III SA/Kr 1419/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie WSA Ewa Michna WSA Maria Zawadzka (spr.) Protokolant starszy referent Dominika Duda-Malik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2025 r. sprawy ze skargi F. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 31 lipca 2024 r. nr SKO.DM/4114/22/2024 w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz radcy prawnego D. O. tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych podwyższoną o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności. Prezydent Miasta Krakowa decyzją z dnia 17 czerwca 2024 r. nr SO 09.824.4735.2024 odmówił przyznania skarżącej dodatku mieszkaniowego. Zdaniem organu, ze względu na niespełnienie wymaganych kryteriów powierzchniowych lokalu zajmowanego przez skarżącą, dodatek mieszkaniowy skarżącej nie przysługuje. W odwołaniu skarżąca wskazała, że decyzja jest dla niej krzywdząca, gdyż jest osobą starszą, która wymaga opieki, a wielkość emerytury nie pozwala jej na zaspokojenie wszystkich potrzeb. Oświadczyła, że do 2021 r. otrzymywała dodatek mieszkaniowy. Wniosła o zmianę decyzji i przyznanie dodatku mieszkaniowego w normalnej wysokości. Dodała także, że wielkość zajmowanego przez nią mieszkania nie stoi na przeszkodzie do przyznania jej świadczenia, a sytuacja majątkowa uzasadnia przyznanie jej pomocy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 31 lipca 2024 r. nr SKO.DM/4114/22/2024 utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało na mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa i wyjaśniło, że faktyczna powierzchnia zajmowanego przez skarżącą mieszkania wynosi 51,83m2 (powyższe wynika z dokumentu jakim jest Akt notarialny Rep. A. I. Nr [...]) i jest większa od powierzchni dopuszczalnej o 6,33 m2. Łączna powierzchnia pokoi i kuchni w zajmowanym przez skarżącą lokalu wynosi 41,68m2 i również jest większa od 60% powierzchni użytkowej tego mieszkania. 60% powierzchni użytkowej tego mieszkania wynosi 31,10 m2, dlatego pomimo spełnienia przez skarżącą kryterium dochodowego nie jest możliwe przyznanie dodatku mieszkaniowego, bowiem zależy ono wyłącznie od matematycznego wyliczenia i nie jest uznaniowe. Odnosząc się do odwołania SKO podkreśliło, że w sytuacji, gdyby skarżąca była osobą niepełnosprawną poruszającą się na wózku inwalidzkim lub osobą niepełnosprawną, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, to powierzchnia mieszkania, które zajmuje odpowiadałaby normą, które przewidują przepisy. Z akt sprawy wynika, że powyższy przypadek w przedmiotowej sprawie nie zachodzi. Zamieszkiwanie opiekuna w mieszkaniu, w oddzielnym pokoju nie powoduje zmniejszenia powierzchni przyjętej do obliczeń, gdyż przepisy prawa powyższego przypadku nie przewidują. Organ podkreślił końcowo, że skarżąca powinna zwrócić się do organów pomocy społecznej o przyznanie pomocy w postaci zasiłku celowego na potrzeby mieszkaniowe, z uwagi na swoją sytuację życiową, tj. niskie dochody, a także problemy zdrowotne i wiek poprodukcyjny. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca nie zgodziła się z treścią zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji zarzucając, że przy wydawaniu decyzji organ w sposób nieprawidłowy ustalił jej sytuację finansową oraz nieprawidłowo ustalił uprawnienie do uzyskania zasiłku mieszkaniowego. Mając na uwadze powyższe, skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji w całości poprzez uznanie, że ma prawo do otrzymywania zasiłku mieszkaniowego; ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Na rozprawie w dniu 8 maja 2025 r. pełnomocnik skarżącej, ustanowiony z urzędu w ramach prawa pomocy, podniósł, iż według skarżącej organ źle zinterpretował art. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, ponieważ nie wziął pod uwagę faktycznej powierzchni jaką użytkuje skarżąca, tak jak w przypadku najemców. Podkreślił, że według skarżącej korzysta ona z jednego pokoju, bo przecież nie da się mieszkać w dwóch pokojach jednocześnie. Skarżąca wskazała nadto, iż ma prawo mieszkać w swoim mieszkaniu i korzystać z niego, ponieważ w jednym pokoju śpi, a po drugim się porusza i przyjmuje gości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują, m.in. wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyrażona w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) dalej - p.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu organu administracji publicznej. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie ma jednak obowiązku badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04). Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie ww. ustaw, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zauważyć należy, że problematyka odmowy przyznania skarżącej dodatku mieszkaniowego, w tożsamym stanie faktycznym i prawnym jak w nin. sprawie, była już przedmiotem rozważań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w wyroku z dnia 29 lipca 2010 r. sygn. akt III SA/Kr 134/10. Przedstawione w uzasadnieniu ww. wyroku stanowisko orzekający w niniejszej sprawie Sąd w pełni podziela i przyjmuje za własne. Podstawę prawną przyznawania dodatków mieszkaniowych stanowi ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1335) – dalej ustawa. Z treści ww. ustawy wynika, że dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom (o których mowa w art. 2 ust. 1 ustawy), które spełniają kryteria dochodowe szczegółowo określone w art. 3 ustawy i jednocześnie zajmują lokal o powierzchni ściśle określonej w art. 5 ustawy. W myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy, dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o którym mowa w art. 2 ust. 1, jeżeli w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o jego przyznanie średni miesięczny dochód przypadający na jednego członka gospodarstwa domowego wnioskodawcy nie przekroczył w gospodarstwie jednoosobowym - 40% - przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, obowiązującego w dniu złożenia wniosku, z uwzględnieniem art. 6 ust. 8 i art. 7 ust. 6. Zgodnie natomiast z art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 5 ustawy, normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny (dom jednorodzinny), zwana dalej "normatywną powierzchnią", w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać 35 m2 - dla 1 osoby. Dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż: 1) 30% albo 2) 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%. Z treści przytoczonego wyżej art. 5 ustawy jednoznacznie wynika, że normatywna powierzchnia użytkowa zajmowanego lokalu stanowi jedną z niezbędnych przesłanek uzasadniających przyznanie dodatku mieszkaniowego. Nie można zatem pominąć kryterium "powierzchni lokalu" i orzekać wyłącznie w oparciu o ujawnioną trudną sytuację materialną i życiową starających się o dodatek mieszkaniowy, gdyż przepisy nie przewidują takiej możliwości. Przepisy omawianej ustawy o dodatkach mieszkaniowych mają charakter przepisów bezwzględnie obowiązujących, a to oznacza, że organy administracyjne zobowiązane są stosować przepisy wskazanej wyżej ustawy w sposób ścisły i nie mają możliwości działania w ramach tzw. uznania administracyjnego, a więc nie mają uprawnień do odstępstw nawet w przypadku jakichkolwiek "wyjątkowych okoliczności". W okolicznościach przedmiotowej sprawy bezsporne jest, że skarżąca spełnia kryteria ustawy określone w art. 2 ust. 1 i art. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Bezsporna jest także wielkość mieszkania, które zajmuje skarżąca, jak i wielkość pokoi i kuchni, przy czym, co należy podkreślić, bez znaczenia jest to, w jaki sposób skarżąca faktycznie użytkuje zajmowane mieszkanie i czy rzeczywiście użytkuje całą jego powierzchnię, czy tylko część. Zgodnie z art. 2 ustawy, decydujące znaczenie w sprawie przyznania dodatku ma bowiem tytuł prawny do lokalu o określonej powierzchni użytkowej, w tym do określonej powierzchni pokoi i kuchni. Skoro skarżąca ma tytuł prawny (potwierdzony aktem notarialnym) do lokalu mieszkalnego o powierzchni użytkowej 51,83 m², w którym łączna powierzchnia pokoi i kuchni wynosi 41,68 m², to oznacza to, zdaniem Sądu, że rację mają organy obu instancji uznając, iż mieszkanie skarżącej nie spełnienia kryterium ustawowego określonego w art. 5 ustawy, a zatem dodatek mieszkaniowy jej nie przysługuje. Mając powyższe na względzie Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny, z zastosowaniem prawidłowej podstawy materialnoprawnej oraz z zachowaniem przepisów postępowania. Zarzuty skargi nie zasługują zatem na uwzględnienie. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu, rozstrzygnięto w oparciu o art. 250 § 1 p.p.s.a. oraz § 23 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2024 r. poz. 764).