III SA/Kr 1432/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Bożenna Blitek po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2011r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Ł. S. na czynność Starosty z dnia 4 listopada 2010r. nr [...] w przedmiocie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu postanawia : odrzucić skargę Pismem z dnia 25 października 2010r. Ł. S. zwrócił się do Starosty o zwrot nadpłaty w kwocie 425 zł za wydanie karty pojazdu marki Volkswagen Passat o numerze rejestracyjnym [...]. Powołał się przy tym na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006r., sygn. akt U 6/04, w którym stwierdzono, iż przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310) jest niezgodny z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 z późn. zm.) oraz z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP. Ł. S. wyjaśnił, iż kwota nadpłaty stanowi różnicę pomiędzy zapłaconą przez niego kwotą 500 zł, a aktualnie obowiązującą opłatą za wydanie karty pojazdu, tj. 75 zł. W odpowiedzi z dnia 4 listopada 2010r. nr [...] Starosta stwierdził, że brak jest podstaw do zwrotu opłaty za kartę pojazdu, która została pobrana zgodnie z obowiązującymi przepisami. Powołał się przy tym na okoliczność, że podczas pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej w dniu 4 października 2004r. pobrano opłatę za wydanie karty pojazdu w wysokości 500 zł - zgodnie z § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310). Przepis ten utracił moc obowiązującą dopiero z dniem 1 maja 2006r. - zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006r., sygn. akt U 6/04 - i został zastąpiony rozporządzeniem Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 marca 2006r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 59, poz. 421) Organ podał, że obowiązek uiszczenia opłaty i jej wysokość wynika wprost z przepisów prawa, a w związku z tym organ rejestrujący nie orzeka o samej opłacie i jej wysokości, lecz jedynie ją pobiera, a zatem - zdaniem Starosty - nie ma podstaw do orzekania w formie decyzji administracyjnej o zwrocie opłaty. Równocześnie Starosta wskazał, że jeżeli strona kwestionuje obowiązek uiszczenia opłaty jak i jej wysokość, wówczas czynność ta podlega kontroli sądowej na podstawie i w trybie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) i pouczył stronę, że przysługuje jej prawo złożenia skargi na czynność organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w terminie 14 dni od otrzymania tego pisma, za pośrednictwem Starosty. Pismem z dnia 24 listopada 2010r. Ł. S. wniósł skargę na powyższą czynność Starosty domagając się jej uchylenia i nakazania organowi zwrotu opłaty za kartę pojazdu w kwocie 425 zł. Skarżący podniósł, iż przedmiotowa opłata została pobrana bezpodstawnie na podstawie przepisów uchylonych wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006r. Do skargi skarżący dołączył wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W odpowiedzi na skargę Starosta wniósł o odrzucenie skargi ewentualnie o jej oddalenie. Organ zauważył, iż w swojej skardze skarżący doprecyzował jedynie charakter roszczenia wskazując jako podstawę prawną bezpodstawne wzbogacenie się organu, będące skutkiem pobrania rażąco wysokiego świadczenia. Zdaniem organu, roszczenie oparte na bezpodstawnym wzbogaceniu jest roszczeniem o charakterze cywilnoprawnym i w związku z tym skarżący winien dochodzić żądanej kwoty na drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym. Organ zauważył, że w postępowaniu administracyjnym brak jest obecnie przepisów, które regulowałyby tryb dokonywania zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (p.p.s.a.) - sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zakres kognicji tych sądów określają przepisy art. 3, art. 4 i art. 5 p.p.s.a. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 tego przepisu akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Wniesiona w rozpatrywanej sprawie skarga dotyczy zwrotu części opłaty pobranej za wydanie karty pojazdu. Przepisy ustawy - Prawo o ruchu drogowym nie przewidują uprawienia dla organu do wydania decyzji administracyjnej w powyższym przedmiocie. Nie oznacza to jednak, że osoba domagająca się zwrotu opłaty pozbawiona jest ochrony prawnej. Właściwy organ zajmując w sprawie stanowisko zarządza zwrot nienależnej opłaty lub odmawia takiego zwrotu. Zgodnie z uchwałą z dnia 4 lutego 2008 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie (sygn.I OPS 3/07, opubl. LEX nr 341207, ONSAiWSA 2008/2/21, POP 2008/3/45, OSP 2008/5/51, Prok.i Pr.-wkł. 2008/7-8/65, OSP 2008/7-8/89 ): "Skierowane do organu żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, uiszczonej na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310 ze zm.), jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)." Odmowa zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu należy więc do zakresu administracji publicznej. Odnosi się bowiem do obowiązku publicznoprawnego wynikającego z przepisu prawa. Stanowi zatem czynność materialno-techniczną w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., na którą przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Skuteczne wniesienie takiej skargi uzależnione jest jednak od wyczerpania trybu określonego w art. 52 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Skargę do sądu, jak to przewiduje art. 53 § 2 p.p.s.a., wnosi się w terminie 30 dni od daty doręczenia przez organ odpowiedzi na wezwanie, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi, w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W rozpatrywanej sprawie warunkiem wniesienia skargi do sądu administracyjnego na stanowisko Starosty było zatem uprzednie wystąpienie przez skarżącego do tego organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, czego skarżący nie uczynił. Skarżący Ł. S. pismem z dnia 25 października 2010 r. wystąpił o zwrot części uiszczonej opłaty i po uzyskaniu stanowiska organu zawartego w piśmie z dnia 4 listopada 2010 r. zaskarżył je do sądu administracyjnego. Brak skutecznego wezwania do usunięcia naruszenia prawa stanowi przesłankę niedopuszczalności skargi, która - wobec powyższego - podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd zwraca uwagę na to, że w niniejszej sprawie skarżący został błędne pouczony przez organ o trybie zaskarżenia aktu Starosty w przedmiocie odmowy zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu. Skoro skarżący zastosował się do tego pouczenia, to nie może on ponosić ujemnych skutków wywołanych jego nieprawidłowością. Podnieść należy, że zgodnie z art. 112 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Chociaż przepis art. 112 kpa odnosi się expresis verbis do decyzji administracyjnych, to - zdaniem Sądu - powinien on również znaleźć zastosowanie w niniejszej sprawie, bowiem zawarte w treści zaskarżonego aktu, błędne pouczenie o możliwości jego zaskarżenia, zamknęło stronie występującej w postępowaniu administracyjnym bez profesjonalnego pełnomocnika drogę do kontroli przedmiotowego aktu. W tej sytuacji skarżący w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego postanowienia ma prawo złożyć na podstawie art. 58 § 1 kpa wniosek o przywrócenie terminu do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa i równocześnie z tym wnioskiem wezwać Starostę do usunięcia naruszenia prawa w związku z odmową zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu. Fakt udzielenia błędnego pouczenia winien zostać uwzględniony przez organ, jako niezawiniona przez stronę okoliczność, która spowodowała uchybienie tego terminu. W dalszej kolejności, zgodnie z treścią art. 53 § 2 p.p.s.a., skarżący może wnieść skargę do sądu administracyjnego, bowiem fakt odrzucenia skargi z powodu niedokonania wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, nie stoi na przeszkodzie ponownemu wniesieniu skargi na ten sam akt przez tę samą osobę, jeżeli w późniejszym czasie warunek ten zostanie spełniony. Odnośnie natomiast stanowiska organu, że właściwym do rozpoznania żądania skarżącego jest sąd powszechny należy zauważyć, że dla dochodzenia roszczenia o zapłatę, którego podstawę stanowi nienależne pobranie opłaty za wydanie karty pojazdu, droga sądowa przed sądem powszechnym jest również dopuszczalna. Samo stwierdzenie w postępowaniu sądowoadministracyjnym, iż w oznaczonym zakresie powstaje obowiązek administracyjny strony lub nie, nie wyklucza dochodzenia przez stronę roszczenia o zapłatę w zakresie dotyczącym tego obowiązku, jeżeli organ nie wykona świadczenia. Rozstrzygnięcie sądu administracyjnego o istnieniu lub nieistnieniu takiego obowiązku może mieć zasadnicze znaczenie w toku rozpoznawania sprawy cywilnej o zapłatę (tak w uchwale NSA z dnia 4 lutego 2008 r. oraz w wyroku NSA z dnia 18 czerwca 2008 r. w sprawie I OSK 52/07). Sąd nie rozpatrzył złożonego przez skarżącego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi uznając, że byłoby to niecelowe. W niniejszej sprawie skarga została odrzucona z uwagi na fakt, ze skarżący nie poprzedził jej wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, a nie z powodu złożenia jej po terminie. Ewentualne rozpatrzenie tego wniosku i przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie zmieniłoby oceny Sądu, że skarga jako niedopuszczalna winna zostać odrzucona. Mając powyższe na względzie – na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a. orzeczono - jak w sentencji.