III SA/Kr 1426/16
WyrokWSA w Krakowie2016-12-15
Skład orzekający: Krystyna Kutzner, Maria Zawadzka, Barbara Pasternak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pismo organu informujące o niespełnianiu przez wnioskodawcę kryteriów do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego z zasobu gminy, które zawiera pouczenie o możliwości złożenia skargi do sądu administracyjnego, jest aktem podlegającym kontroli sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Pismo organu informujące o niespełnianiu przez wnioskodawcę kryteriów do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego z zasobu gminy, które zawiera pouczenie o możliwości złożenia skargi do sądu administracyjnego, jest aktem z zakresu administracji publicznej podlegającym kontroli sądu administracyjnego. Sąd administracyjny jest związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu uchylającym poprzednie postanowienie sądu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego z zasobu Gminy. Prezydent Miasta pismem z dnia 21 maja 2015 r. poinformował skarżącą o niespełnianiu przez nią kryteriów niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych i dochodowych. Po wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa i odpowiedzi organu podtrzymującej stanowisko, skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. WSA w Krakowie odrzucił skargę, uznając, że pismo organu nie jest aktem podlegającym kognicji sądu administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, uznając, że pismo organu jest aktem z zakresu administracji publicznej.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Maria Zawadzka WSA Barbara Pasternak (spr.) Protokolant Aleksandra Grabiec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi Ł. O. na pismo Prezydenta Miasta z dnia 21 maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata M. T. kwotę 360,00 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania.
Pismem z dnia 21 maja 2015 r. pismem nr [...] Prezydent Miasta poinformował Ł. O., że zgodnie z uchwałą [...] Rady Miasta z dnia 10 października 2012 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy oraz tymczasowych pomieszczeń (Dz. Urz. Woj. z dnia 9 listopada 2012r., poz. 5817 ze zm.), dalej uchwała, Gmina świadczy pomoc mieszkaniową osobom wykazującym niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe i osiągającym niskie dochody. Z akt sprawy wynika, że Ł. O. nie jest osobą bezdomną i nie spełnia kryterium niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych oraz kryterium dochodowego, dlatego nie jest możliwe pozytywne zweryfikowanie jej wniosku. Powyższe pismo zostało doręczone w dniu 28 maja 2015 r. Zawierało ono pouczenie, że zgodnie z § 45 ust. 5 uchwały istnieje możliwość złożenia skargi na akt prawny z zakresu administracji publicznej, na podstawie ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, po uprzednim wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 52 § 3 p. p. s .a, w terminie 14 dni.
W dniu 10 czerwca 2015 r. do Urzędu Miasta wpłynęło pismo Ł. O., w którym wezwała ona Prezydenta Miasta do usunięcia naruszenia prawa, wskazujące na sytuację mieszkaniową oraz ciężką sytuację materialną.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie, w piśmie z dnia 3 lipca 2015 nr [...] doręczonym w dniu 9 lipca 2015 r. Prezydent Miasta podtrzymał swoje stanowisko.
W dniu 6 sierpnia 2015 r. Ł. O. wniosła za pośrednictwem organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę, której przedmiot określiła jako "decyzja Prezydenta Miasta - Wydział Mieszkalnictwa Urzędu Miasta z dnia 3 lipca 2015 r." w przedmiocie odmowy przyznania lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu wskazała na swoją trudną sytuację życiową i mieszkaniową, uznając stanowisko Prezydenta za wadliwe.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o jej odrzucenie. Zdaniem organu sprawa nie należy do zakresu właściwości sądów administracyjnych. W przypadku nieuwzględnienia powyższego wniosku organ wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 12 lutego 2016 r. sygn. akt III SA/Kr 1200/15 odrzucił skargę Ł. O. na pismo Prezydenta Miasta z dnia 21 maja 2015 r. nr [...]. Sąd uznał, że skarga Ł. O., mimo oznaczenia przedmiotu zaskarżenia poprzez wskazanie na pismo z dnia 3 lipca 2015 r., skarga dotyczy pisma z dnia 21 maja 2015 r. Nr [...]. Zdaniem Sądu sprawa nie podlega kognicji sądu administracyjnego, ponieważ pismo to nie należy do żadnej z kategorii aktów prawnych lub czynności wymienionych w art. 3 ppsa, mogących być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. W ocenie Sądu żądanie skarżącej, jak również treść pisma Prezydenta Miasta z dnia 21 maja 2015r. nie obejmowało zakwalifikowania skarżącej do zawarcia umowy najmu, czyli umieszczenia na liście oczekujących a tylko taka materia mogłaby podlegać ocenie legalności przez sąd administracyjny. Zaskarżony akt jest pismem informującym o tym, że organ nie zawrze ze skarżącą umowy najmu, ta kwestia nie mieści się zatem w granicach właściwości sądów administracyjnych, bo nawiązanie stosunku umownego nie następuje w trybie administracyjnym. Sąd podzielił stanowisko wyrażone w postanowieniu NSA z dnia 2 grudnia 2014 r. sygn. akt l OSK 3035/13, zgodnie z którym generalną regułą jest przynależność spraw z zakresu prawa i korzystania z lokali mieszkalnych, w tym należących do mieszkaniowego zasobu gmin do materii cywilnoprawnej. Nadto Sąd przytoczył uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2008 r. sygn. akt l OPS 4/08, w której NSA wskazał, że tylko zakwalifikowanie i umieszczenie na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu (ewentualnie skreślenie z tej listy) jest aktem należącym do kategorii aktów z art. 3 § 2 pkt. 6 p.p.s.a i jedynie ta materia podlega ocenie legalności poddanej kognicji sądów administracyjnych. W skardze kasacyjnej od powyższego postanowienia pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to: art. 3 § 2 pkt. 6 ppsa, poprzez jego błędną wykładnie i uznanie braku kognicji sądu administracyjnego w tej sprawie w sytuacji, gdy akt będący podstawą skargi, dotyczył spełniania przez skarżącą kryteriów umożliwiających zakwalifikowanie jej na listę oczekujących na lokal mieszkalny, a więc stanowił władcze rozstrzygnięcie sprawy z zakresu administracji publicznej, art. 58 § 1 pkt. 1 ppsa poprzez błędne jego zastosowanie, w sytuacji gdy stan sprawy wskazuje iż zaskarżony akt organu podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny, oraz art.141 § 4 ppsa, poprzez brak dogłębnej i wszechstronnej analizy stanu faktycznego sprawy i właściwej interpretacji istoty żądania Skarżącej wyrażonego we wniosku o przyznanie rzeczonego lokalu mieszkalnego, jak i błędne określenie stanowiska organu i pominięcie faktu, iż pouczył on Skarżącą o możliwości wniesienia skargi administracyjnej, a co za tym idzie traktował kierowane przez siebie pismo jako akt rozstrzygający o władczym charakterze.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 7 września 2016 r. sygn. akt l OSK 1710/16 uchylił zaskarżone postanowienie.
W pierwszej kolejności Sąd zaakceptował stanowisko Sądu l instancji, że przedmiotem skargi jest pismo Prezydenta Miasta z 21 maja 2015 r. W piśmie tym zawarte były pouczenia, które skutkowały zastosowaniem przez skarżącą wskazanego jej trybu wezwania do usunięcia naruszenia prawa, a następnie wniesieniem skargi do sądu administracyjnego. Sąd stwierdził, iż nie ma żadnych powodów, aby przyjąć, że wolą strony, wobec otrzymania negatywnego dla niej stanowiska organu, nie było wniesienia skargi do sądu we wskazanym przez ten organ trybie. Skarga została także wniesiona w terminie trzydziestu dni od doręczenia odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa określonym w 53 § 2 ppsa. NSA stwierdził, że za wadliwą praktykę, naruszającą art. 141 § 4 ppsa należy uznać przedstawione przez Sąd l instancji uzasadnienia argumentów przemawiających za odrzuceniem skargi na pismo z dnia 3 lipca 2015 r. Na uwzględnienie zasługiwały zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia art. 3 § 2 pkt 6, oraz art. 58 § 1 pkt 1 ppsa. Przepis art. 3 § 2 pkt 6 ppsa ma charakter blankietowy i nie indywidualizuje jakie akty są aktami podejmowanymi przez organ jednostki samorządu w zakresie administracji publicznej. Wskazując na treść uchwały siedmiu sędziów NSA z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. l OPS 4/08, oraz uchwały siedmiu sędziów NSA z dnia 26 czerwca 2014 r., sygn. l OPS 14/13 NSA wyraził stanowisko, że działalność gminy w odniesieniu do mienia komunalnego nie opiera się wyłącznie na przepisach prawa cywilnego, ale ma charakter publicznoprawny, a w konsekwencji uchwała odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z zasobu gminnego jest aktem z zakresu administracji publicznej. Skoro zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego z zasobów gminy może być - zgodnie z obowiązującą w gminie regulacją prawa miejscowego -poprzedzone aktem o administracyjnym charakterze, przy ocenie konkretnego działania organu jednostki samorządy terytorialnego należy uwzględnić procedurę przewidzianą w tym zakresie w uchwale w sprawie zasad wynajmowania lokali, podjętą na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2 Ustawy z dnia 21 czerwca 2001 o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu Cywilnego (Dz.U. 2005.266 ze zm.). Odnosząc powyższe do stanu prawnego sprawy NSA wskazał, że jako podstawa prawna działań Prezydenta Miasta w reakcji na wniosek skarżącej zostały podane przepisy uchwały nr [...] z dnia 10 października 2012 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy. Procedura przyjęta w tej uchwale miała charakter kilkuetapowy i rozbudowany. Według § 42 ust.1 uchwały podstawą rozpatrzenia sprawy był wniosek osoby zainteresowanej. Wnioski przyjmował i weryfikował wydział. Weryfikacji podlegały wymagania formalne, oraz merytorycznej. Weryfikacja merytoryczna dzieliła się na dwa etapy : wstępną, po której następował etap sporządzania list mieszkaniowych. Umieszczenie na liście mieszkaniowej oznaczało uprawnienie danej osoby do zawarcia umowy najmu, co wynikało z § 47 ust. 4 uchwały. O przystąpieniu do sporządzania list zawiadamiano wszystkich wnioskodawców, którzy zostali wstępnie zweryfikowani, a następnie wnioski pozytywnie wstępnie zweryfikowane podlegały weryfikacji mającej na celu sporządzenie list mieszkaniowych. Oznacza to, że warunkiem przejścia do kolejnych etapów weryfikacji wniosku, kończącej się ewentualnym umieszczeniem na ostatecznej liście mieszkaniowej, była pozytywna weryfikacja o jakiej mowa w § 45 uchwały. Gdy wstępna weryfikacja merytoryczna była dla wnioskodawcy negatywna, zastosowanie znajdował przepis § 45 ust. 5 uchwały, zgodnie z którym wnioskodawca był pisemnie zawiadamiany o tym fakcie, wraz z informacją o prawie złożenia skargi na akt z zakresu administracji na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W ocenie Sądu regulacja taka potwierdzała władczy charakter negatywnej wstępnej merytorycznej weryfikacji wniosku, która zamykała drogę do umieszczenia na liście mieszkaniowej, a następnie zawarcie umowy najmu. Rada Miasta przyjęła więc w powyższej uchwale rozbudowaną procedurę weryfikacji wniosków, przewidziano w niej dwa etapy, a brak pozytywnej wstępnej weryfikacji wykluczał przejście do etapu następnego. NSA stwierdził, że Sąd l instancji pominął przy swoich rozważaniach model przyjęty w akcie prawa miejscowego przez gminę. Analiza tego aktu prowadzi do wniosku, iż przewidziana w § 45 uchwały wstępna weryfikacja merytoryczna, w przypadku odmowy, kończyła się pisemnym aktem, którego przedmiot należy zakwalifikować jako dotyczący sprawy z administracji publicznej, zgodnie z zasadą przyjętą w uchwale NSA sygn. akt l OPS 4/08.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej w skrócie "ppsa", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa. Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa. Jeżeli zaś sąd nie stwierdzi tego rodzaju naruszeń prawa, oddala skargę. W sprawie niniejszej wymaga również wskazania, że zgodnie żart, 190 ppsa sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przez ocenę prawną, o której mowa wart. 190 ppsa należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy, a ocena taka może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy wydania takiej a nie innej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego ciążący na sądzie może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu faktycznego lub prawnego (tak m.in. wyroki NSA: z 3. 09.2008 r., I OSK 1311/07, Lex nr 510043, z 17.01. 2012 r, I OSK 158/11, Lex nr 1145063, 19 maja 2011 r., II GSK 494/10, Lex nr 1081545).
W niniejszej sprawie Sąd był związany wykładnią przepisów zawartych w akcie prawa miejscowego - uchwale Rady Miasta z dnia 10 października 2012 r. nr [...], w szczególności § 45 ust. 5 tego aktu w zw. z art. 3 § 2 pkt. 6 ppsa. Zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu uchylającym postanowienie tut. Sądu z dnia 12 lutego 2016 r. sygn. akt III SA/Kr 1200/15, pismo Prezydenta Miasta z dnia 21 maja 2015 r. skierowane do skarżącej a zawierające informację, iż skarżąca nie spełnia aktualnie kryterium niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych warunków jest aktem z zakresu administracji publicznej podlegającym kontroli sądu administracyjnego.
Przechodząc zatem do merytorycznego rozpoznania skargi, zważyć należy, co następuje :
Skarżąca złożyła wniosek o zawarcie umowy o najem lokalu mieszkalnego w dniu 17 marca 2015 r. co oznacza, że ocena tego wniosku odbyła się z uwzględnieniem regulacji wynikającej z uchwały Rady Miasta z dnia 10 października 2012 r. Nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy oraz tymczasowych pomieszczeń (Dziennik Urzędowy Woj. z dnia 9 listopada 2012 r. poz. 5817 z pózn. zm.), dalej uchwała. Uchwała powyższa utraciła moc z dniem wejścia w życie uchwały Rady Miasta Nr [...] - z dnia 8 lipca 2015 r. regulującej tę samą materię (Dz.Urz. Woj. z 2015 r. poz. 4508).
Dział II uchwały w Rozdziale 5 zatytułowanym "Wynajem lokali wchodzących w skład zasobu" reguluje między innymi zasady wynajmu lokali w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych gospodarstw domowych o niskich dochodach. § 13 uchwały zatytułowany "zasady ogólne", w ust. 1 stanowi, że osoby wnioskujące o pomoc mieszkaniową są uprawnione do ubiegania się o najem lokalu w przypadku spełnienia kryterium niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych oraz udokumentowania faktu osiągania niskich dochodów w rozumieniu niniejszej uchwały. Wynika z niego, że przesłanki powyższe muszą być spełnione łącznie. Jako podstawę ubiegania się o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego pozostającego w zasobach Gminy skarżąca wskazała względy społeczne (wniosek, k. 46 akt adm.). Zgodnie z § 17 zatytułowanym "względy społeczne" w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia przez skarżącą wniosku, jak i w dniu 21 maja 2015 r. tj. zmienionym uchwałą Rady Miasta Nr [...] z dnia 27 sierpnia 2014 r. (Dz.Urz.Woj. 2014.5104 z dnia 18 września 2014 r.):
1. Uprawnionymi do ubiegania się o najem lokalu z tytułu niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych są osoby: 1) posiadające prawomocne orzeczenie sądowe stwierdzające popełnienie przestępstwa, którego ofiarą jest wnioskodawca lub osoby objęte wnioskiem, pozbawiającego możliwości zamieszkiwania w lokalu położonym na terenie Gminy, w którym zamieszkiwały z zamiarem stałego pobytu; 2) posiadające prawomocne orzeczenie eksmisji z lokalu, w którym sąd nie przyznał prawa do lokalu socjalnego albo nie orzekał o istnieniu lub braku takiego uprawnienia lub ostateczną decyzję administracyjną o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, z zastrzeżeniem § 12 niniejszej uchwały; 3) zamieszkujące w lokalu, który zgodnie z jego podstawową funkcją nie może służyć do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych; 4) zamieszkujące w lokalu lub jego części nie wchodzącym w skład zasobu, na podstawie umowy najmu, użyczenia lub innego tytułu prawnego umożliwiającego zamieszkiwanie pod warunkiem, że: a) upłynął okres na jaki został zawarty lub utracono tytuł prawny wskutek wypowiedzenia; b) kwota opłat za używanie lokalu, przekraczała w momencie upływu okresu wypowiedzenia lub okresu na jaki został zawarty tytuł prawny 50 % miesięcznych dochodów wnioskodawcy i osób objętych wnioskiem; c) powierzchnia zajmowanego lokalu lub jego części nie przekracza normatywnej powierzchni użytkowej przyjętej na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 966, poz. 984).
2. Uprawnienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 nie dotyczy osób, w stosunku do
których została orzeczona eksmisja z lokalu i które wstąpiły w stosunek najmu
na podstawie ustawy.
3. Wnioski osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 powinny obejmować wszystkie
osoby ujęte w wyroku, w stosunku do których sąd orzekł o braku tego uprawnienia albo nie orzekał o istnieniu lub braku takiego uprawnienia lub wszystkie osoby objęte decyzją administracyjny. Przepis § 9 ust. 1 pkt 7 stosuje się odpowiednio.
4. Uprawnionymi do ubiegania się o najem lokalu z tytułu niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych są również osoby bezdomne.
Z treści wniosku skarżącej, oraz dołączonych do niego dokumentów wynika, że zostały nim objęte dzieci - nieletni syn i pełnoletnia córka. Do wniosku skarżąca dołączyła umowę najmu lokalu mieszkalnego położonego w K, o pow. 38,8 rn2, zawartą z właścicielem lokalu na czas określony, od dnia 1 lutego 2015 r. do dnia 31 stycznia 2016 r. (k. 32 akt adm.). Skarżąca wraz z dziećmi zamieszkiwała w tym lokalu w dacie składania wniosku, oraz w dacie podjęcia przez organ zaskarżonego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia. Okoliczność ta jest niesporna. W pisemnym uzasadnieniu wniosku o zawarcie umowy najmu skarżąca wskazywała nadto na trudną sytuację materialną spowodowaną między innymi wysokością uiszczanego za wynajęty lokal mieszkalny czynszu, oraz na stan zdrowia uniemożliwiający jej podjęcie dodatkowego zatrudnienia. W zaskarżonym piśmie Prezydent Miasta przytoczył (nie wskazując konkretnych przepisów uchwały) treść § 17 ust. 1 i 4 uchwały i poinformował skarżącą, że nie spełnia kryterium niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych. Podstawą takiej oceny była zdaniem organu okoliczność wynikająca z zawartej przez skarżącą umowy najmu lokalu mieszkalnego, tj. fakt, że nie upłynął okres obowiązywania tytułu prawnego do zamieszkiwania w lokalu przy ul. A w K. Uznał organ także w związku z powyższym, że skarżąca nie jest osobą bezdomną. Organ przytoczył także treść § 4 ust. 1 pkt. 1) uchwały, definiującego pojęcie niskiego dochodu dla osób ubiegających się o zawarcie umowy najmu lokalu, nie analizując jednak osiąganych przez skarżącą dochodów w świetle brzmienia tego przepisu.
Sąd zważył : wstępną merytoryczną weryfikację wniosku skarżącej o udzielenie pomocy mieszkaniowej przez zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego wchodzącego w skład zasobu Gminy, o której mowa w § 45 uchwały, dokonaną przez Prezydenta Miasta i wyrażoną przez ten organ w piśmie z dnia 21 maja 2015 r. Nr [...]. należało uznać za prawidłową. Jak bowiem wynika z § 17 ust. 1 pkt. 4 a) uchwały do ubiegania się o najem lokalu z tytułu niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych uprawnione są osoby zamieszkujące w lokalu lub jego części nie wchodzącym w skład zasobu, na podstawie umowy najmu, użyczenia lub innego tytułu prawnego umożliwiającego zamieszkiwanie pod warunkiem, że upłynął okres na jaki został zawarty lub utracono tytuł prawny wskutek wypowiedzenia. Niewątpliwie skarżąca w dacie składania wniosku i w dacie dokonywania wstępnej weryfikacji zajmowała lokal mieszkalny nie wchodzący w skład mieszkaniowego zasobu gminy. Z treści zawartej przez skarżącą umowy najmu wynik jednak, że w tych datach nie upłynął okres, na jaki została ona zawarta, ponieważ upływał on z dniem 31 stycznia 2016 r. Skarżąca nie wskazała także we wniosku, aby utraciła tytuł prawny do zajmowania lokalu na skutek wypowiedzenia. Już ta okoliczność wykluczała możliwość kontynuowania przez Prezydenta Miasta dalszej procedury określonej w przepisach uchwały, zmierzającej do uzyskania przez skarżącą skierowania do zawarcia umowy najmu. Zbędne było więc prowadzenie dalszej oceny wniosku - pod kątem istnienia przesłanki niskich dochodów w rozumieniu uchwały. Jak bowiem wynika z powołanego wyżej jej § 13 ust. 1 uchwały, przesłanki uzasadniające przyznanie pomocy mieszkaniowej: tj. niezaspokojenie potrzeb mieszkaniowych oraz osiąganie niskich dochodów w rozumieniu uchwały muszą występować łącznie - co oznacza, że brak spełnienia którejkolwiek z nich powoduje niemożność skutecznego ubiegania się o zawarcie umowy najmu, a zatem uprawnia organ do zakończenia procedury na etapie stwierdzenia braku jednej z tych przesłanek, oraz zobowiązuje do skierowania do wnioskodawcy pisemnego zawiadomienia w tym przedmiocie - zgodnie z § 45 ust. 5 uchwały. Należy też zauważyć, że obowiązek oceny spełnienia warunku, o którym mowa w § 17 ust. 1 pkt. 4 lit. b) wchodził w grę tylko w sytuacji, w której z treści wniosku wynikałoby, że upłynął okres na jaki została zawarta umowa, względnie okres wypowiedzenia umowy (w przypadkach uregulowanych przepisami k.c. - § 12 umowy). Zasadnie także wskazał organ, że skarżąca nie jest osobą bezdomną. Zgodnie bowiem z § 2 pkt. 16) uchwały, przez osobę bezdomną rozumie się osobę bezdomną w rozumieniu ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. 2013. 182 ze zm.).
Zgodnie z przepisem § 5 ust. 2 uchwały, kwalifikowanie i realizacja wniosków o pomoc mieszkaniową odbywa się wyłącznie na podstawie jednego tytułu przewidzianego przepisami niniejszej uchwały. Podkreślić trzeba, że skarżąca nie wskazywała we swoim wniosku na inne okoliczności, poza trudną sytuacją materialną, oraz zajmowaniem lokalu na podstawie umowy najmu z jego właścicielem, które mogłyby uzasadniać rozpatrywanie go pod kątem spełnienia innych, wymienionych w uchwale przesłanek uzasadniających zawarcie umowy najmu lokalu pozostającego w zasobach gminy.
Z podanych wyżej przyczyn zarzuty skargi sprowadzające się do wyrażenia poczucia krzywdy z powodu sytuacji, w jakiej znalazła się skarżąca na skutek zbiegu okoliczności życiowych nie mogły odnieść skutku. Pomoc mieszkaniowa udzielana jest na ściśle określonych zasadach i w ściśle określonym trybie, wynikających uchwały Rady Miasta podjętej na podstawie art. 21 ust. 1 pkt. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego (Dz.U. 2005. 266 ze zm.). W uchwale tej określone są kryteria uprawniające osoby do korzystania z lokali komunalnych oraz procedura związana z oddawaniem mieszkań w wynajem. Powoduje to niemożność oceny wniosków o przyznanie pomocy mieszkaniowej z uwzględnieniem kryteriów leżących poza regulacją wynikającą z przyjętych uchwałą zasad. Skoro zatem wniosek skarżącej został wstępnie negatywnie zweryfikowany zgodnie z przyjętymi w uchwale zasadami wynikającymi z przytoczonych przepisów, skarga w niniejszej sprawie nie mogła zostać uwzględniona.
Wobec powyższego, na podstawie art. 151 ppsa orzeczono jak w sentencji. Wynagrodzenie dla ustanowionego z urzędu pełnomocnika przyznano na podstawie art. 250 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło