, że Dyrektor Izby Celnej, którego decyzja została zaskarżona, ma siedzibę w [...]. Z art. 13 § 2 P.p.s.a. wynika, że do rozpoznania sprawy właściwym miejscowo jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Zgodnie z § 1 pkt 5 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. z 2003 r. Nr 72, póz. 652 z późn. zm.) obszar właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie obejmuje obszar Województwa Małopolskiego.
1) Oddalając skargę wyrokiem z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt III SA/Kr 840/06 WSA zaakceptował dyrektywę zapisaną w decyzji kasacyjnej, aby organ I instancji zbadał czy skarżący powinien był legitymować się licencją. Na rzecz takiej interpretacji prawa w rozpatrywanej sprawie przemawiały ustalenia faktyczne, zgodnie z którymi skarżący zawodowo i wyłącznie trudni się świadczeniem usług transportowych. Skoro postępowanie odwoławcze zakończyło się decyzją kasacyjną (a nie reformacyjną) to znaczy, że w ocenie organu odwoławczego należało w sprawie powtórzyć bądź przeprowadzić tak poważną część postępowania wyjaśniającego, że przejęcie tych obowiązków przez organ odwoławczy byłoby sprzeczne z prawem strony do dwukrotnego rozpoznania jej sprawy przez dwa kolejno po sobie orzekające organy administracyjne, (art. 15 w zw. z art. 138 § 3 K.p.a. ). W szczególności trzeba zwrócić uwagę na zakończenie wywodów organu odwoławczego: "Przy ponownym rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy organ I instancji powinien wziąć pod uwagę przedłożone przez stronę zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, w którym jest pouczenie o obowiązku uzyskania koncesji (licencji) przez przedsiębiorcę." W takiej sytuacji jest wyrokiem z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt III SA/Kr 840/06 WSA w Krakowie oddalił skargę na decyzję kasacyjną i utrzymał jaw mocy.
Należy się zgodzić z końcowym stanowiskiem, wypracowanym w niniejszej sprawie przez orzekające organy administracyjne, że strona nie wykonała obowiązku uzyskania licencji przed podjęciem przejazdu po drodze krajowej, w czasie której przeprowadzona została kontrola. Art.5 ust. l ustawy o transporcie drogowym uzależnia podjęcie i wykonywanie transportu drogowego od uzyskania licencji. Masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów przekraczała 3,5 tony (art.3 ust.1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym) i faktu tego strona nie zakwestionowała. Sama strona poinformowała w czasie kontroli drogowej, że kierowany przez nią samochód mercedes służy jej do wykonywania usług transportowych, (karta 4). Organy prawidłowo uznały, że kwalifikacji sytuacji faktycznej nie może zmienić twierdzenie o ciągnięciu przyczepy jedynie do jej potencjalnego nabywcy.
Krajowym transportem drogowym jest podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, (art.4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym). Określenie to obejmuje również każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej (art.4 pkt 3 ustawy).
W konsekwencji Sąd nie kwestionuje ustalenia zawartego w zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, że obowiązkiem strony było posiadanie w dniu [...] 2005 r. licencji w rozumieniu art.5 i następnych ustawy o transporcie drogowym. W tym zakresie skarga nie została przez Sąd uwzględniona.
Nie oznacza to automatycznego przeniesienia pozytywnej oceny na nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości [...] zł z tytułu nie posiadania powyższej licencji. W tym przypadku istotny jest nie tylko fakt naruszenia przez stronę ustawy o transporcie drogowym, ale również - wydanie w dniu 27 lutego 2006 r. decyzji organu I instancji, w którym na stronę nałożono karę [...] zł czyli o [...] zł wyższą, aniżeli określona w decyzji organu I instancji z dnia [...] 2006 r., a utrzymanej zaskarżoną decyzją Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia 31 października 2006 r.
W tej sytuacji należało bowiem przestrzegać bezwzględnego zakazu Reformationis inpeius (art. 139 K.p.a.). Ustawodawca uznał, że zasługuje na bezwzględną ochronę zaufanie strony do profesjonalizmu i staranności administracji publicznej kosztem przerzucenia na tą administrację ryzyka błędów i oczywiście nawet mylnych rozstrzygnięć. Sformułowany przez art. 139 K.p.a. zakaz pogarszania sytuacji prawnej strony odwołującej się znajduje zaledwie kilka wyjątków wymienionych enumeratywnie w tym przepisie: ("Organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny."). Tymczasem w niniejszej sprawie organy administracyjne zmianę decyzji na niekorzyść odwołującej się strony potraktowały jako coś oczywistego, nie zasługującego na wyjaśnienie, tak jak gdyby art. 139 w ogóle nie istniał. Sąd mógłby dokonać oceny zasadności czy wiarygodności argumentacji przemawiającej za odstąpieniem od zakazu z art. 139 K.p.a. gdyby takie usprawiedliwienie zostało w zaskarżonej decyzji zamieszczone. Sąd nie może natomiast domniemywać, że decyzja organu I instancji rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. W ocenie Sądu pominięcie obowiązku dysponowania licencją jest zwykłym błędem w subsumcji, a nie - rażącym naruszeniem prawa, o jakim mowa w art. 139 K.p.a.
Rzeczywiście zasadą jest, że za nieprzestrzeganie nakazu posiadania licencji wymierza się karę [...], ale w niniejszej sprawie ta jedność naruszenia i kary musiała zostać rozerwania dla poszanowania silniejszego art.139 Kpa, na zasadzie lex specialis derogat legi generali. Nieprawidłowe byłoby przemilczenie obowiązku dysponowania licencją, a odstąpienie od podwyższania kary ma swą wyraźną podstawę w art.139 Kpa, albowiem nie wystąpiło rażące naruszenie prawa ani interesu społecznego dozwalające reformatio inpeins.
Oczywiście nie byłoby dopuszczalne ograniczenie ochrony skarżącego wyłącznie do decyzji organu odwoławczego, gdyż byłoby to prostą drogą do obejścia zakazu z art.139 K.p.a. oraz całkowicie niweczyłoby ograniczenia zapisane w tym przepisie. Organ odwoławczy nie pogarszałby sam sytuacji odwołującego się, ale skłaniałby do tego organ I instancji, przekazując mu sprawę do ponownego rozpoznania wraz z własną Oceną prawną stanu faktycznego sprawy, (art. 138 § 2 zd.2 K.p.a.). Nie jest zaś dopuszczalna taka wykładnia prawa, która prowadzi do podważenia mocy wiążącej przepisu ustawowego, a do tego prowadziłoby dozwolenie na orzekanie mniej korzystne dla odwołującego się przez organ I instancji ponownie rozpatrujący sprawę po decyzji kasacyjnej. Oznaczałoby to również przerzucanie na stronę kosztów tych błędów, które pojawiają się w działaniu administracji publicznej.
Dlatego Sąd w niniejszej sprawie nie podziela poglądu, że z art. 139 kpa jednoznacznie wynika, iż sformułowany w nim zakaz dotyczy tylko decyzji wydawanych przez organ odwoławczy", jaki pod rządem ustawy z 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym został wyrażony uchwale 7 Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 maja 1998 r., FPS 2/98. Nie można bowiem takich wniosków wyciągać z użycia w art.139 K.p.a. słów "organ odwoławczy nie może wydać decyzji" i odnosić ich wyłącznie do decyzji organu odwoławczego. Organ II instancji może bowiem swym stanowiskiem zdeterminować treść decyzji organu I instancji. Ustawodawca zabezpieczył interes praworządności i interes społeczny zapisując w art.139 K.p.a. zastrzeżenie o dopuszczalności reformationis in peius w razie rażącego naruszenia prawa lub rażącego naruszenia interesu społecznego.
Mając powyższe na uwadze należało orzec jak w sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153, poz.1270, zm.: Dz.U. 2004, nr 162, poz.1692 oraz 2005, nr 94, poz.788 i nr 169, póz. 1417 i nr 250, póz. 2118 oraz 2006, nr 38, póz. 268 i nr 208, póz. 1536). O kosztach orzeczono na nadstawie art.200 P.p s.a
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło