III SA/Kr 145/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Halina Jakubiec (spr.) WSA Janusz Bociąga Protokolant Ewelina Knapczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2013 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia 3 grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2012/2013 I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Rektora Uniwersytetu na rzecz skarżącego kwotę 200,00 (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Rektor Uniwersytetu decyzją z dnia 3 grudnia 2012r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję z [...] 2012r. znak [...] o odmowie przyznania skarżącemu, D. W.; doktorantowi IV roku studiów na Wydziale [...] stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2012/2013. Jako podstawa prawna decyzji wskazany został przepis art. 104 § 1 i 107 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (DZ.U.2000.98.1071 ze zm.) i art. 200 i 207 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U.2012.572) i § 14-21 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 5 października 2011r. w sprawie studiów doktoranckich oraz stypendiów doktoranckich (Dz.U.225.1351) oraz zarządzenie nr 73 Rektora Uniwersytetu z dnia 1 sierpnia 2012r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu przyznawania stypendiów doktoranckich na Uniwersytecie. Decyzja zapadła w następujących okolicznościach stanu faktycznego: Rektor Uniwersytetu decyzją z dnia [...] 2012 r. znak [...] odmówił przyznania skarżącemu, doktorantowi IV roku studiów na Wydziale [...] stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2012/2013. Powołując się na przepisy stanowiące podstawę prawną decyzji, określające zasadę, że stypendium przysługuje doktorantowi terminowo realizującemu tok studiów, zaangażowanemu w prowadzenie zajęć dydaktycznych lub w realizację badań naukowych, organ wskazał, iż skarżący osiągnął niewystarczającą do przyznania stypendium pozycję na liście rankingowej, gdyż otrzymał punkty w liczbie 35, podczas gdy konieczna minimalna liczba punktów uprawniająca do otrzymania stypendium wynosiła 43 pkt. Skarżący wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy, zauważając, że w liście rankingowej nie przyznano mu punktów w kategorii prowadzenie ćwiczeń i wykonywanie innych zadań naukowych i dydaktycznych, wykraczających poza wymagania regulaminowe żadnych punktów, podczas gdy w karcie oceny doktoranta, promotor wskazał na trzy rodzaje aktywności : redakcję oraz autorstwo kilku rodzajów publikacji dydaktycznej "Kryminalistyka Przewodnik", uczestnictwo w europejskich badaniach porównawczych na temat podziału zadań w państwie w zakresie bezpieczeństwa publicznego i publicznego porządku prowadzonych w Katedrze Socjologii Prawa, oraz prowadzenie zajęć dla studentów w ramach Sekcji Kryminalistyki TBSP. W ocenie skarżącego aktywności te winny być premiowane dodatkową punktacją. Następnie skarżący uznał, że otrzymał zbyt małą ilość punktów za 3 wykazane publikacje naukowe, w tym jedną napisaną w języku polskim i angielskim. W sumie istniała możliwość uzyskania 14 punktów, a otrzymał jedynie 7. Zakwestionował w dalszej kolejności przyznanie mu 4 pkt za udział w konferencjach naukowych z referatem lub w organizacji konferencji naukowych, zaznaczając, że konferencje, które odnotował ubiegając się o stypendium odbyły się we Wrocławiu i w Krakowie i każda z nich miała charakter międzynarodowy w tym sensie, że brali w niej udział przedstawiciele różnych narodowości. Ogólnie rzecz ujmując, według skarżącego winien otrzymać wyższa liczbę punktów uprawniającą w sumie do otrzymania stypendium. Rektor Uniwersytetu ponownie rozpoznając sprawę, wyjaśnił, że na podstawie analizy złożonych dokumentów oraz opinii kierownika studiów doktoranckich stwierdzono, iż komisja doktorancka w procedurze tworzenia listy rankingowej niedokładnie obliczyła punkty za publikacje naukowe: inne zadania naukowe i dydaktyczne, wykraczające poza wymagania regulaminowe oraz udział w organizacji konferencji międzynarodowych. Pierwsza korekta dotyczy uzyskania za publikację pt. "Konstrukcja i zastosowanie norm makroklimatycznych...", w czasopiśmie "Wiadomości konserwatorskie" 3 punktów, ponieważ nie jest to "inna" publikacja w rozumieniu zasad punktacji, ale praca opublikowana w czasopiśmie punktowanym przez MNiSW. Natomiast nie jest zasadny według organu postulat przyznania punktów za powyższą publikację w języku obcym, ponieważ artykuł, pomimo publikacji w wersji dwujęzycznej (polskiej i angielskiej), ukazał się jedynie w czasopiśmie polskim. W konsekwencji Rektor wyliczył, że skarżący w związku z tym powinien uzyskać za publikacje łącznie 9 punktów (3+3+3). Druga korekta dotyczy uwzględnienia 3 dodatkowych punktów wskazanych przez promotora za trzy "inne zadania naukowe i dydaktyczne, wykraczające poza wymagania regulaminowe". Ostatnia korekta dotyczy przyznania doktorantowi zbyt małej ilości punktów za udział w organizacji konferencji międzynarodowej. Punktacja w tej kategorii powinna wynosić 4 punkty, a nie jak uznano wcześniej 2. Organ wskazał też, że punkty przyznane przez promotora i kierownika studiów doktoranckich (8); punkty za egzaminy (16) oraz punkty za udział w konferencjach z referatem (2) zostały obliczone prawidłowo. Organ ustosunkował się do twierdzenia skarżącego, że II Ogólnopolski Zjazd Kół Kryminalistycznych (Wrocław 2011) był konferencją międzynarodową, w ten sposób, że nie można go za taką uznać, gdyż pomimo nazwy "International Conference on Forensic Sciences" był to "zjazd ogólnopolski". W związku z powyższym, w wyniku ponownego przeliczenia punktów organ wskazał, że doktorant uzyskał 42 punkty, co nie uprawnia go do otrzymania stypendium doktoranckiego, ponieważ minimalna liczba punktów koniecznych do przyznania stypendium wynosiła 43 punkty. W skardze na ww decyzję D. W. zawarł wniosek o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji ze względu na naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania oraz wniosek o zasądzenie kosztów od organu na jego rzecz. Uzasadniając skargę odniósł się ściśle do argumentacji decyzji drugiej instancji, w pierwszej kolejności do niepremiowania jego publikacji "[...]", sporządzonej w wersji polskiej i angielskiej. Wskazał, że znajdujące w sprawie zastosowanie przepisy nie uzależniają przyznania punktacji artykułowi od opublikowania go w wydawnictwie obcym a jedynie uzależniają od rodzaju wersji. Zakwestionował następnie przyznanie mu jedynie 3 punktów zamiast 6 za publikację "Ekspertyza [...]", wskazując, że publikacja ta została ogłoszona w pracy zbiorowej i była dystrybuowana na terenie całej Polski, a nie była publikacją w czasopiśmie naukowym, jak ocenił organ, premiując ją zbyt niską liczbą punktów. W zakresie naruszeń przepisów postępowania skarżący zarzucił organowi przekroczenie granic uznania i dowolność w rozstrzygnięciu, w szczególności nienależyte uzasadnienie za jakie osiągnięcia przyznawane są punkty. Według niego listy rankingowe są w tym zakresie ograniczone i uniemożliwiają skonstruowanie zarzutów odwołania i skargi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, stwierdzając, że osiągnięta przez skarżącego pozycja na liście rankingowej wynikająca z dokonania przez komisję doktorancką oceny osiągnięć naukowo-dydaktycznych doktoranta została dokonana zgodnie z obowiązującymi na Wydziale kryteriami przyznawania stypendiów doktoranckich. Rozpatrując skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje: W myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012, poz. 270) [dalej: ustawa p.p.s.a.], sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Przy czym sąd obowiązany jest wziąć pod uwagę z urzędu wszelkie naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, jeżeli mogły mieć wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia, gdyż w myśl art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż doszło w sprawie do takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Materialnoprawną podstawę niniejszego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012r. Nr 572 tekst jednolity). Ustawa ta w art. 207 ust. 1 poddała kontroli pod względem zgodności z prawem decyzje, o których mowa w art. 169 ust. 10 i 11 (w sprawach przyjęcia na studia ) oraz w art. 196 ust. 3 (w sprawach przyjęcia na studia doktoranckie) podjęte przez organy uczelni, kierownika studiów doktoranckich lub dyrektora jednostki naukowej w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji oraz samorządu studenckiego i doktoranckiego, nakazując odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. oraz przepisów o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Możliwość przyznawania stypendiów doktoranckich przewiduje art. 200 ust. 1ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym (w/w )., zgodnie z którym uczestnik stacjonarnych studiów doktoranckich może otrzymywać stypendium doktoranckie. Należy podkreślić, że omawiane stypendium nie stanowi pomocy materialnej w rozumieniu art. 199 ust. 1 powołanej ustawy, gdyż nie zostało ujęte w zawartym w tym przepisie wykazie form takiej pomocy. Minimalne stypendium doktoranckie nie może być niższe niż 60% minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta ustalonego w przepisach o wynagradzaniu nauczycieli akademickich (art. 200 ust. 2 w/w.). Decyzję o przyznaniu stypendium doktoranckiego, okresie jego pobierania oraz wysokości podejmuje w uczelni rektor (art. 200 ust. 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym.). W świetle powołanych przepisów konkretna wysokość przyznawanego stypendium, w zakreślonych wyżej granicach, została pozostawiona uznaniu rektora. Szczegółowy tryb i okresy przyznawania stypendiów doktoranckich regulują przepisy rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 5 października 2011r. w sprawie studiów doktoranckich ,( Dz.U. Nr 225 poz.1351), wydanego na podstawie upoważnienia z art. 201 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. W świetle tych przepisów w uczelni stypendium doktoranckie przyznaje rektor uczelni, po zaopiniowaniu przez komisję doktorancką jednostki organizacyjnej uczelni wniosków o przyznanie tego stypendium, przy czym wspomnianą komisję powołuje rektor uczelni (§ 14 ust. 1 i 2 Rozporządzenia). Komisja, po zaopiniowaniu wniosków o przyznanie stypendium doktoranckiego, przekazuje rektorowi uczelni listę doktorantów, których rekomenduje do przyznania stypendium (§ 17 Rozporządzenia). Stypendium doktoranckie jest przyznawane i wypłacane przez okres 12 miesięcy (§ 18 ust. 1 Rozporządzenia). Jest ono przyznawane niezależnie od otrzymywanych przez doktoranta m.in. świadczeń ze środków funduszu pomocy materialnej dla studentów i doktorantów, o których mowa w art. 199 ust. 1 pkt 1-4 p.sz.w. (§ 18 ust. 2 pkt 1 Rozporządzenia). W przypadku przedłużenia okresu odbywania studiów doktoranckich rektor uczelni może przyznać stypendium doktoranckie na ten okres (§ 19 Rozporządzenia). Kryteria przyznawania stypendiów doktoranckich zostały określone w § 15 Rozporządzenia, w myśl którego stypendium może być przyznane doktorantowi, który terminowo realizuje program studiów doktoranckich oraz wykazuje się zaangażowaniem w: (1) prowadzeniu zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych albo (2) realizacji badań naukowych prowadzonych przez jednostkę organizacyjną uczelni albo jednostkę naukową (ust. 1). Stypendium doktoranckie na pierwszym roku studiów doktoranckich może być przyznane doktorantowi, który osiągnął bardzo dobre wyniki w postępowaniu rekrutacyjnym (ust. 2). Stypendium doktoranckie na drugim roku i kolejnych latach studiów doktoranckich może być przyznane doktorantowi, który w roku akademickim poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego: (1) uzyskał bardzo dobre albo dobre wyniki z egzaminów objętych programem studiów doktoranckich; (2) wykazał się postępami w pracy naukowej i w przygotowywaniu rozprawy doktorskiej (ust. 3). Wskazany na wstępie art. 207 ust. 1 ustawy- Prawo o szkolnictwie wyższym obowiązek odpowiedniego stosowania w postępowaniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego polega na zachowaniu przez organ minimum procedury administracyjnej niezbędnej do załatwienia sprawy i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony (patrz: wyrok TK z dnia 8 listopada 2000 r., sygn. SK 19/99, OTK nr 7, poz. 258. Choć decyzje organów uczelni w kontekście wyrażonej w art. 77 ust. 5 Konstytucji RP zasady autonomii szkól wyższych nie muszą spełniać tak surowych kryteriów jak decyzja organu administracji publicznej, to jednak skoro zostały poddane kontroli pod względem zgodności z prawem prowadzonej przez sąd administracyjny, muszą spełniać przynajmniej podstawowe wymogi umożliwiające przeprowadzenie tej kontroli. Prowadzi to do wniosku, że organy Uczelni powinny najpierw poczynić ustalenia odzwierciedlone w zebranym materiale dowodowym i w uzasadnieniu decyzji zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., uzasadniające odmowę przyznania stypendium doktoranckiego przy zastosowaniu zasad postępowania administracyjnego. Oznacza to w rozpatrywanym przypadku, że skoro mocą Uchwały Rady Wydziału ( z dnia 26 marca 2012r.Nr [...] ) podjętej na podstawie § 5 ust. 1 i ust.2 Uchwały Senatu Uniwersytetu z dnia 27 maja 2009r. w sprawie przyznawania stypendium doktoranckiego na Uniwersytecie ustalony został system punktacji za postępy w przygotowaniu pracy doktorskiej za prowadzenie ćwiczeń, za publikacje, udział w konferencjach naukowych, oraz za egzaminy, a suma uzyskanej punktacji jest decydująca w kwestii uzyskania stypendium , to uzasadnienie decyzji spełnia wymogi art. 107 § 3 Kpa wówczas, jeżeli wskazuje nie tylko na sumę uzyskanych punktów, lecz także na uzyskaną punktację w każdej z wyszczególnionych w Uchwale dziedzin. W przeciwnym wypadku kontrola sadowo administracyjna, jakiej poddane są decyzje podjęte w tej materii nie jest możliwa. W rozważnej sprawie wiadomym jest jedynie, że w wyniku odwołania dokonano korekty punktacji na korzyść skarżącego tak, że uzyskał 42 punkty w miejsce wcześniej przyznanych 35 punktów. Jednakże z uwagi na brak jednego punktu stypendium nadal nie uzyskał. Z uzasadnienia decyzji nie wynika sposób weryfikacji całości pierwotnej punktacji, toteż nie można stwierdzić czy była ona zgodna z podjęta Uchwałą Rady Wydziału (w/w) Reasumując, Sąd uznał, że skarga jest uzasadniona z uwagi na stwierdzone naruszenie przepisów postępowania tj art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 207 ust. 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym ( op. cit. ), które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższa ocena uzasadniała uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Rektora Uniwersytetu na podstawie art.145 § 1 pkt 1lit.c p.p.s.a..