III SA/Kr 1430/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 września 2011 r. Nr: [...] w przedmiocie zasiłku celowego p o s t a n a w i a I) umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; II) ustanowić dla M. P. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 września 2011 r. Nr: [...] w przedmiocie zasiłku celowego M. P. zawarła prośbę o przesłanie formularza "PPF" ze względu na zamiar złożenia przez nią wniosku o ustanowienie na jej rzecz pełnomocnika z urzędu. Wniosła też o zwolnienie jej od obowiązku uiszczenia opłaty sądowej. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 30 listopada 2011 roku skarżącej został przesłany urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPF" celem jego wypełnienia i odesłania do tut. sądu w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W zakreślonym terminie M. P. złożyła wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Na jej dochód składają się wpływy ze sprzedaży drewna (w miesiącu październiku 2011 roku była to kwota 200 zł) oraz dopłaty do gospodarstwa rolnego z ARiMR (za 2010 rok kwota ta wyniosła łącznie 4.047,84 zł). W skład majątku skarżącej wchodzi dom o powierzchni 110 m² oraz nieruchomość rolna o areale 12,52 ha (0,5525 ha przeliczeniowych). Wnioskodawczyni nie dysponuje zasobami pieniężnymi, jak również przedmiotami wartościowymi. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca podniosła, iż nie jest osobą wykształconą, dlatego nie jest w stanie samodzielnie prowadzić postępowania przed sądem. Wnioskodawczyni utrzymuje się z własnego gospodarstwa rolnego położonego całkowicie w górach. W dniu 2 listopada 2009 roku w jej domu wybuchł pożar, który spowodował ogromne zniszczenia. Dom, w którym zamieszkuje jest stary, drewniany, wymagający remontu. Z powodu zadłużenia sięgającego kwoty 1.479,22 zł odcięty został dopływ prądu do budynku mieszkalnego skarżącej. Od sierpnia 2011 roku M. P. nie korzysta z pomocy społecznej, żyje bardzo oszczędnie, na najniższej stopie życiowej. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Odnośnie wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych należy wyjaśnić, że zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Z brzmienia tego przepisu wynika jednoznacznie, że strona, która skarży działanie lub bezczynność organu administracji w sprawach z zakresu szeroko rozumianej pomocy społecznej, a do takiej kategorii spraw należą także sprawy dotyczące przyznania zasiłku celowego, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy samego prawa. Zwolnienie od obowiązku opłacania kosztów sądowych, dokonane na mocy niniejszego przepisu, oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. W związku z tym, że w przedmiotowej sprawie skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, jej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy. Z tych względów, działając na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, umorzono postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając je za bezprzedmiotowe. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca domaga się również ustanowienia na jej rzecz kwalifikowanego pełnomocnika. Zgodnie z art. 262 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy mają odpowiednie zastosowanie dla stron korzystających z ustawowego zwolnienia z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Trzeba przede wszystkim podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W ocenie orzekającego sytuacja materialna M. P. nie pozwala na poniesienie przez nią kosztów zastępstwa procesowego z wyboru. Skarżąca nie należy do osób majętnych. Posiada ona, co prawda majątek nieruchomy w postaci gospodarstwa rolnego, jednakże po pierwsze dochód z tego gospodarstwa stanowi podstawę jej egzystencji, po wtóre zaś, pomimo że majątek ten posiada jakąś wartość i mógłby stanowić zabezpieczenie ewentualnego kredytu, to jednak wysokość dochodów uzyskiwanych przez skarżącą powoduje, że jej zdolność kredytowa jest wątpliwa. Roczny dochód skarżącej z dopłat do gruntów wynosi 4.047,84 zł, co daje miesięcznie kwotę 337,32 zł. Do tego należy dodać nieregularne wpływy ze sprzedaży drewna. Środki finansowe, którymi dysponuje skarżąca nie są wysokie, zważywszy na obecny poziom cen za dobra i usługi. Dom, w którym zamieszkuje skarżąca wymaga przeprowadzenia prac remontowych, a poza tym ma odcięty dopływ prądu ze względu na fakt nieopłacenia rachunków przez skarżącą. Wskazane okoliczności charakteryzują skarżącą jako osobę ubogą. Z uzyskiwanych dochodów nie jest ona w stanie pokryć kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Sytuacja materialna skarżącej kwalifikuje ją do otrzymania pomocy w postaci ustanowienia na jej rzecz adwokata z urzędu. Z tych względów orzeczono jak w pkt II sentencji na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).