III SA/Kr 144/13

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. G. o ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie na jej rzecz radcy prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się ustanowienia radcy prawnego. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, trzema córkami, teściem i teściową. Określając majątek swój i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym uwidoczniła, że w jego skład wchodzi mieszkanie o powierzchni 48 m2. Nie posiadają zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Miesięczne dochody gospodarstwa domowego skarżąca oszacowała łącznie na kwotę 4974,03 zł brutto wyjaśniając, że składa się na to wynagrodzenie jej męża w wysokości 1600 zł, renta inwalidzka teścia w wysokości 2297,91 zł oraz renta inwalidzka teściowej w wysokości 1076,12 zł. Uzasadniając swoje starania zaakcentowała, że sytuacja finansowa nie pozwala skarżącej na wynajęcie we własnym zakresie radcy prawnego gdyż spowoduje to niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych jej rodziny. Wymieniła opłaty stałe podając, że rodzina przeznacza: na czynsz za mieszkanie, wodę i ogrzewanie 570 zł miesięcznie, na energię elektryczną i gaz 420 zł, na lekarstwa 210 zł, na przedszkole córki 250 zł. Z wyjaśnień skarżącej zawartych w skardze do tutejszego wojewódzkiego sądu administracyjnego wynika, że teściowie skarżącej są osobami, które nie są w stanie samodzielnie żyć bez pomocy osoby trzeciej. Teść posiada I grupę inwalidzką, a teściowa II grupę inwalidzką. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym m.in. ustanowienie radcy prawnego lub adwokata (art. 245 §3 ppsa) o ile (art. 243 ppsa) nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Oświadczenie strony stopniowane jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała" czyli, że zostały one przedstawione w sposób przekonywujący. Zgodnie bowiem z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości względnie tyczą one nieistotnych składników stanu majątkowego strony lub jej sytuacji rodzinnej to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że w jej aktualnej sytuacji wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji, że strony nie będzie stać na ich poniesienie, może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności. Skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa i oświadczenie to jest wystarczające dla oceny aktualnych możliwości płatniczych skarżącej. Te nie przedstawiają się optymistycznie. Miesięczny dochód siedmioosobowego gospodarstwa domowego skarżącej wynosi co prawda 4974,03 zł brutto lecz nie można zapominać, że realnie szacować go należy na ok. 4100 zł netto. Suma zaś stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania a także opłaceniem energii elektrycznej, gazu, lekarstw i przedszkola sięga kwoty 1450 zł. Przeprowadzenie najprostszych działań arytmetycznych pokazuje, że po odjęciu sumy tych wydatków siedmioosobowej rodzinie pozostaje do dyspozycji już tylko ok. 2650 zł. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, ze przy obecnym poziomie cen oraz usług takie środki pozwalają na opędzenie najpilniejszych potrzeb życiowych. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że w przeliczeniu na osobę w tej siedmioosobowej rodzinie przypadka kwota ok. 378 zł. Okoliczność, że rodzina zaspakaja swoje potrzeby lokalowe we własnym mieszkaniu, które posiada określoną wartość sprzedażną względnie podkładową nie zmienia tego punktu widzenia albowiem jakiekolwiek rozporządzenia tym składnikiem majątkowym celem zdobycia środków na opłacenie pełnomocnika z wyboru godziłby w podstawy jej egzystencji. Mając to wszystko na uwadze i przewidując minimalny koszt opłat za czynności adwokatów w postępowaniu przed sądami administracyjnymi można więc stwierdzić, że skarżącej nie będzie stać na wynajęcie kwalifikowanego pełnomocnika. Przekracza to bowiem obecne możliwości płatnicze strony. Skoro zaś skarżąca nie jest w stanie bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny opłacić kosztów pełnomocnika z wyboru to należało udzielić jej pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i ustanowić dla niej radcę prawnego opłacanego ze środków budżetowych Skarbu Państwa, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.