III SA/Kr 1443/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w osobie Referendarza Sądowego Renaty Ranickiej po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. o ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 września 2011 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku p o s t a n a w i a oddalić wniosek skarżącego A. M. o ustanowienie radcy prawnego W dniu 16 listopada 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek skarżącego A. M. o ustanowienie radcy prawnego, w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 września 2011 r. We wniosku tym skarżący oświadczył, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz trzema nieletnimi synami. Ich miesięczny dochód wynosi 3.660 zł i stanowi go wynagrodzenie za pracę żony skarżącego, M. M. Według oświadczenia skarżący nie jest właścicielem żadnej nieruchomości. Jego własność stanowi samochód osobowy marki Opel Zafira rok produkcji 2004. Oświadczy także, iż zgromadził oszczędności w wysokości 50.000 zł. Na uzasadnienie wniosku skarżący podał, iż nie uzyskuje żadnego dochodu, gdyż od marca 2010 r. przebywa na urlopie wychowawczym. Opiekuje się trójką małych dzieci. Jedynym źródłem utrzymania rodziny jest dochód uzyskiwany przeze żonę z pracy zarobkowej. Niestety nie wystarcza on na bieżące utrzymanie. Zmusza to rodzinę do korzystania ze zgromadzonych oszczędności. Miały one byc przeznaczone na zakup domu lub mieszkania. Dlatego w tym stanie rzeczy wniosek jest zasadny. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego. W tym miejscu należy wyjaśnić czym jest instytucja prawa pomocy. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną (do takich osób zalicza się bezrobotnych, osoby pozbawione środków do życia), bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek dla siebie, bądź rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt FZ 794/04, niepubl.). Analizując przedstawione przez skarżącego sytuację materialną sąd uznał, iż poniesienie przez niego kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru nie spowoduje uszczerbku w koniecznym utrzymaniu dla skarżącego i jego rodziny. Tym bardziej, iż rodzina skarżącego dysponuje stałym miesięcznym dochodem, bez obciążeń oraz oszczędnościami w znacznej kwocie, dlatego poniesienie kosztów wynagrodzenia dla pełnomocnika w ocenie sądu nie uszczupli majątku skarżącego w sposób uniemożliwiający dalsza egzystencję. Trudno bowiem oczekiwać, aby to pozostali podatni ponosili za skarżącego koszty w sytuacji gdy posiada on wolne środki pieniężne w znacznej wysokości. Reasumując instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i może być stosowna tylko do osób pozostających w bardzo trudnej sytuacji materialnej (ubóstwo). Strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie, gdyż koszty te są rodzajem daniny publicznej. W powyższej sytuacji ustanowienie pełnomocnika z urzędu oznaczałoby bezzasadne przerzucenie ich ciężaru na budżet państwa, a w ostatecznym efekcie - na współobywateli, jako podatników. W ocenie Sądu przedstawiona przez skarżącego sytuacja finansowa nie uzasadnia wniosku o ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 2 zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).