III SA/Kr 1428/17
WyrokWSA w Krakowie2018-02-01
Skład orzekający: Kazimierz Bandarzewski, Bożenna Blitek, Hanna Knysiak-Sudyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie aktualizacji danych ewidencyjnych gruntów i budynków na podstawie art. 61a § 1 K.p.a., jeśli wnioskodawca nie wykazał oczywistego interesu prawnego lub nie legitymuje się przymiotem strony?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a., gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Odmowa taka jest dopuszczalna, gdy brak przymiotu strony u wnioskodawcy jest oczywisty i wynika z samego podania lub prostych czynności organu. W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał interesu prawnego do żądania aktualizacji danych ewidencyjnych działek, których nie był właścicielem ani posiadaczem samoistnym, co uzasadniało odmowę wszczęcia postępowania.Stan faktyczny
K. L. złożył wniosek o aktualizację danych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie działek nr [...] i [...], wskazując na ich złe usytuowanie na mapach. Starosta odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że wnioskodawca nie wykazał interesu prawnego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy postanowienie Starosty, wskazując, że K. L. nie jest właścicielem ani posiadaczem samoistnym tych działek. K. L. złożył skargę, podnosząc, że jest następcą prawnym swojej matki, która była właścicielką jednej z działek, a także przedłożył postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę K. L. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 21 września 2017 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Kazimierz Bandarzewski (spr.), Sędziowie WSA Bożenna Blitek, WSA Hanna Knysiak-Sudyka, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 1 lutego 2018 r. sprawy ze skargi K. L. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 21 września 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowa wszczęcia postępowania oddala skargę.
K. L. wnioskiem z dnia 6 czerwca 2017 r. wystąpił o zaktualizowanie danych w ewidencji gruntów i budynków poprzez wprowadzenie "korekty ewidencji działek nr [...] i [...], które są usytuowane w złym miejscu na mapach dla Miasta N".
Postanowieniem z [...] 2017 r. znak: [...] Starosta działając na podstawie art. 61a § 1 i art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257) orzekł o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego z wniosku K. L. w sprawie aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków w przedmiocie działek nr [...] i [...]. Organ pierwszej instancji dokonując wstępnej oceny złożonego wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie dotyczącej zmiany danych ewidencyjnych dotyczących błędu usytuowania działek nr [...] i nr [...] wskazał w uzasadnieniu postanowienia w sposób jednoznaczny, że przeciw wszczęciu postępowania w sprawie przemawiają okoliczności natury podmiotowej. Starosta podkreślił, że wnioskodawca K. L. nie wykazał w najmniejszym stopniu, że legitymuje się interesem prawnym do wszczęcia postępowania aktualizacyjnego w przedmiotowym zakresie. Zdaniem Starosty nie sposób znaleźć przepisu prawa materialnego, który na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego przyznawałby wnioskodawcy uprawnienie do wnioskowania o wszczęcie postępowania aktualizacyjnego.
Na powyższe postanowienie Starosty zażalenie w ustawowo przewidzianym terminie złożył K. L. podkreślając, że o istniejącym po stronie wnioskodawcy interesie prawnym świadczy fakt, że jest następcą prawnym zmarłej M. L. Zdaniem wnioskodawcy powyższa okoliczność stanowi o istnieniu interesu prawnego, a tym samym czyni złożone zażalenie zasadnym i koniecznym do uwzględnienia.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego postanowieniem z dnia 21 września 2017 r. nr: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 K.p.a. oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r. poz. 1629, z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie jako "P.g.k." utrzymał w mocy postanowienie Starosty z dnia [...] 2017 r. nr: [...] odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków poprzez wprowadzenie korekty ewidencji działek nr [...] i [...].
W uzasadnieniu swojej decyzji organ II instancji przytoczył treść art. 24 ust. 2a pkt 2 P.g.k. i podniósł, że regulacja ta wskazuje wprost podmioty którym przysługuje interes prawny uprawniający do żądania wszczęcia postępowania w przedmiocie aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Organ na tej podstawie stwierdził, że K. L. nie należy do kręgu tych podmiotów. Nie jest właścicielem działek nr [...] i [...] położonych w N ani władającym tymi nieruchomościami na zasadach samoistnego posiadania.
K. L. w ustawowym terminie zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 21 września 2017 r. nr: [...]. Z treści skargi wynika, że skarżący nie zgadza się z wydanym w sprawie rozstrzygnięciem podnosząc naruszenie przepisu art. 28 K.p.a. Skarżący podniósł, że jest następcą prawnym zmarłej matki M. L., która była właścicielką działki nr [...] i jako dowód na to przedłożył postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 7 lipca 2017 r. sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po M. L. na jego rzecz.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie wskazując na bezzasadność zarzutów skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Sąd administracyjny ocenia jedynie legalność działania administracji, co oznacza, że zobowiązany jest zbadać, czy w czasie podejmowania danego aktu administracyjnego, organ administracji nie naruszył prawa. Nie każde naruszenie prawa uzasadnia wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu administracyjnego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla taki akt w przypadku, gdy stwierdzi: 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; 2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; 3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.) lub stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.).
Warunki rozpoznania sprawy w postępowaniu uproszczonym ustawodawca określił w art. 119 P.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zaskarżone postanowienie kończy postępowanie w sprawie.
Dokonana przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego postanowienia prowadzi do wniosku, że nie zwiera ono wad powodujących konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego.
Przedmiotem oceny Sądu jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 21 września 2017 r. nr: [...], którym utrzymano w mocy postanowienie Starosty z dnia [...] 2017 r. nr: [...] odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków poprzez wprowadzenie korekty ewidencji działek nr [...] i [...].
Podstawę prawną wydanych stanowi art. 61 a § 1 K.p.a. zgodnie z którym w sytuacji, gdy żądanie wszczęcia postepowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Jak trafnie podkreśla się w orzecznictwie i literaturze przedmiotu zastosowanie instytucji określonej w art. 61a § 1 K.p.a. powinno być ograniczone co do zasady do takich sytuacji, w których brak jest możliwości wszczęcia postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych, a ustalenie tych okoliczności nie wymaga prowadzenia postępowania dowodowego.
Jako przyczynę odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zaktualizowania danych w ewidencji gruntów i budynków poprzez wprowadzenie "korekty ewidencji działek nr [...] i [...]", orzekające w sprawie organy wskazały, że K. L. nie jest podmiotem uprawnionym do składania takiego wniosku, gdyż nie przysługują mu żadne prawa do ww. działek. Właściwe rozumienie art. 61a § 1 K.p.a. oznacza, że odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego w tym trybie jest dopuszczalna w przypadku, gdy brak przymiotu strony u wnioskodawcy jest oczywisty. Przy czym, warunek oczywistości braku przymiotu strony u wnoszącego podanie jest spełniony, jeżeli wynika już z podania o wszczęcie postępowania lub okoliczność ta została stwierdzona w wyniku jednostkowych i prostych czynności organu administracji publicznej, np. dotyczących interpretacji przepisów, z których wnoszący podanie wywodzi swoją legitymację procesową (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2016 r. sygn. akt II OSK 330/15, opub. w LEX nr 2206606 i wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 sierpnia 2016 r. sygn. akt I OSK 3484/15, opub. w LEX nr 2100717).
Taka właśnie sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Organy dokonując wstępnej analizy wniosku K. L. z dnia 6 czerwca 2017 r., w którym zażądał aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków poprzez wprowadzenie "korekty ewidencji działek nr [...] i [...]" dokonały interpretacji przepisów będących podstawą legitymacji wnioskowej, a to art. 24 ust. 2a pkt 2 w związku z art. 20 ust. 2 pkt 1 P.g.k. oraz analizy dokumentów będących w posiadaniu organu, co mieści się w pojęciu jednostkowych i prostych czynności organu administracji publicznej. Z art. 24 ust. 2a P.g.k. wynika, że informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji: z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z: przepisów prawa, dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4, materiałów zasobu, wykrycia błędnych informacji; na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 (właścicieli nieruchomości) lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Oznacza to zatem, że postępowanie ewidencyjne w celu zmiany (aktualizacji) danych ewidencyjnych może być wszczęte tylko na wniosek oznaczonego kręgu osób wskazanego powyżej. Z przytoczonych przepisów wynika wyłączna legitymacja właściciela nieruchomości nie stanowiącej własności Skarbu Państwa ani jednostki samorządowej, dla której prowadzona jest księga wieczysta do złożenia wniosku o aktualizację ewidencji gruntów i budynków (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 10 grudnia 2015 r. sygn. akt II SA/Go 908/15, opub. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Odnosząc powyższe do ustaleń faktycznych w sprawie, w ocenie Sądu, organy słusznie uznały, że wnioskodawca nie należy do kręgu podmiotów posiadających legitymację procesową do złożenia wniosku o aktualizację danych operatu ewidencyjnego w zakresie działek nr [...] i nr [...] położonych w obrębie N. Z zapisów jednostki rejestrowej [...] i [...] rejestru gruntów prowadzonego dla obrębu N wynika, że K. L. nie jest właścicielem przedmiotowych działek. Jak wynika z treści księgi wieczystej nr [...] i nr [...] pozyskanej ze strony internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości, stan prawny przedmiotowych nieruchomości nie uległ zmianie i jest zgodny z zapisami w rejestrze gruntów. Wnioskodawca również w zażaleniu od postanowienia organu pierwszej instancji, ani w skardze nie wykazał interesu prawnego umożliwiającego mu żądanie zmian w odniesieniu do działek nr [...] i nr [...], a przedłożone do akt sprawy dokumenty potwierdzają wręcz, że nie posiada on tytułu własności do przedmiotowych działek. Sytuacji tej nie zmienia wskazana w skardze okoliczność, że skarżący legitymuje się stwierdzeniem nabycia spadku po matce M. L. Przedmiotowe działki nr [...] i [...] zostały bowiem zbyte przez M. L. i nie wchodzą w skład spadku po zmarłej.
Podsumowując poczynione przez organy wstępne ustalenia uznać należy, że żądanie K. L. z dnia 6 czerwca 2017 r. wszczęcia postępowania aktualizacyjnego danych w ewidencji gruntów i budynków poprzez wprowadzenie "korekty ewidencji działek nr [...] i [...]", zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną albowiem nie można wskazać przepisu prawa materialnego, który w ustalonym stanie faktycznym przyznawałby wnioskodawcy takie uprawnienie. Powyższe wypełnia przesłankę odmowy wszczęcia postepowania określoną w art. 61a § 1 K.p.a., a decyzję organów obu instancji czyni prawidłowymi.
W tym stanie rzeczy, uznając skargę za pozbawioną uzasadnionych podstaw, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku w oparciu o art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło