III SA/Kr 1402/11
PostanowienieWSA w Krakowie2012-07-25
Skład orzekający: Monika Rudzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, jeśli ustawa stanowi o ustawowym zwolnieniu strony od ponoszenia kosztów w danej kategorii spraw?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, gdy ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) przewiduje ustawowe zwolnienie strony od ponoszenia kosztów w danej kategorii spraw. W przypadku spraw ze stosunków służbowych, strona jest zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych z mocy prawa, co czyni jej wniosek o zwolnienie zbędnym.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie dotyczącej odmowy wypłaty należności z tytułu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, która została wcześniej odrzucona przez WSA. Skarżący wykazał, że jego czteroosobowe gospodarstwo domowe dysponuje miesięcznym dochodem w wysokości 3.290,40 zł, który jest w całości pochłaniany przez bieżące wydatki, w tym raty kredytów i leczenie. Podniósł również, że w podobnej sprawie przyznano mu prawo pomocy.Rozstrzygnięcie
I) umorzono postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; II) ustanowiono dla skarżącego radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi K. J. na pismo Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 28 października 2011 r. nr: [...] w przedmiocie odmowy wypłaty należności z tytułu równoważnika pieniężnego p o s t a n a w i a I) umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; II) ustanowić dla skarżącego radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych
Postanowieniem z dnia 26 czerwca 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę K. J. na pismo Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 28 października 2011 r. nr: [...] w przedmiocie odmowy wypłaty należności z tytułu równoważnika pieniężnego.
W dniu 26 czerwca 2012 roku skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Z oświadczenia w nim zawartego wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną M. J. oraz dwójką dzieci: K. ur. [...] 2000 roku oraz N. ur. [...] 2007 roku. Ich miesięczny dochód wynosi 3.290,40 zł i stanowi go emerytura policyjna skarżącego w wysokości 2.184,22 zł oraz wynagrodzenie za pracę jego żony w wysokości 1.106,18 zł. Wnioskodawca nie dysponuje żadnym majątkiem, nie posiada oszczędności, jak również innych praw majątkowych i finansowych.
Uzasadniając swój wniosek skarżący podniósł, iż wraz z małżonką dysponuje bardzo skromnym dochodem w wysokości 3.290 zł i są to jedyne dochody czteroosobowego gospodarstwa domowego. Środki te w całości pochłaniane są na bieżące wydatki, wśród których podstawową pozycję stanowi czynsz i energia, zakup żywności, leków przez wnioskodawcę z uwagi na choroby i schorzenia związane ze służbą w Policji, systematycznych kosztów leczenia alergologicznego dzieci w kwocie około 100 zł miesięcznie, jak również spłaty kredytów i pożyczek, opłat telekomunikacyjnych, w chwili obecnej w wysokości około 1.200 zł w postaci rat kredytu bankowego, spłaty pożyczki remontowej i z [..] żony. Skarżący jest rencistą III grupy w związku z zaburzeniami neurastenicznymi, nadciśnienia tętniczego i zaburzeniami rytmu serca oraz podejmowanego obecnie leczenia WZW typu C. Nie był on w stanie przygotować się na opłaty sądowe i adwokackie w wysokości żądanej przez podmioty świadczące usługi prawne, w szczególności w sytuacji wystąpienia okoliczności skargi kasacyjnej. Miesięczne koszty utrzymania lokalu, w tym koszty dostaw energii, gazu, wody, ogrzewania budynku stanowiącym własność teściów, w którym skarżący wraz z rodziną zamieszkuje na zasadzie użyczenia, wahają się w granicach do 600 zł. Ponadto ponoszone są opłaty za przedszkole córki i szkołę syna. Resztę dostępnych środków pieniężnych pochłania zakup żywności, odzieży i obuwia, środków czystości, inne okazjonalne zakupy, spłata zadłużeń i koszty leczenia. Skarżący podniósł także, iż w sprawie o sygn. III SA/Kr 106/10 postanowieniem z dnia 23 marca 2012 roku przyznane mu zostało prawo pomocy, a jego sytuacja rodzinna i majątkowa nie uległa poprawie. Do wniosku skarżący załączył kopie następujących dokumentów: umowy zaciągniętego w dniu 18 maja 2012 roku kredytu bankowego w wysokości 31.500 zł przeznaczonego na spłatę innych kredytów, przelewu świadczenia emerytalnego za miesiąc maj 2012 roku w wysokości 2.184,22 zł, przelewu wynagrodzenia małżonki za miesiąc maj 2012 roku w wysokości 1.106,18 zł, potwierdzenia opłaty w kwocie 70 zł za szkołę syna, opłaty w kwocie 161,40 zł za przedszkole córki, przelewu kwoty 320 zł tytułem spłaty raty pożyczki zaciągniętej przez żonę w [...] oraz karty informacyjnej leczenia szpitalnego skarżącego z dnia 16 czerwca 2012 roku.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Odnośnie wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych należy wyjaśnić, że zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit "d" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach ze stosunków pracy i stosunków służbowych. Przedmiotem skargi K. J. jest pismo Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 28 października 2011 roku w przedmiocie odmowy wypłaty należności z tytułu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Sprawa ta należy zatem do kategorii spraw "ze stosunków służbowych". Skoro tak, to strona nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy samego prawa. Zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, dokonane na mocy niniejszego przepisu, oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków.
W związku z tym, że w przedmiotowej sprawie skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, jego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy. Z tych względów, działając na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., umorzono postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając je za bezprzedmiotowe.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy K. J. domaga się również ustanowienia na jego rzecz radcy prawnego z urzędu. Zgodnie z art. 262 p.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy mają odpowiednie zastosowanie dla stron korzystających z ustawowego zwolnienia z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Trzeba przede wszystkim podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Zdaniem orzekającego sytuacja materialna K. J. nie pozwala na poniesienie przez niego kosztów zastępstwa procesowego z wyboru. Skarżący nie dysponuje majątkiem nieruchomym. Miesięczny dochód czteroosobowego gospodarstwa domowego skarżącego wynosi 3.290,40 zł. Z tych środków finansowych skarżący ponosi wydatki rzędu 2.131 zł, co oznacza, że rodzinie pozostaje miesięcznie kwota około 1.159 zł na cztery osoby. Środki finansowe w takiej wysokości nie są wystarczające, aby wnioskodawca poczynił z nich oszczędności na opłacenie wynagrodzenia pełnomocnika we własnym zakresie. Wnioskodawca nie dysponuje przy tym żadnymi zasobami pieniężnymi, ani przedmiotami wartościowymi, które mógłby spieniężyć. Biorąc pod uwagę wskazane wyżej okoliczności przychylono się do wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu i orzeczono jak w pkt II sentencji na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło