III SA/Kr 1443/11

WyrokWSA w Krakowie2012-09-28

Skład orzekający: Grażyna Danielec, Dorota Dąbek, Maria Zawadzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawidłowo ustalono dochód rodziny na potrzeby przyznania zasiłku rodzinnego, uwzględniając utratę i uzyskanie dochodu w związku z urlopem wychowawczym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły dochód rodziny na potrzeby przyznania zasiłku rodzinnego. Zgodnie z ustawą o świadczeniach rodzinnych, utrata dochodu jest definiowana jako uzyskanie prawa do urlopu wychowawczego, a dochód rodziny należy pomniejszyć o utracony dochód i powiększyć o dochód uzyskany. W analizowanej sprawie, mimo urlopów wychowawczych, dochód rodziny przekroczył ustalone kryterium, co skutkowało odmową przyznania świadczenia.
Stan faktyczny
Prezydent Miasta odmówił A. M. przyznania zasiłku rodzinnego i dodatków, uznając, że dochód rodziny przekracza ustalone kryterium. Skarżący zakwestionował sposób wyliczenia dochodu, twierdząc, że organy nieprawidłowo uwzględniły utratę i uzyskanie dochodu przez jego żonę oraz jego własną utratę dochodu w związku z urlopem wychowawczym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając błędy w wyliczeniu dochodu, nieterminowość i błędy pisarskie.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Danielec Sędziowie WSA Dorota Dąbek WSA Maria Zawadzka (spr.) Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2012 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 września 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku skargę oddala Decyzją z dnia [...] 2011 r. nr [...] Prezydent Miasta odmówił skarżącemu A. M. przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na dzieci: P., K. i T. M. W podstawie rozstrzygnięcia organ powołał między innymi art. 20 w zw. z art. 3 pkt 11, art. 3 pkt 10 i art. 5 w zw. z art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że po uwzględnieniu utraty przez skarżącego dochodu w wysokości 851,52 zł (uzyskanie prawa do urlopu wychowawczego) i uzyskaniu dochodu przez M. M. w wysokości 2 483,67 zł, miesięczny dochód rodziny wynosi 4 345,13 zł (2 712,98 zł - 851,52 + 1483,67 zł = 4345,13 zł), co daje w przeliczeniu na jednego członka rodziny 869,03 zł. Uzyskanie dochodu przez M. M. spowodowane było zakończeniem urlopu wychowawczego, a nie uzyskaniem zatrudnienia. Dodatkowo organ wskazał, że decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] 2010 r. nr [...] ustalono, że dochód na jednego członka rodziny wynosi 1086,28 zł. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzja z dnia [...] 2011 r. nr [...]. W odwołaniu A. M. zakwestionował wysokość ustalonego przez organ dochodu na jednego członka rodziny w kwocie 869,03 zł. Podniósł, że jego żona obecnie zarabia 2483,67 zł, co daje 493,73 zł na jednego członka rodziny. Natomiast miesięczny dochód rodziny w 2009 r. wynosił 2112,98 zł, na który składał się dochód żony w wysokości 1861,46 zł i jego dochód w kwocie 851,52 zł. W dniu 3 października 2009 r. zona uzyskała prawo do urlopu wychowawczego na syna K. i utraciła swój dochód. W dniu 2 marca 2010 r. zakończyła urlop wychowawczy i uzyskała dochód w wysokości 2483,67 zł. Następnie on uzyskał prawo do urlopu wychowawczego na syna K. i utracił swój dochód. Zatem uwzględniając w stosunku do 2009 r utratę dochodu żony 18,46 zł, uzyskanie przez żonę dochodu 2483,67 zł i utratę dochodu skarżącego 851,52 zł, miesięczny dochód rodziny wyniósł 2483,67 zł. Decyzją z dnia 19 września 2011 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołał art. 3 pkt 10, art. 4, art. 5 ust. 1 i ust. 3, ust. 4 i ust. 4a ustawy o świadczeniach rodzinnych i wyjaśnił, że podstawą ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego jest dochód rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy i to od jego wysokości zależy prawo strony do wnioskowanego świadczenia. Dochód ten może być pomniejszony o dochód utracony lub powiększony o uzyskany dochód. W trakcie postępowania ustalono, że M. M. w okresie od dnia 3 października 2009 r. do dnia 2 marca 2010 r. oraz skarżącemu od dnia 8 marca 2010 do 7 marca 2012 r. udzielono urlopu wypoczynkowego z tytułu opieki na syna K. Wobec tego, w niniejszej sprawie nastąpiła zarówno utrata dochodu – spowodowana uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego przez skarżącego, jak i jego uzyskanie, spowodowane zakończeniem urlopu wychowawczego przez M. M. Miesięczny dochód skarżącego jak nie przebywał on na urlopie wynosił 851,52 zł, a M. M. 2483,67 zł. Zgodnie zatem z art. 5 ust. 4 i ust. 4a ustawy świadczeniach rodzinnych od dochodu rodziny Państwa M. za rok 2009, czyli kwoty 2712,98 zł należało odjąć kwotę dochodu utraconego A. M. 851,52 zł oraz dodać kwotę uzyskanego dochodu M. M. w kwocie 2483,67 zł W rezultacie otrzymano kwotę 4345,13 zł dochodu rodziny. A ponieważ rodzina ta liczy obecnie 5 osób, dochód na jednego członka rodziny wynosi 896,03 zł. Kwota ta przewyższa o ok. 365 zł kryterium dochodowe określone w art. 5 ust. 1 powołanej ustawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił, że jest ona niezgodna z obowiązującym prawem, ponieważ dochód jego rodziny został wyliczony nieprawidłowo. W szczególności w przypadku utraty dochodu przez jego żonę w dniu 3 października 2009 r. organy powinny odliczyć jej dochód jako dochód utracony. Nadto zarzucił nieterminowość wydania decyzji oraz błędy pisarskie w jej uzasadnieniu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w całości potrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji ( innego aktu lub czynności ) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące przy tym są przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania , że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270) tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw dla stwierdzenia zasadności zarzutów naruszenia prawa, procesowego i materialnego, w rozpoznawanej sprawie. Ustawa o świadczeniach rodzinnych uzależnia przyznanie zasiłku rodzinnego od spełnienia kryterium dochodowego. Zgodnie z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 139 z 2006 r. poz. 992 ze zm.), dalej zwana ustawą - zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł. W przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 583,00 zł. Zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy ilekroć mowa o dochodzie rodziny - oznacza to przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Stosownie zaś do art. 3 pkt 10 ustawy, okres zasiłkowy - to okres od 1 listopada do 31 października następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych. W myśl art. 5 ust. 4 ustawy w przypadku utraty dochodu prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na wniosek osoby, o której mowa w art. 4 ust. 2, na podstawie dochodu rodziny lub dochodu osoby uczącej się pomniejszonego o utracony dochód. Zaś stosownie do art. 5 ust 4a ustawy, w przypadku uzyskania przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego dochodu, o którym mowa w art. 3 pkt 24, prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na podstawie dochodu rodziny, osoby uczącej się lub dziecka powiększonego o uzyskany dochód. Przez utratę dochodu, zgodnie z art. 3 pkt 23 ppkt a ustawy, rozumie się utratę dochodu spowodowaną uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego. Przedstawiony katalog okoliczności uzasadniających utratę dochodu ma charakter zamknięty oznacza to, że nie może być on ani rozszerzany ani też zawężany. Zauważyć też należy, że skoro ustawodawca definiuje znaczenie określonych pojęć używanych w tekście ustawy, to oznacza, że w ramach danej regulacji ustawowej dane pojęcie ma określone przez ustawodawcę znaczenie. Zatem, skoro pojęcie utraty dochodu zostało zdefiniowane na potrzeby ustawy w art. 3 pkt 23, to w takim, a nie innym znaczeniu ustawodawca używa go w treści art. 5 ust. 4. Dlatego też w rozpoznawanej sprawie istotna jest wykładnia pojęcia utraty dochodu zawarta w art. 3 pkt 23 ustawy i nie można zastosować art. 5 ust. 4 bez jednoczesnego odwołania się do treści art. 3 pkt 23. W rozpoznawanej sprawie z organ prawidłowo ustalił w oparciu o zaświadczenie z Urzędu Skarbowego z dnia 24 września 2010 r., wysokość dochodu rodziny skarżącego w 2009 r. w wysokości 32555,80 zł. Daje to kwotę 2712,98 zł miesięcznie, co stanowi dochód rodziny w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy. Prawidłowo również organ ustalił, że M. M. przebywała na urlopie wychowawczym w okresie od 3 października 2009 r. do dnia 2 marca 2010 r., zaś skarżący na urlopie wychowawczym przebywał od 8 marca 2010 r,. do dnia 7 marca 2012 r. Zgodnie zatem z powołanymi powyżej art. 5 ust. 4 i ust. 4a ustawy organ od dochodu rodziny skarżącego za 2009 r. odjął kwotę utraconego dochodu skarżącego w kwocie 851,52, zaś z uwagi na zakończenie urlopu wychowawczego przez M. M. dodał kwotę uzyskanego dochodu przez M. M. w kwocie 2483,67 zł. W konsekwencji organ prawidłowo ustalił kwotę przypadającą na jednego członka rodziny, która przekracza kryterium dochodowe określone w art. 5 ust. 1 ustawy. W tej sytuacji stanowisko organu odwoławczego, zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji co do utraty dochodu jak i co do uzyskania dochodu, znajduje umocowanie w przepisach prawa. Przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji nie wykazała naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, jak również przepisów prawa materialnego. Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) należało skargę oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło