III SA/Kr 1415/16

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżąca w złożonych na urzędowych formularzach "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem. Określając swój majątek i stan majątkowy syna zadeklarowała brak nieruchomości, oszczędności, papierów i przedmiotów wartościowych. Przy wierzytelnościach wykazała zasądzone alimenty w wysokości 250 zł, które nie są płacone od września ubiegłego tj. 2015 roku. Miesięczne dochody gospodarstwa domowego określiła na kwotę 1360,69 zł otrzymywanego wynagrodzenia za pracę. Uzasadniając swoje starania odniosła się do nurtującej ją sprawy administracyjnej. Podniosła, że toczy się przeciwko niej postępowanie egzekucyjne z tytułu kredytu na zakup nieruchomości jej byłego męża przy czym wysokość długu to ponad 84 tyś. CHF. Wymieniając zobowiązania i stałe wydatki podała, że na dojazdy do pracy przeznacza ok. 320 zł, na mieszkanie 250 zł, na jedzenie 640 zł, na środki czystości 50 zł, na lekarstwa dla syna 50 zł, okresowo na zakupy ubrań dla syna 50 zł. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 pkt 1 pkt. 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W konsekwencji uznania, że skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków – rozpoznanie wniosku z zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zbędne a w związku z tym postanowiono jak w sentencji działając na zasadzie art. 249a ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Powyższe pozostaje bez wpływu na drugie z żądań a mianowicie ustanowienia adwokata. Zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest bowiem związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). W sytuacji więc gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). W realiach niniejszej sprawy skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa na urzędowym formularzu PPF. Oświadczenie to jest wystarczające do oceny aktualnych możliwości finansowych skarżącej. Skarżąca nie należy do osób zamożnych. Nie ma żadnego majątku. Boryka się z pokaźnym długiem i jego egzekucją. Utrzymuje siebie oraz syna z niewysokiej pensji. Od roku nie otrzymuje bowiem zasadzonych niewielkich alimentów. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy obecnym poziomie cen oraz usług środki jakimi dysponuje wystarczają na opędzenie podstawowych potrzeb życiowych jej i syna, co zresztą znajduje potwierdzenie w przedstawionych przez nią wyliczeniach. W takiej sytuacji konieczność wygospodarowania przez skarżącą środków na pełnomocnika z wyboru jest problematyczne i uzasadnia twierdzenie, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów, bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Biorąc to wszystko pod uwagę udzielono zatem skarżącej w takim zakresie pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekając jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.