III SA/Kr 1420/17
WyrokWSA w Krakowie2018-06-14
Skład orzekający: Barbara Pasternak, Bożenna Blitek, Hanna Knysiak-Sudyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy świadczenie wychowawcze zostało nienależnie pobrane w sytuacji, gdy osoba pobierająca świadczenie podjęła zatrudnienie, ale jednocześnie zawiesiła prowadzenie działalności gospodarczej, a dochód z zatrudnienia wraz z dochodem z działalności gospodarczej przekroczył kryterium dochodowe?Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzję organów obu instancji, uznając, że organy błędnie ustaliły dochód rodziny skarżącej. Organy nieprawidłowo uwzględniły dochód z zawieszonej działalności gospodarczej jako dochód bieżący, mimo że skarżąca nie uzyskiwała z niej faktycznych przychodów po jej zawieszeniu. W związku z tym, przedwczesne było uznanie, że świadczenie wychowawcze zostało nienależnie pobrane.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o uznaniu świadczenia wychowawczego za nienależnie pobrane i zobowiązaniu do jego zwrotu. Skarżąca pobierała świadczenie wychowawcze, a następnie podjęła zatrudnienie. Organy uznały, że dochód rodziny przekroczył kryterium dochodowe, ponieważ uwzględniły dochód z nowej pracy oraz dochód z wcześniej prowadzonej, a następnie zawieszonej działalności gospodarczej. Skarżąca kwestionowała sposób ustalenia dochodu, wskazując, że po podjęciu zatrudnienia nie uzyskiwała już dochodów z działalności gospodarczej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak (spr.) Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Hanna Knysiak-Sudyka Protokolant sekretarz sądowy Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 września 2017 r. nr [...] w przedmiocie uznania świadczenia wychowawczego za nienależnie pobrane i zobowiązania do jego zwrotu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata M. P. Kancelaria Adwokacka ul. [...] w K kwotę 240,00 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania.
Decyzją z dnia [...] 2017 r. ([...]) na podstawie art. 10 ust. 1 i 2 w zw. z art. 2 pkt 11 oraz art. 4, 5, 13, 18, 25, 27 ust. 3, 28, 48, 49 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r., poz. 195), Rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 lutego 2016 r., w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenie wychowawcze (Dz. U. z 2016 r., poz 214), art. 104, 107, 155 kpa Burmistrz:
- uznał za nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze za okres od 01-10-2016r. do 28-02-2017 r. w łącznej wysokości 2.500,00 zł,
- ustalił zwrot nienależnie pobranych świadczeń za okres od 01-10-2016 r. do 28-02-2017 r. w wysokości 2.500,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie naliczanymi od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń wychowawczych do dnia spłaty, na konto Ośrodka Pomocy Społecznej;
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż decyzją z dnia [...] 2016 r. nr [...] przyznano A. G. świadczenie wychowawcze na okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. na dziecko: N. G. W dniu 10 kwietnia 2017 r. A. G. dostarczyła do Ośrodka Pomocy Społecznej zaświadczenia potwierdzające pojęcie zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w firmie A od dnia 1 sierpnia 2016 r. oraz o wysokości wynagrodzenia za wrzesień 2016 r.
Organ wyjaśnił, że miesięczny dochód po doliczeniu uzyskanego dochodu wymienionego w art. 2 pkt 20 wynosił 2 699,65 zł, co w przeliczeniu na osobę stanowiło 899,88 zł i przekroczyło kwotę 800,00 zł uprawniającą rodzinę do pobierania świadczenia wychowawczego. W związku z powyższym w dniu 15 maja 2017 r. wszczęto z urzędu postępowanie administracyjnie w sprawie nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego. Z uwagi na fakt, iż świadczenie za okres od 1 października 2016 r. do 28 lutego 2017 r. nie przysługiwało, świadczenie wychowawcze za powyższy okres uznano za nienależnie pobrane i orzeczono o jego zwrocie.
Od powyższej decyzji, odwołanie w ustawowym terminie, złożyła A. G. Podniosła, iż w zaskarżonej decyzji błędnie ustalono wysokość uzyskanego dochodu będącego podstawą wydania decyzji o nienależnym świadczeniu i wniosła o uchylenie decyzji organu l instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi.
W uzasadnieniu odwołania A. G. wskazała, że z zaskarżonej decyzji nie wynika, jakie składniki dochodu i pochodzące z jakich źródeł zostały przyjęte przez organ l instancji do ustalenia dochodu rodziny w kwocie 2 699,65 zł. Wyjaśniła, że w 2015 r. utrzymywała ona rodzinę z prowadzonej działalności gospodarczej, której dochód na trzyosobową rodzinę wg zeznania podatkowego za ten rok wyniósł 1 338,96 zł. W miesiącu lipcu 2016 r. zawiesiła prowadzenie działalności gospodarczej ze względu na podjęcie zatrudnienia od 1 sierpnia 2016 r. z wynagrodzeniem miesięcznym 1 360,69 zł.
Odwołująca wyjaśniła, że w żadnym miesiącu od 1 sierpnia 2016 r. nie osiągała dochodów z obu tych źródeł równocześnie, co potwierdza pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z którego wynika, że A. G. nie odprowadzała składek z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej od 1 sierpnia 2016 r, co jest równoznaczne z brakiem jakiegokolwiek dochodu z tego tytułu.
Decyzją z dnia 4 września 2017 r. ([...]) na podstawie art. 2, 5, 7, 13, 18, 20, 25, 28, 48, 49 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r., poz. 195 ze zm.) oraz art. 138 §1 pkt 1 kpa Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy podał, co następuje:
Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] 2016 r. nr [...] przyznano A. G. świadczenie wychowawcze na okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. na dziecko N. G. Przedmiotową decyzję wydano w oparciu o złożony przez A. G. wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego, po przeprowadzeniu postępowania i stwierdzeniu, że spełnione zostały ustawowe kryteria do przyznania świadczenia. W decyzji powyższej pouczono, że w przypadku wystąpienia zmian mających wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego osoba otrzymująca świadczenie wychowawcze jest obowiązana do niezwłocznego powiadomienia o tym organu właściwego wypłacającego to świadczenie (art. 20 ust. 1 w/w ustawy). W aktach sprawy znajduje się również, oświadczenie A. G. z dnia 4 kwietnia 2016 r. - złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej - że w przypadku jakichkolwiek zmian mających wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego poinformuje ona organ l instancji.
Świadczenie wychowawcze uznaje się za nienależnie pobrane m.in. w sytuacji, gdy świadczenie było wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczenia wychowawczego albo wstrzymanie wypłaty świadczenia wychowawczego, jeżeli osoba pobierająca to świadczenie była pouczona o braku prawa do jego pobierania. Jedną z przesłanek warunkujących przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko jest spełnienie kryterium dochodowego. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 3 w/w ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł i w dacie przyznawania A. G. decyzją z dnia [...] 2016 r. nr [...] świadczenia wychowawczego na dziecko: N. G. kryterium dochodowe z art. 5 ust. 3 w/w ustawy było spełnione.
Zgodnie z ustawą o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci przez dochód rodziny rozumie się sumę dochodów członków rodziny (art. 2 pkt 4). Dochodem członka rodziny jest przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego (art. 2 pkt 2). W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego (art. 7 ust. 3 ustawy).
W przedmiotowej sprawie przyznając świadczenie decyzją z dnia 20 kwietnia 2016 r. organ l instancji uwzględnił, iż A. G. z dniem 22 października 2015 r. rozpoczęła prowadzenie działalności gospodarczej. Dochód uzyskany w związku z rozpoczęciem prowadzenia działalności gospodarczej za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu (listopad 2015 r.) wyniósł 1 338,96 zł i w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekraczał ustawowego kryterium dochodowego.
W trakcie pobierania świadczenia wychowawczego nastąpiła jednak zmiana sytuacji dochodowej mająca wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego. Jak wynika bowiem z akt sprawy, po wydaniu decyzji przyznającej A. G. świadczenie wychowawcze na dziecko: N. G., nastąpiła zmiana sytuacji dochodowej powodująca ustanie prawa do świadczenia wychowawczego w okresie od 1 października 2016 r. do 28 lutego 2017 r., co prawidłowo ustalił organ l instancji. Z dniem 1 sierpnia 2016 r. A. G. pojęła zatrudnienie na podstawie umowy o pracę w firmie A. Miesięczny dochód za wrzesień 2016 r. (po odliczeniu składki na ubezpieczenie społeczne, składki na ubezpieczenie zdrowotne i zaliczki na podatek dochodowy) wyniósł 1 360,69 zł. Zatem po uwzględnieniu dochodu uzyskanego miesięczny dochód rodziny wyniósł 2 699,65 zł, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie (w okresie od października 2016 r. do lutego 2017 r.) wynosiło 899,88 zł i przekroczyło kwotę 800,00 zł uprawniającą rodzinę do pobierania świadczenia wychowawczego.
Z przepisu art. 2 pkt 20 ww ustawy wynika, ze uzyskanie dochodu w rozumieniu ustawy następuje w związku z uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej oraz rozpoczęciem prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Utrata dochodu w rozumieniu ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci następuje natomiast wraz z wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej, ewentualnie oraz zawieszeniem jej wykonywania, ale tylko gdy następuje to na podstawie art. 14a ust. 1d ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U.2015.584 t.j. ze zm.). Zawieszenie działalności gospodarczej z innego powodu (na innej podstawie prawnej niż art. 14a ust. 1d ustawy o swobodzie działalności gospodarczej) nie może być kwalifikowane jako utrata dochodu. Ustawodawca bowiem uznaje za zdarzenie skutkujące utratą dochodu (art. 2 pkt 19 lit. e ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci) wyrejestrowanie pozarolniczej działalności gospodarczej oraz jej zawieszenie, ale jedynie w rozumieniu art. 14a ust. 1d ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. W sytuacji, gdy zawieszenie działalności gospodarczej nie nastąpiło na zasadach określonych w art. 14a ust. 1d ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, to niezależnie od zaprzestania wykonywania wszelkich czynności wchodzących w zakres tej działalności, zawieszenie takie nie powoduje utraty dochodu z tego tytułu w rozumieniu art. 2 pkt 19 lit. e ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.
Prawidłowo zatem organ l instancji obliczając dochód rodziny uwzględnił w nim dochód z prowadzenia działalności gospodarczej aż do momentu jej wyrejestrowania. Z akt sprawy - pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 4 maja 2017 r. wynika bowiem, że A. G. dokonała wpisu do CEIDG od 22 października 2015 r., zawieszenia od 29 lipca 2016 r., natomiast wykreślenia wpisu z rejestru dokonała od 11 kwietnia 2017 r. Z powyższego pisma ZUS wynika także, iż zawieszenie działalności gospodarczej przez A. G. nastąpiło na zasadach ogólnych uregulowanych w art. 14d ust. 1. Nie było to zatem zawieszenie działalności gospodarczej w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, o którym mowa w art. 14a ust. 1d ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, a jedynie takie zawieszenie działalności gospodarczej powoduje utratę dochodu w rozumieniu art. 2 pkt 19 lit. e ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.
Skoro zatem w okresie od października 2016 r. do lutego 2017 r. przekroczone było ustawowe kryterium dochodowe, zasadnie organ l instancji stwierdził, że świadczenie wychowawcze za ten okres zostało wypłacone, pomimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczenia wychowawczego, a A. G. była prawidłowo pouczona o konieczności niezwłocznego powiadomienia organu l instancji o zmianie sytuacji mającej wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego. W świetle powyższego należy uznać, iż przeprowadzone przez organ l instancji postępowanie i wydana decyzja są prawidłowe, dlatego organ odwoławczy nie widzi podstaw do uchylenia bądź zmiany zaskarżonej decyzji organu l instancji.
Zgodnie z art. 25 ust. 10 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci organ właściwy, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego, może umorzyć kwoty nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny. W celu ubiegania się o umorzenie kwoty nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego wraz z odsetkami, odroczenie terminu płatności albo rozłożenie tej kwoty na raty, należy zwrócić się z odrębnym podaniem do organu l instancji.
Na powyższą decyzję A. G. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając błędne ustalenie dochodu przez organ.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2017. 2188 ze zm.), sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2017.1369 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona stosownie do powyższych zasad doprowadziła do uznania, że skarga jest uzasadniona.
Materialnoprawną podstawę decyzji organów obu instancji stanowią przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U.2016.195 ze zm.), dalej zwanej ustawą.
Stosownie do art. 4 ust. 2 ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, w wysokości 500 zł miesięcznie na dziecko w rodzinie. Świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł - co stanowi art. 5 ust. 3 ustawy.
Zgodnie z treścią art. 25 ust. 1 ustawy (w brzmieniu aktualnym w dacie wydania zaskarżonej decyzji) osoba, która pobrała nienależnie świadczenie wychowawcze, jest obowiązana do jego zwrotu. Ust. 2 art. 25 stanowi: "Za nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze uważa się:
1. świadczenie wychowawcze wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczenia wychowawczego albo wstrzymanie wypłaty świadczenia wychowawczego, jeżeli osoba pobierająca to świadczenie była pouczona o braku prawa do jego pobierania;
1a) świadczenie wychowawcze wypłacone w związku z zastosowaniem przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu - po ustaleniu, że wystąpiły okoliczności, o których mowa w art. 7 ust. 3a;
2) świadczenie wychowawcze przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą to świadczenie;
3) świadczenie wychowawcze wypłacone w przypadku, o którym mowa w art. 16 ust. 6, za okres od dnia, w którym osoba stała się uprawniona do świadczeń na rodzinę w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, do dnia wydania decyzji o uchyleniu decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze;
4) świadczenie wychowawcze przyznane na podstawie decyzji, której następnie stwierdzono nieważność z powodu jej wydania bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa albo świadczenie wychowawcze przyznane na podstawie decyzji, która została następnie uchylona w wyniku wznowienia postępowania i osobie odmówiono prawa do świadczenia wychowawczego;
5) świadczenie wychowawcze wypłacone osobie innej niż osoba, która została wskazana w decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze, z przyczyn niezależnych od organu, który wydał tę decyzję.
Pomimo wynikającej z powyższego przepisu wielości podstaw do uznania świadczenia za nienależnie pobrane, ani organ odwoławczy, ani organ pierwszej instancji nie wskazały w podstawie prawnej konkretnej jednostki przepisu art. 25 ustawy. Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji przywołał jedynie treść art. 25 ust. 2 ustawy w całości. Natomiast z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji daje się wywnioskować, że podstawę uznania świadczenia wychowawczego za nienależnie pobrane przez skarżącą stanowi przepis art. 25 ust. 2 pkt. 1, zgodnie z którym nienależnie pobranym jest świadczenie wychowawcze wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczenia wychowawczego albo wstrzymanie wypłaty świadczenia wychowawczego, jeżeli osoba pobierająca to świadczenie była pouczona o braku prawa do jego pobierania. Zdaniem organu, okolicznością powodującą ustanie prawa do świadczenia wychowawczego za okres od 1 października 2016 r. do 28 lutego 2017 r. było podjęcie przez skarżącą zatrudnienia w firmie A i uzyskanie z tego tytułu wynagrodzenia we wrześniu 2016 r. w kwocie 1360,69 zł. Kwota ta jako kwota dochodu uzyskanego, łącznie z dochodem za listopad 2015 r. przekracza kwotę uprawniającą do pobierania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko.
Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja została wydana z pominięciem okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, oraz z naruszeniem wskazanych niżej przepisów ustawy.
Prawidłowe jest twierdzenie organu, że zgodnie z treścią art. 2 pkt. 20 lit. c) i lit. e) ustawy, uzyskaniem dochodu w rozumieniu ustawy jest uzyskanie dochodu spowodowane uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, oraz rozpoczęciem pozarolniczej działalności gospodarczej lub wznowieniem jej wykonywania po okresie zawieszenia w rozumieniu art. 14a ust. 1d ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2015 r. poz. 584 z późn. zm.). Prawidłowo także wskazał organ, że stosownie do art. 2 pkt. 19 ustawy utrata dochodu w rozumieniu ustawy oznacza utratę dochodu spowodowaną wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej lub zawieszeniem jej wykonywania w rozumieniu art. 14a ust. 1d ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Powyższe jest oczywiste wobec jednoznacznego brzmienia przepisów ustawy. W sprawie niesporne jest, że skarżąca rozpoczęła prowadzenie działalności gospodarczej w październiku 2015 r. Następnie skarżąca zawiesiła prowadzenie tej działalności w dacie 29 lipca 2016 r. Z dniem 1 sierpnia 2016 r. skarżąca podjęła zatrudnienie na podstawie umowy o pracę i we wrześniu 2016 r. jej wynagrodzenie wyniosło 1360, 69 zł. Niesporne jest nadto, że zawieszenie prowadzenia działalności gospodarczej w dniu 29 lipca 2016 r. nie nastąpiło z przyczyn, o których mowa w art. 14a ust. 1d ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. W realiach niniejszej sprawy oznacza to, że dochód uzyskiwany przez skarżącą z prowadzenia działalności gospodarczej nie może być z uznany za dochód utracony. Organ pominął jednak w zupełności oświadczenia i twierdzenia skarżącej, a także treść dokumentów zalegających w aktach administracyjnych, iż od podjęcia zatrudnienia z dniem 1 sierpnia 2016 r. nie uzyskała ona żadnego dochodu z prowadzenia działalności gospodarczej. Skutkiem tego, pomimo podjęcia zatrudnienia, dochód skarżącej nie wzrósł, ponieważ nie osiągała ona dochodu z prowadzenia działalności gospodarczej, a jedynie dochód z wynagrodzenia za pracę. co powoduje nieprzekroczenie dochodu 800,-zł na osobę w rodzinie. Z takiego stanowiska organu wynika, że po pierwsze, organ rozpatrując sprawę nie uwzględnił treści art. 7 ust. 2 ustawy, zgodnie z którym ustalenie wysokości dochodu uzyskanego przez skarżącą tj. dochodu z rozpoczętej w październiku 2015 r. działalności gospodarczej winno nastąpić poprzez podzielenie dochodu osiągniętego przez skarżącą od listopada 2015 r. przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany - z tym jednak zastrzeżeniem, że uprzednio należało zbadać, czy w sprawie zachowana została zasada kontynuacji. Ustawodawca bowiem wymaga, aby dochód uzyskany był jednocześnie dochodem uzyskiwanym w okresie, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego. W okolicznościach sprawy jest to kwestia istotna właśnie ze względu na zawieszenie przez skarżącą działalności gospodarczej w lipcu 2016 r. Ma rację Kolegium wywodząc, że zawieszenie działalności z innych przyczyn aniżeli wskazane w art. 2 pkt. 19 lit. .... powodu jej nie może być kwalifikowane jako utrata dochodu. Ustawodawca bowiem uznaje za zdarzenie skutkujące utratą dochodu (art. 2 pkt 19 lit. e ustawy) wyrejestrowanie pozarolniczej działalności gospodarczej oraz jej zawieszenie, ale jedynie w rozumieniu art. 14a ust. 1d ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Powyższe jednak nie zwalniało z obowiązku ustalenia, czy dochód z działalności gospodarczej był przez skarżącą uzyskiwany w okresie zawieszenia prowadzenia działalności i tym samym w okresie, w jakim skarżąca pobierała świadczenie wychowawcze.
Zgodnie z art. 14a ust. 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej w okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej przedsiębiorca: 1) ma prawo wykonywać wszelkie czynności niezbędne do zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów, 2) ma prawo przyjmować należności lub obowiązek regulować zobowiązania, powstałe przed datą zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej, 3) ma prawo zbywać własne środki trwałe i wyposażenie, 4) ma prawo albo obowiązek uczestniczyć w postępowaniach sądowych, postępowaniach podatkowych i administracyjnych związanych z działalnością gospodarczą wykonywaną przed zawieszeniem wykonywania działalności gospodarczej, 5) wykonuje wszelkie obowiązki nakazane przepisami prawa, 6) ma prawo osiągać przychody finansowe, także z działalności prowadzonej przed zawieszeniem wykonywania działalności gospodarczej, 7) może zostać poddany kontroli na zasadach przewidzianych dla przedsiębiorców wykonujących działalność gospodarczą. Jak wynika z cytowanego przepisu w okresie zawieszenia działalności dochód może - ale nie musi być uzyskiwany; z powyższego wynika obowiązek dokonania ustaleń pozwalających na stwierdzenie, czy zasada kontynuacji została zachowana.
Organy obydwu instancji nie wskazały w oparciu o jaki przepis prawny i jakie dane dokonały ustalenia, że dochód skarżącej od dnia podjęcia zatrudnienia wyniósł kwotę 2699,65 zł miesięcznie. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że kwota ta jest wynikiem dodania kwoty miesięcznego wynagrodzenia za pracę podjętą od 1 sierpnia 2016 r. i kwoty osiągniętej w listopadzie 2015 r. z tytułu prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej. Sposób wyliczenia kwoty, która w rezultacie spowodowała zdaniem organu przekroczenie dochodu na osobę w rodzinie skarżącej powodujące utratę prawa do świadczenia wychowawczego nie znajduje żadnego oparcia w przepisach ustawy, ani w przepisach ustawy o świadczeniach rodzinnych. W sprawie brak jakiegokolwiek dowodu, że skarżąca po dniu 1 sierpnia 2016 r. osiągała dochód z prowadzonej i zawieszonej z innych przyczyn aniżeli wskazane w art. 2 pkt. 19 lit. e) Brak więc było podstaw do przyjęcia, że po podjęciu zatrudnienia skarżąca osiągała równocześnie dochody z prowadzonej działalności, tym bardziej w wysokości dochodu osiągniętego w listopadzie 2015 r. Przyjęty przez organy sposób uwzględnienia tego dochodu pozwala stwierdzić, że doszło do wadliwego zastosowania art. 7 ust. 3 oraz art. 2 pkt. 19 lit.c) ustawy, w wyniku niezastosowania się do wynikającego z art. 7 i 77 kpa obowiązku prawidłowego i wyczerpującego stanu faktycznego sprawy. Powyższe uchybienie procesowe niewątpliwie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Dopiero bowiem po zbadaniu i ustaleniu przez organy rzeczywistej, faktycznej wysokości dochodu skarżącej z tytułu zatrudnienia oraz z tytułu prowadzonej (zawieszonej) działalności gospodarczej, uzyskana w ten sposób kwota stanowiłaby podstawę wyliczenia wysokości dochodu na osobę w rodzinie po podjęciu przez skarżącą zatrudnienia. W takim stanie faktycznym i prawnym sprawy brak było podstaw do przypisania skarżącej działania sprzecznego z treścią art. 20 ustawy, a także - przede wszystkim - przedwczesne było uznanie, że przyznane świadczenie wychowawcze za okres od 1 października 2016 r. do 28 lutego 2017 r. skarżąca pobrała nienależnie. Tym samym organ naruszył przepis art. 25 ust. 1 pkt. 1) ustawy stosując go wobec skarżącej mimo braku wystarczających ku temu podstaw.
Ponownie rozpatrując kwestię prawa skarżącej do świadczenia wychowawczego w okresie od 1 października 2016 r. do 28 lutego 2017 r. organy uwzględnią przedstawione wyżej stanowisko i przeprowadzą postępowanie dowodowe celem uzyskania danych dotyczących faktycznie osiąganego przez skarżącą dochodu w spornym okresie. Wydane rozstrzygnięcie uwzględni wyniki tego postępowania, oraz treść przepisów ustawy regulujących pojęcie i składniki dochodu oraz dochodu oraz dochodu na osobę w rodzinie osobę w rodzinie.
W związku z powyższym na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) i lit. c) orzeczono jak w pkt. I sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach wydano na podstawie art. 250 p.p.s.a. [pic]
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło