III SA/Kr 1404/17

Kraków, dnia 11 stycznia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Bociąga (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Hanna Knysiak – Sudyka Sędzia WSA Ewa Michna po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. J. o wyłączenie sędziego NSA Krystyny Kutzner oraz "podległych sędziów" w sprawie ze skargi K. J. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 13 października 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia żądanej treści postanawia: 1/ oddalić wniosek o wyłączenie od rozpoznania sprawy o sygn. akt III SA/Kr 1404/17 Przewodniczącej Wydziału III w Krakowie sędziego NSA Krystyny Kutzner; 2/ w pozostałym zakresie wniosek o wyłączenie od rozpoznania sprawy o sygn. akt III SA/Kr 1404/17 "podległych sędziów" pozostawić bez rozpoznania K. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 13 października 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia żądanej treści. W skardze tej został zawarty wniosek o "wyłączenie z czynności sądowych Przewodniczącego Wydziału III WSA w Krakowie oraz podległych sędziów". Skarżący podniósł, że sędziowie są stronniczy i nie potrafią ocenić sprawy w sposób prawidłowy. Zarządzeniem z dnia 29 listopada 2017 r. K. J. został wezwany do uzupełnienia wniosku "o wyłączenie podległych sędziów" poprzez wskazanie imion i nazwisk sędziów, których wyłączenia skarżący się domaga oraz podania powodów wyłączenia w stosunku do każdego z sędziów. Jednocześnie wskazując przepis art. 49 § 2 P.p.s.a. i wzywając skarżącego do uzupełnienia podanych braków w terminie 7 dni, pouczono go, że ich nieuzupełnienie spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania. Przedmiotowe zarządzenie zostało doręczone 5 grudnia 2017 r. W piśmie z dnia 12 grudnia 2017 r. (data prezentaty Sądu) K. J. podał, że "postępowanie przed bezstronnym sądem winno prowadzić do rozpoznania wyłączenia Przewodniczącego Wydziału z działań i czynności za wyjątkiem niecierpiących zwłoki oraz sędziów podległych w związku z zarzucaną stronniczością". W sprawie sędzia NSA Krystyna Kutzner będąca Przewodniczącą Wydziału III WSA w Krakowie złożyła oświadczenie o braku podstaw do wyłączenia jej od rozpoznawania tej sprawy na mocy art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2014, poz. 1369 ze zm. - powoływanej dalej jako P.p.s.a.), wskazując jednocześnie, że nie zachodzą przyczyny wyłączenia przewidziane w art. 19 tej ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 18 i art. 19 P.p.s.a., wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy bądź też na wniosek strony. Przyczyny wyłączenia z mocy ustawy zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 P.p.s.a. Tworzą one katalog zamknięty i w związku z tym nie jest możliwe stosowanie w tym zakresie wykładni rozszerzającej. Nie można tym samym, wyłączyć sędziego z mocy ustawy w przypadkach innych, niż przewidziane przez ustawodawcę, bez względu na subiektywne odczucia osób występujących w sprawie. Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 P.p.s.a., w myśl art. 19 P.p.s.a. sąd może ponadto wyłączyć sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Przyczyny wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 P.p.s.a. zostały przez ustawodawcę jedynie ogólnie scharakteryzowane. Ustawodawca nie wskazuje jakiego rodzaju okoliczności mogłyby uzasadniać podejrzenie braku bezstronności. W konsekwencji, zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego (por. Marta Romańska [w:] T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", wydanie 3, LexisNexis, Warszawa 2009, s. 191). Z kolei stosownie do treści art. 20 P.p.s.a., strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać i jednocześnie uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Na stronie spoczywa zatem obowiązek wskazania przyczyny wyłączenia oraz powołania okoliczności lub dowodów uprawdopodobniających istnienie tej przyczyny. Nakładając na wnioskodawcę obowiązek uprawdopodobnienia przyczyn wyłączenia, ustawodawca zrezygnował z obarczenia go obowiązkiem przedstawienia dowodów na potwierdzenie istnienia przyczyn wyłączenia. Jednakże w odniesieniu do uprawdopodobnienia przyczyn wyłączenia nie jest jednak wystarczająca sama podejrzliwość i subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności sędziego, lecz konieczne jest wskazanie powodów, które obiektywnie uprawdopodobniałyby okoliczność stanowiącą przyczynę wyłączenia. K. J. składając wniosek powinien tym samym wskazać konkretne fakty, które mogłyby wywołać wątpliwość co do bezstronności sędziego. Jako nie stanowiące uprawdopodobnienia w tym względzie uznać należy formułowanie zarzutów ogólnych, o generalnym braku bezstronności, w oderwaniu od okoliczności konkretnej sprawy. Podkreślić przy tym należy, że samo uprawdopodobnienie przyczyn wyłączenia nie jest równoznaczne z uznaniem ich zasadności. Z uwagi na to, że instytucja wyłączenia sędziego stanowi gwarancję konstytucyjnego prawa do bezstronnego sądu, sąd rozpatrując taki wniosek obowiązany jest nie tylko zbadać, czy owe wskazane we wniosku okoliczności rzeczywiście istnieją, ale także, czy mogą one budzić wątpliwości, co do bezstronności konkretnego sędziego (referendarza) i czy są oparte na obiektywnych okolicznościach mogących wywołać wątpliwości co do bezstronności. W tym miejscu wskazać należy, że pomimo wezwania do uzupełnienia braków złożonego wniosku skarżący nie wskazał imion i nazwisk "podległych sędziów" WSA w Krakowie, a także nie wskazał ani nie uprawdopodobnia przyczyn odnoszących się do każdego z nich. Nie można bowiem stwierdzić, czy w ogóle wobec konkretnego sędziego występuje określona w ustawie przesłanka wyłączenia, która w odniesieniu do konkretnej osoby mogłaby wywołać wątpliwość co do jej bezstronności (por. postanowienie NSA Z 29.06.2012 r., sygn. akt I OZ 554/12). Zatem precyzyjne określenie z imienia i nazwiska sędziów (referendarzy) w ramach złożonego wniosku w celu umożliwienia jego merytorycznego rozpoznania jest niezbędne. Dodać przy tym należy, że to wnioskodawcy znane są przyczyny wyłączenia w odniesieniu do konkretnych osób (por. postanowienie NSA Z dnia 29.02.2008 r., sygn. akt I OZ 112/08). Sąd mając zatem świadomość, że wniosek o wyłączenie "podległych sędziów" jest obarczony brakami (brak wskazania tych osób i brak w odniesieniu do każdej z nich wskazania przyczyn wyłączenia) i nie można mu nadać prawidłowego biegu, wezwał skarżącego o jego uzupełnienie przez podanie brakujących danych, z pouczeniem, iż w przypadku nieuzupełnienia w zakreślonym 7 – dniowym terminie, spowoduje to pozostawienie wniosku o wyłączenie bez rozpoznania w oparciu o przepis art. 49 § 2 P.p.s.a. Z tych też przyczyn w odniesieniu do "podległych sędziów", nie wymienionych z imienia i nazwiska, wobec których nie wskazano przyczyn wyłączenia – Sąd w oparciu o powołany przepis art. 49 § 1 P.p.s.a., pozostawił wniosek bez rozpoznania. Uwzględniając powyższe oraz mając na uwadze treść wniosku o wyłączenie oraz treść pisma stanowiącego jego uzupełnienie należy uznać, że skarżący jako jedyną konkretnie wskazał Przewodniczącą Wydziału III WSA w Krakowie i wskazał, że ma obawy co do jej bezstronności. W związku z tym podnieść należy, że wskazane okoliczności mające stanowić podstawę wyłączenia nie występują w odniesieniu do wymienionej sędzi. W stosunku do niej nie zachodzą bowiem przyczyny wskazane w art. 18 P.p.s.a. Świadczy o tym oświadczenie złożone przez tę sędzię, a skarżący nie wskazuje na jakiekolwiek prawdopodobieństwo zaistnienia przyczyn wymienionych w art. 18 P.p.s.a., jak również nie uprawdopodobnił on okoliczności, uzasadniających wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 P.p.s.a. Podnoszone przez skarżącego twierdzenia i zarzuty nie zostały poparte żadnymi dowodami mogącymi wywołać wątpliwość co do jej bezstronności. Podstawy do uznania braku bezstronności sędziego nie stanowi fakt, że orzeczenia wydawane w innych sprawach nie odpowiadają interesom skarżącego i nie są zgodne z jego oczekiwaniami. Samo zatem subiektywne przeświadczenie skarżącego o stronniczości sędziego, bez wskazania w tym zakresie jakichkolwiek okoliczności skutecznie uprawdopodobniających zarzut, nie może stanowić wystarczającej przesłanki, uzasadniającej wyłączenie na podstawie art. 19 P.p.s.a. Zauważyć przy tym też należy, że w aktach niniejszej sprawy znajduje się oświadczenie złożone przez sędzię Krystynę Kutzner z którego wynika, że wobec niej nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 18 P.p.s.a., ani też okoliczności tego rodzaju, które mogłyby wywoływać uzasadnioną wątpliwość, co do jej bezstronności w niniejszej sprawie. Zaznaczyć bowiem należy, że ustawodawca nałożył na sędziego, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, obowiązek złożenia w tym zakresie stosownych wyjaśnień. Jak stwierdził przy tym Sąd Najwyższy: "Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego" (por. postanowienie SN z dnia 25 sierpnia 1971 r., sygn. akt I CZ 212/71, OSNC z 1972 r., nr 3, poz. 55). Mając to na uwadze, na podstawie art. 22 P.p.s.a., orzeczono o oddaleniu wniosku o wyłączenie orzekającej od orzekania sędzi NSA Krystyny Kutzner.