III SA/Kr 142/18
WyrokWSA w Krakowie2018-04-10
Skład orzekający: Janusz Bociąga, Janusz Kasprzycki, Hanna Knysiak-Sudyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy jednorazowa wypłata wyrównania renty za okres wsteczny, która nastąpiła w roku bazowym, powinna być w całości uwzględniona przy obliczaniu dochodu rodziny na potrzeby ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy błędnie uwzględniły w całości jednorazową wypłatę wyrównania renty za okres wsteczny (obejmujący również lata poprzednie) jako dochód uzyskany w roku bazowym. Zgodnie z przepisami, przy ustalaniu dochodu rodziny należy uwzględniać te składniki dochodu, które są uzyskiwane w okresie, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Wliczona powinna być jedynie ta wysokość dochodu, która faktycznie przypada na okres, na jaki przyznawane jest świadczenie, a nie jednorazowe wypłaty obejmujące okresy przeszłe.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, uznając, że dochód rodziny przekracza ustawowe kryterium. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, argumentując, że organ prawidłowo zaliczył do dochodu za 2016 r. jednorazową wypłatę wyrównania renty za okres od czerwca 2015 r. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów poprzez nierozstrzygnięcie wątpliwości co do treści normy prawnej dotyczącej ustalania dochodu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Bociąga Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki (spr.) WSA Hanna Knysiak-Sudyka Protokolant Aleksandra Grabiec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi Z. G. – K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Zaskarżoną decyzją z dnia 12 grudnia 20147 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, dalej w skrócie – k.p.a.), art. 2 pkt 1, pkt 2, pkt 20, art. 4 ust. 2, art. 5 ust. 3, art. 7 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 1851, zwanej dalej ustawą o pomocy państwa w wychowaniu dzieci) oraz art. 2 i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1659) i § 1 pkt 6 lit. c rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. z 2003 r. Nr 198, poz. 1925 ), utrzymało w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, działającego z upoważnienia Wójta Gminy z dnia 30 października 2017 r. nr [...] odmawiającą Z. G. – K. (dalej skarżąca), przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, tj. R. K. w okresie zasiłkowym 2017/2018.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 14 sierpnia 2017 r. skarżąca złożyła do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego wraz w wymaganą dokumentacją.
W wyniku rozpoznania ww. wniosku Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, działający z upoważnienia Wójta Gminy, orzekł o odmowie przyznania skarżącej świadczenia wychowawczego na syna R. K. na okres zasiłkowy od 1 października 2017 r. do 30 września 2018 r. wskazując w uzasadnieniu, że przeciętny miesięczny dochód rodziny wnioskodawczyni uzyskany w 2016 r. w przeliczeniu na osobę wyniósł 1.019,94 zł i przekroczył ustawowe kryterium dochodowe określone w art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, wynoszące w niniejszym przypadku 800,00 zł
W odwołaniu od tej decyzji skarżąca podniosła, że jest osobą przewlekle chorą i z tego powodu pobiera rentę z tytułu niezdolności do pracy, natomiast syn R. jest uprawniony do renty rodzinnej po zmarłym ojcu począwszy od lipca 2016 r. Wnioskodawczyni wskazała także, że gospodarstwo rolne, które posiada, jest nieużytkowane i nie przynosi żadnego dochodu. Skarżąca wyjaśniła ponadto, że w 2015 r. złożyła wniosek do ZUS o przyznanie na dalszy okres renty z tytułu niezdolności do pracy, jednakże z uwagi na przeciągające się postępowanie, wyrównanie świadczenia rentowego zostało jej wypłacone dopiero w 2016 r. Zdaniem skarżącej organ nieprawidłowo zaliczył należny dochód za 2015 r. z tytułu wypłaty wyrównania przyznanej za okres wsteczny renty jako dochód uzyskany w 2016 r., ponieważ powinien być uznany jako dochód przysługujący za okres wskazany w decyzji ZUS.
Po przeanalizowaniu akt sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławczego wydało opisaną na wstępie decyzję z dnia 12 grudnia 2017 r.
W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia, działające jako organ odwoławczy SKO wskazało, że z akt sprawy wynika, iż w dniu 14 sierpnia 2017 r. skarżąca złożyła wniosek o ustalenie uprawnień do świadczenia wychowawczego na pierwsze i jedyne dziecko w rodzinie, tj. R. K., nie legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności. Rodzina składa się z dwóch osób (wnioskodawczyni jest wdową). Mając na względzie, że wniosek dotyczy okresu zasiłkowego 2017/2018, to podstawę do wyliczenia kryterium dochodowego stanowią dochody uzyskane w 2016 r.
Organ wyjaśnił, że skarżąca w 2016 r. uzyskała dochody z wypłaconej w 2016 r. na podstawie decyzji ZUS, z dnia 18 stycznia 2016 r. renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy przyznanej za okres od 1 czerwca 2015 r. do 28 lutego 2017 r. wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 29 października 2015 r.
Z informacji uzyskanej z sytemu teleinformatycznego wynika, że dochód z tytułu wypłaty świadczenia rentowego wyniósł 12.841,47 zł, a po pomniejszeniu o wysokość składek na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 1.155,95 zł oraz podatku należnego od dochodu w wysokości 3,00 zł, wyniósł 11.682,52 zł, tj. 973,54 zł miesięcznie (11.682,52 zł/12 = 973,54 zł).
W dochodzie za 2016 r. należało także uwzględnić dochód uzyskany z przyznanej skarżącej od dnia 2 lipca 2016 r. na okres do 30 września 2023 r. renty rodzinnej do której uprawniony jest syn wnioskodawczyni z uwagi na śmierć ojca. Z przedłożonej decyzji ZUS, z dnia 20 lipca 2016 r. wynika, że renta rodzinna za miesiąc lipiec 2016 r. wyniosła 853,80 zł, natomiast począwszy od dnia 1 sierpnia 2016 r. wynosi 883,00 zł brutto, zatem dochód z tego tytułu w roku bazowym wyniósł 5.268,80 zł a po podzieleniu tej kwoty zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy przez 6 miesięcy wyniósł 878,13 zł miesięcznie ( 5.268,80 zł/ 6 miesięcy).
Nadto Kolegium wskazało, że z oświadczenia skarżącej, znajdującego potwierdzenie w zaświadczeniu Wójta Gminy z dnia 27 czerwca 2017 r., wynika, że w roku 2016 posiadała gospodarstwo rolne o powierzchni 0,8764 ha przeliczeniowych, co oznacza, iż dochód z tego tytułu wyniósł 188, 21 zł miesięcznie (0.8754 x 214,75 zł = 188,21 zł).
Zdaniem Kolegium, organ l instancji w sposób prawidłowy ustalił zatem, że miesięczny dochód rodziny skarżącej za 2016 r. wyniósł 2.039,88 zł (973,54 zł + 878, 13 zł + 188,21 zł), a w przeliczeniu na dwie osoby w rodzinie 1.019,94 zł, co nie daje podstaw do przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w rodzinie.
Jak wyjaśnił organ odwoławczy, odwołanie skarżącej nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, ponieważ z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych nie wyłączają z dochodu jednorazowej wypłaty świadczeń rentowych nawet za okres wsteczny, co oznacza, iż świadczenia te podlegają uwzględnieniu w całości przy obliczaniu dochodu dla celów ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego (por. np. wyrok WSA w Lublinie z dnia 7 lutego 2008r., sygn. akt II SA/Lu 9/08, CBOSA), zatem w sposób analogiczny należy odnosić to również do zasad ustalania dochodu dla celów ustalania uprawnień do świadczeń wychowawczych, wobec identycznych unormowań prawnych w tym zakresie.
SKO wskazało, że organ l instancji prawidłowo uwzględnił wypłatę skarżącej zaległej renty przy ustalaniu wysokości dochodu za 2016 r., ponieważ wypłata wyrównania tego świadczenia została zrealizowana w okresie, z którego dochody stanowią podstawę do ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego. Wypłacone świadczenie rentowe należało się wprawdzie za okres przypadający przed 2016 r., aczkolwiek faktyczna ich wypłata nastąpiła w 2016 r., co stanowiło uzyskanie w tym roku dochodu.
Nadto organ wskazał na treść art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i podkreślił, że otrzymane przez skarżącą w 2016 r. wyrównanie wypłaty renty za okres od 1 czerwca 2015 r. jest przychodem tego roku.
Odnosząc się z kolei do faktu nieużytkowania posiadanego gospodarstwa rolnego, Kolegium wskazało, że przepis art. 7 ust. 5 ustawy określa tzw. ryczałtowy tryb ustalania dochodu osiąganego z gospodarstwa rolnego. Dochód ten jest wyliczany jako wartość dochodu odpowiadającego powierzchni gospodarstwa z uwzględnieniem liczby hektarów przeliczeniowych i kwoty dochodu ustalonej dla 1 ha przeliczeniowego niezależnie od faktycznej dochodowości konkretnego gospodarstwa. Nie przewiduje on wyjątków od przyjętej w nim zasady wyliczenia dochodu z gospodarstwa rolnego. Oznacza to, że z punktu widzenia powołanego przepisu bez znaczenia jest okoliczność, czy gospodarstwo rolne jest uprawiane, czy też nie i z jakiego powodu oraz czy rzeczywiście przynosi ono dochody (por. wyroki NSA z dnia: 17 listopada 2011 r., l OSK 1103/11; 24 listopada 2011 r., l OSK 1154/11; 17 lutego 2010 r., l OSK 1292/09; 7 grudnia 2009 r, l OSK 724/09). Ustawodawca przyjął zatem domniemanie, że z gospodarstwa rolnego uzyskuje się dochód niezależnie od tego, czy się na nim rzeczywiście pracuje. O włączeniu dochodów z gospodarstwa rolnego do uzyskanych w danym okresie dochodów nie przesądza bowiem rzeczywista wartość osiąganych z niego pożytków, ale wyłącznie fakt umieszczenia gruntów w ewidencji, jako gruntów o stosownym przeznaczeniu. Już samo rolnicze przeznaczenie gruntów oraz ich powierzchnia automatycznie przesądzają, że osoba lub rodzina czerpie dochody z tego gospodarstwa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7a § 1 k.p.a., poprzez nierozstrzygnięcie na korzyść strony wątpliwości co do treści normy prawnej - art. 7 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że organy zaliczyły w całości nieprawidłowo wypłatę wyrównania renty w wysokości 11.682,52 zł do dochodu za 2016 r., podczas, gdy wskazana kwota dotyczyła nie tylko tego roku, ale także okresu od czerwca do końca grudnia 2015 r. Wskazała także, że organy błędnie przyjęły jako podstawę obliczenia dochodu rodziny kwotę brutto dochodu uzyskanego przez jej syna z tytułu renty rodzinnej, nie pomniejszając jej o kwotę pobranego podatku.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Przeprowadzona bowiem kontrola wydanych rozstrzygnięć według wyżej wskazanych kryteriów doprowadziła Sąd do wniosku, że naruszają one prawo w stopniu skutkującym ich uchyleniem.
Warunki nabywania prawa do świadczenia wychowawczego oraz zasady przyznawania i wypłacania tego świadczenia regulują przepisy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 1851, zwanej dalej ustawą o pomocy państwa w wychowaniu dzieci).
Zgodnie z art. 4 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych (ust. 1). Świadczenie to przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu albo opiekunowi prawnemu dziecka, do dnia ukończenia przez dziecko 18 roku życia (ust. 2 i 3).
Warunkiem przyznania świadczenia na pierwsze dziecko jest osiąganie przez rodzinę dochodu w przeliczeniu na osobę nieprzekraczającego kwoty 800 zł (art. 5 ust. 3 ustawy). W przypadku, gdy członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne, wówczas warunkiem przyznania świadczenia wychowawczego jest osiąganie przez rodzinę dochodu w przeliczeniu na osobę nieprzekraczającego kwotę 1200 zł (art. 5 ust. 4 ustawy).
Skoro skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia na pierwsze i jedynie dziecko w rodzinie, nie legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności, to wobec niej miał zastosowanie próg dochodowy określony w art. 5 ust. 3 ustawy wynoszący 800 zł. Przy czym podkreślić należy, że pierwszy okres na który jest przyznawane prawo do świadczenia wychowawczego, rozpoczyna się z dniem wejścia w życie ustawy, tj. z dniem 1 kwietnia 2016 r. i kończy się dnia 30 września 2017 r. ( art. 48 ust. 1 w zw. z art. 58 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci). W przypadku ustalania prawa do świadczenia wychowawczego na powyższy okres rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, jest rok kalendarzowy 2014.
W odniesieniu do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, którego przyznanie jest uzależnione od spełnienia kryterium dochodowego, ustawa definiuje pojęcia dochodu rodziny i dochodu członka rodziny, a przy dochodzie odsyła do przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 1952; dalej jako "ustawa o świadczeniach rodzinnych"; art. 2 pkt 1, 2 i 4 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci). Na mocy art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie - oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób:
a) przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm.),pomniejszonej o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych/składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne;
b) deklarowany w oświadczeniu dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu
na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych
przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, pomniejszony o należny
zryczałtowany podatek dochodowy i składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne;
c) inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku
dochodowym od osób fizycznych.
Przez dochód rodziny należy rozumieć sumę dochodów członków rodziny (art. 2 pkt 4 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci), a przez dochód członka rodziny przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1-3 (art. 2 pkt 2 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci).
Zaznaczyć należy również, że prawo do świadczenia ustala się z uwzględnieniem określonych ustawą przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu (art. 48 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci).
Definicja pojęcia "utrata dochodu" została zawarta w art. 2 pkt 19 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci.
Z kolei zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 20 ustawy o pomocy państwa wychowaniu dzieci uzyskanie dochodu - oznacza uzyskanie dochodu spowodowane: a) zakończeniem urlopu wychowawczego, b) uzyskaniem prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, c) uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, d) uzyskaniem zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, e) rozpoczęciem pozarolniczej działalności gospodarczej lub wznowieniem jej wykonywania po okresie zawieszenia w rozumieniu art. 14a ust. 1d ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, f) uzyskaniem zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, g) uzyskaniem świadczenia rodzicielskiego, h) uzyskaniem zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, i) uzyskaniem stypendium doktoranckiego określonego w art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym.
Zgodnie natomiast z art. 7 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, ustalając dochód członka rodziny lub dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego.
W myśl z kolei ust. 3 art. 7 ustawy w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego.
Przytoczone brzmienie przepisu art. 7 ust. 2 i 3 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci zostało przez ustawodawcę w całości przeniesione z ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdzie wprowadzono identyczne regulacje dotyczące pojęcia zarówno utraty, jak i uzyskania dochodu (art. 5 ust. 4, 4a i 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych).
W rozpatrywanej sprawie istota sporu sprowadza się do oceny prawidłowości wyliczenia dochodu rodziny skarżącej za 2016 r., który w tym przypadku był rokiem bazowym, w związku z uzyskanym przez skarżącą jednorazowym dochodem stanowiącym wyrównanie renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy za okres od 1 czerwca 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. w kwocie 4.725,91 i za styczeń 2016 r. w kwocie 675,13 zł, co po odliczeniu zaliczki na podatek, składki na ubezpieczenie zdrowotne dało kwotę – 4.407,95 zł.
Rozważyć należało zatem, czy prawidłowa jest zastosowana przez organ wykładnia, miedzy innymi art. 7 ust. 1 – 3 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci. Interpretacja dokonana przez organy obu instancji pozwala uwzględnić dochód uzyskany w 2016 r. bez względu na to, czy ten ostatni w dacie rozpatrywania wniosku istniał. To znaczy, czy zasadne jest zsumowanie tych źródeł dochodu przy ustaleniu prawa do wnioskowanych świadczeń.
Wobec powyższego podnieść należy, że także na gruncie przedmiotowej sprawy w całości aktualne pozostają rozważania WSA w Krakowie zawarte w prawomocnych wyrokach: z dnia 13 stycznia 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 844/15, jak i z dnia 29 listopada 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 779/16.
Zdaniem składu orzekającego w tej sprawie Sądu nie ulega wątpliwości, że z treści przepisu art. 7 ust. 1 - 3 w związku z art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, wynika jednoznacznie, iż przy ustalaniu dochodu rodziny w celu ustalenia prawa do zasiłku wychowawczego bierze się pod uwagę w zwykłym trybie zdarzenia prawne mające wpływ na wysokość tego dochodu (utrata bądź uzyskanie dochodu), które miały miejsce nie tylko w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, ale przede wszystkim utratę bądź uzyskanie dochodu, które nastąpiły po roku kalendarzowym, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Okoliczności te powinny zostać uwzględnione przy wyliczaniu dochodu rodziny na potrzeby ustalenia prawa do przedmiotowego zasiłku wychowawczego, z tym jednakże zastrzeżeniem, że uzyskanie dochodu zarówno w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, jak i po roku, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, uwzględnia się, jeżeli "...dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego."
W niniejszej sprawie podstawę negatywnej dla skarżącej decyzji stanowiło ustalenie przez orzekające organy dochodu w roku bazowym 2016, który przekroczył kryterium dochodowe warunkujące przyznanie żądanego świadczenia.
Organy uwzględniły bowiem jako składnik dochodu także wypłatę wyrównania renty za okres od 1 czerwca 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. i za styczeń 2016 r.
W ocenie Sądu takie stanowisko jest nieprawidłowe. Prawidłowa wykładnia wskazanego powyżej art. 7 ust. 2 i 3 ustawy nie pozostawia wątpliwości, że przy ustalaniu dochodu w roku bazowym, a także po tym roku, winno się uwzględniać te poszczególne składniki uzyskanego dochodu, jeżeli jest on uzyskiwany w okresie na jaki jest ustalane prawo od świadczenia wychowawczego. Wobec powyższego wliczone powinna być jedynie ta wysokość dochodu z tytułu renty, która jest uzyskiwana w okresie na jaki jest ustalane prawo do świadczenia wychowawczego. Uwzględnienie wyrównania, także za 2015 r. i 2016 r. było więc błędne i doprowadziło do konsekwencji, które nie mogły być zaakceptowane jako zgodne z prawem. Organy mają bowiem uwzględniać realne dochody, a nie uzyskane w sposób jednorazowy.
Organy, wydając zatem w tej sprawie rozstrzygnięcia dopuściły się nie tylko naruszenia przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 7 ust. 2 i 3 w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, ale także z tego powodu naruszenia przepisów postępowania – artykułów: 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 1257) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik tej sprawy przez nieustalenie w sposób prawidłowy wszystkich istotnych dla treści rozstrzygnięcia okoliczności związanych z elementami wchodzącymi w skład dochodu skarżącej i jej rodziny, mającymi znaczenia na prawo do żądanego przez nią świadczenia.
Skarga musiała zatem wywrzeć zamierzony skutek.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy zobowiązane będą zatem wziąć pod uwagę przedstawione wyżej stanowisko Sądu i dokonać prawidłowych ustaleń dochodu skarżącej i jej rodziny, weryfikując przy tym twierdzenia skarżącej o wliczeniu w skład dochodu także kwoty brutto dochodu uzyskanego przez syna skarżącej z tytułu renty rodzinnej bez pomniejszenia go o kwotę pobranego podatku.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. 2017 r., poz. 1369 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło