III SA/Kr 1449/14
PostanowienieWSA w Krakowie2015-04-08
Skład orzekający: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy powinien zostać uwzględniony, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy powinien zostać uwzględniony, ponieważ skarżący wykazał, że jego sytuacja finansowa (niskie dochody z zasiłków, zadłużenie, brak majątku) uniemożliwia mu poniesienie kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla podstaw egzystencji rodziny. W związku z tym, że zarządzenie referendarza sądowego zostało uchylone na skutek sprzeciwu, sprawa podlegała ponownemu rozpoznaniu przez Sąd.Stan faktyczny
Skarżący K. Ś. złożył skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wniósł również o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Referendarz sądowy umorzył postępowanie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów i oddalił wniosek o ustanowienie adwokata. Skarżący wniósł sprzeciw od tego zarządzenia, który został uwzględniony przez Sąd. Sąd rozpoznał ponownie wniosek o ustanowienie adwokata, biorąc pod uwagę sytuację finansową skarżącego.Rozstrzygnięcie
Postanowiono ustanowić dla K. Ś. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Kraków, dnia 8 kwietnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. Ś. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi K. Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia ustanowić dla K. Ś. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
K. Ś. wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
W dniu 23 września 2014 r. wpłynął do Sądu wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Postanowieniem z dnia 24 października 2014 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie umorzył postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych oraz oddalił wniosek o ustanowienie adwokata.
Od powyższego zarządzenia K. Ś. wniósł sprzeciw.
Na wezwania Sądu skarżący uzupełnił w terminie braki formalne wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz sprzeciwu od ww. postanowienia referendarza sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako P.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
W związku z powyższym, na skutek prawidłowo wniesionego przez skarżącego sprzeciwu od zarządzenia referendarza sądowego z dnia 24 października 2014 roku, zarządzenie to utraciło moc, a sprawa podlega ponownemu rozpoznaniu przez Sąd.
I. W odniesieniu do żądania K. Ś. o zwolnienie od kosztów sądowych, Sąd informuje, że skarżący jest od nich zwolniony z mocy ustawy. Zgodnie bowiem z art. 239 pkt 1 lit. a) P.p.s.a., obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Wobec powyższego faktu, orzekanie w tym zakresie było bezprzedmiotowe.
II. W odniesieniu do żądania ustanowienia adwokata, Sąd ustalił, co następuje:
Stosownie do treści przepisu art. 245 § 3 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z urzędu znana jest Sądowi sytuacja finansowa skarżącego, bowiem w sprawie o sygn. akt III SA/Kr 1253/14 skarżący został wezwany pismem z dnia 27 listopada 2014 r. do uzupełnienia tożsamego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez:
1. wskazanie:
a) danych dotyczących jego stanu rodzinnego (osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym),
b) danych dotyczących majątku skarżącego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym,
c) danych dotyczących miesięcznych dochodów oraz wydatków skarżącego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym,
II. przedłożenie:
a) zaświadczenia z właściwego urzędu pracy o przyznaniu skarżącemu statusu osoby bezrobotnej,
b) kopii decyzji o przyznaniu zasiłków skarżącemu lub członkom jego rodziny,
c) dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych przez skarżącego miesięcznych wydatków na utrzymanie rodziny, w tym o wysokość opłat za czynsz, energię elektryczną, gaz lub inne opłaty (faktury, paragony, druki opłat),
2. uzasadnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez wskazanie faktów, z których wynika, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata.
W odpowiedzi na powyższe, K. Ś. przedstawił m.in. kserokopię zaświadczenia Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, z którego m.in. wynika, że skarżący objęty jest pomocą w formie zasiłku stałego w wysokości 529 zł, zasiłku okresowego w wysokości 106,50 zł miesięcznie oraz zasiłków celowych.
Na podstawie innych dołączonych do odpowiedzi dokumentów Sąd ustalił, że skarżący zalega z opłatą za bezumowne korzystanie z lokalu mieszkalnego w kwocie 21.851,48 zł, ponosi wydatki na energię elektryczną i leki w łącznej wysokości ok. 300 zł miesięcznie.
Wobec powyższych okoliczności uznać należało, że skarżący wykazał dostatecznie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z informacji będących w posiadaniu Sądu wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie posiada żadnego majątku, zajmuje bezumownie lokal z zasobów komunalnych, z którego korzystają regularnie jego dwaj synowie, a jego dochód stanowią zasiłki stały i okresowy wysokości 635,50 zł oraz zasiłki celowe. Skarżący posiada zadłużenie względem Gminy z tytułu zajmowania lokalu mieszkalnego w wysokości ok. 22.000 zł.
Ocena sytuacji bytowej skarżącego K. Ś. pozwala na przyjęcie, że przy wykazanym dochodzie oraz jego aktualnych możliwościach płatniczych, nie byłby on w stanie udźwignąć ciężaru wydatków na pokrycie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika bez ryzyka poważnego uszczerbku. W realiach ekonomicznych gospodarstwa domowego skarżącego, wydatek tego rodzaju godziłby w podstawy egzystencji rodziny.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło