III SA/Kr 1402/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Halina Jakubiec (spr.) WSA Barbara Pasternak Protokolant starszy referent Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2016 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Wojewody z dnia 12 sierpnia 2015r. nr [....] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji Wojewoda decyzją z dnia 12 sierpnia 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2015 r. znak [...] orzekającą o pozbawieniu J. B. dalej skarżącego statusu osoby bezrobotnej. Jako podstawa prawna decyzji wskazany został przepis art. 33 ust. 4 pkt 3 lit. a w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 16 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2015 r. poz. 149 ze zm.). Powyższa decyzja została wydana na podstawie następujących okoliczności faktycznych i prawnych: Decyzją Starosty z dnia [...] 2012 roku, znak: [...] skarżący uzyskał status osoby bezrobotnej z dniem 10 września 2012 r. bez prawa do zasiłku dla osób bezrobotnych. W dniu 24 czerwca 2015 r. skarżący otrzymał skierowanie do pracy do Przedsiębiorstwa Usługowo - Produkcyjno - Handlowego K. M. w O, ul. W, na stanowisko elektromonter/pomocnik elektromontera. Na wskazanym skierowaniu jako datę jego zwrotu wpisano: "26.06.2015". Skarżący zwrócił przedmiotowe skierowanie do Urzędu Pracy z adnotacją pracodawcy z 26 czerwca 2015 r. "Brak dyspozycyjności do pracy proponowanej (wyjazd poza miejsce zamieszkania)". Skarżący przedstawił organowi wyjaśnienia, iż przyczyną odmowy przyjęcia proponowanej pracy zarobkowej była konieczność pracy w delegacjach, a poza tym w okresie wakacji zajmuje się trójką dzieci, które na co dzień mieszkają w Norwegii. W związku z powyższym Starosta decyzją z dnia [...] 2015 r. znak [...] pozbawił skarżącego statusu bezrobotnego od 26 czerwca 2015 roku. Organ uznał, że skarżący odmówił przyjęcia proponowanej pracy zarobkowej bez uzasadnionej przyczyny. Skarżący odwołał się od powyższej decyzji. Przedstawił motywy odmowy podjęcia proponowanego zatrudnienia, iż miało być w delegacji na terenie miasta Ł bez powrotu do miejsca zamieszkania. Ponadto skarżący wskazał, że podczas rozmowy telefonicznej z pracodawcą, poinformowano go o tym, że firma wykonuje prace na terenie całego kraju, nie udzielono mu natomiast informacji odnośnie zarobków ani formy zatrudnienia. Skarżący zwrócił uwagę również na to, że sprawuje opiekę na dziećmi – chłopcami w wieku 17 lat i córką w wieku 18 lat, dlatego nie mógł podjąć proponowanej mu pracy. Wojewoda po rozpoznaniu odwołania wydał opisaną na wstępie decyzję. Organ odwołał się do treści art. 33 ust. 4 pkt 3 lit. a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy i wskazał, że pozbawienie statusu bezrobotnego następuje wówczas, gdy bezrobotny odmówi przyjęcia proponowanego odpowiedniego mu zatrudnienia, a odmowa nastąpi bez uzasadnionej przyczyny. W związku z tym organ dokonał oceny, czy oferta pracy skierowana do skarżącego spełniała przesłanki odpowiedniego zatrudnienia oraz czy odmowa była uzasadniona. Rozważając pierwszą przesłankę, organ stwierdził, że wykształcenie skarżącego (średnie) oraz uprawnienia zawodowe SEP do 1 KV w świetle oczekiwań pracodawcy są wystarczające. Organ zauważył, że skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, świadczących o istnieniu jakichkolwiek przeciwwskazać zdrowotnych do wykonywania pracy na proponowanym stanowisku. Skierowana do niego oferta pracy zachowywała także wymóg minimalnego wynagrodzenia ustalonego w 2015 roku na poziomie 1750 złotych brutto. Dodatkowo proponowania praca w ramach umowy zlecenia podlega ubezpieczeniom społecznym. Odnosząc się do drugiej z przesłanek dotyczącej uzasadnionej odmowy przyjęcia proponowanej pracy, organ wskazał na treść notatki służbowej z 17 lipca 2014 roku, sporządzonej przez Pośrednika Pracy, z której wynika, że w okresie, kiedy oferta została zgłoszona do organu firma wykonywała kilkudniowe zlecenie w okolicach Ł. Pracodawca zapewniał codzienny transport własnym środkiem lokomocji z codziennym powrotem do miejsca zamieszkania. Po zakończeniu powyższego zlecenia praca miała odbywać się w innych miejscowościach a za każdym razem miały to być jednodniowe wyjazdy, bez zakwaterowania. Ponadto organ stwierdził, że obowiązki opiekuńcze wobec członków rodziny nie mogą być brane przez organy zatrudnienia pod uwagę przy ocenie odmowy przyjęcia proponowanej pracy, jeżeli praca jest odpowiednia w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 16 ustawy. W związku z powyższym organ nie przyjął wyjaśnień skarżącego co do powodów rezygnacji z podjęcia zatrudnienia, jako uzasadnionych i utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Powyższą decyzję zaskarżył J. B., podając, że nie zgadza się z orzeczeniem o pozbawieniu go statusu bezrobotnego. W treści skargi podkreślił znaczną odległość miejsca pracy od miejsca zamieszkania i w związku z tym znaczne wydłużenie dnia pracy (do 14 godzin). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powielając argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z Dz.U. z 2014, poz. 1647) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, albo stwierdzenia nieważności decyzji. Przystępując do oceny legalności zaskarżonych decyzji sąd bada czy zaskarżona decyzja nie narusza prawa oraz czy została wydana w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu. Kierując się powyższymi kryteriami należy stwierdzić, że skarga J. B.o podlega uwzględnieniu. Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi przepis art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, iż starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego bezrobotnego, który odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy określonej w ustawie lub poddania się badaniom lekarskim lub psychologicznym, mającym na celu ustalenie zdolności do pracy lub udziału w innej formie pomocy określonej w ustawie; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia odmowy na okres: a) 120 dni w przypadku pierwszej odmowy, b) 180 dni w przypadku drugiej odmowy, c) 270 dni w przypadku trzeciej i każdej kolejnej odmowy. Warunkiem sine qua non pozbawienia statusu bezrobotnego na gruncie cytowanego przepisu jest odmowa przyjęcia "odpowiedniej pracy". Pomocnym dla oceny, czy zaproponowana bezrobotnemu praca jest odpowiednia jest przepis art. 2 ust. 1 pkt 16 cytowanej ustawy, który wprost określa znaczenie tego pojęcia. Zgodnie z nim odpowiedna pracy oznacza to zatrudnienie lub inną pracę zarobkową, które podlegają ubezpieczeniom społecznym i do wykonywania których bezrobotny ma wystarczające kwalifikacje lub doświadczenie zawodowe lub może je wykonywać po uprzednim szkoleniu albo przygotowaniu zawodowym dorosłych, a stan zdrowia pozwala mu na ich wykonywanie oraz łączny czas dojazdu do miejsca pracy i z powrotem środkami transportu zbiorowego nie przekracza 3 godzin, za wykonywanie których osiąga miesięczne wynagrodzenie brutto, w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy. Zanim dokona się oceny, czy skarżący jako bezrobotny odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia odpowiedniej pracy, należy rozstrzygnać, czy proponowana mu praca posiadała tego rodzaju cechy. W ocenie Sądu nie można przypisać proponowanej skarżacemu pracy cech odpowiedniej w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ze względu na odległość, którą skarżacy musiałby pokonywać z miejsca zamieszkania (G) do miejsca wykonywania pracy (Ł). Zwraca się uwagę, że przepisy określają, iż łączny czas dojazdu do miejsca pracy i z powrotem środkami transportu zbiorowego nie może przekraczyć 3 godzin. Tymczasem z powszechnie dostępnych danych wynika, że czas dojazdu smaochodem z O (z tego miejsca skarżacy miał być transportownay do pracy) do Ł wynosi prawie 3 godziny i to w jedną stronę. Przejazd tam i z powrotem wyniósłby zatem prawie 6 godzin. Środki komunikacji publicznej z reguły umożliwiają podroż w dłuższym czasie. Z tego względu proponowana skarżacemu praca traci przymiot "odpowiedniej", gdyż spowodowałaby, że skarżący spędziłby kilkanaście godzin poza miejscem zamieszkania. Natomiast ratio legis unormowania ww. ustawy w zakresie aktywizacji bezrobotnych ma na uwadze, by bezrobotni nie byli traktowani na rynku pracy w sposób odbiegający od zwyczajowych norm. Zwraca uwagę, że orzekające w sprawie organy w sposób wybiórczy potraktowały kwestię czynnika odległości miejsca pracy od zamieszkania, sprowadzając w tym względzie wywody do stwierdzenia, że praca w Ł ma być wykonywana na zasadzie delegacji, poza tym, pracodawca umożliwa pracę na terenie całej Polski, co miało oznaczać, że czas dojazdu do pracy byłby w określonych warunkach być może krótszy. Przepisy dotyczące utraty statusu osoby bezrobotnej pozostają jednak w zakresie rozumienia pojęcia odpowiedniej pracy jednoznaczne i nie pozostawiają pola do interpretacji. Dojazd do pracy tam i z powrotem środkami komunikacji publicznej nie może przekraczać 3 godzin. Zaproponowna skarżącemu praca tego warunku nie spełniła. Nie ma znaczenia, że pzostałe warunki zaproponowanej pracy zostały dochowane. Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że orzekające w sprawie organy dokonały w sprawie wadliwej wykładni pojęcia "odpowiedniej pracy", czym naruszyły przepis art. 33 ust. 4 pkt 3 lit. a w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 16 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, doprowadzając do pozbawienia skarżącego statusu osoby bezrobotnej z naruszeniem prawa. Sąd wobec tego uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a, o czym orzeczono w sentencji wyroku.