III SA/Kr 1457/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku pełnomocnika skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 21 lipca 2017 r. w sprawie ze skargi Z. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 sierpnia 2016 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego postanawia: odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 21 lipca 2017 r. oddalił skargę Z. G. (dalej skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 sierpnia 2016 r., znak: [...], w przedmiocie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego. W dniu 12 września 2017 r. (data stempla pocztowego) skarżąca wniosła o wydanie ww. wyroku wraz z uzasadnieniem. Kolejno w dniu 3 października 2017 r. (data stempla pocztowego), skarżąca wniosła o przyznanie jej pełnomocnika z urzędu. Po rozpoznaniu sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 15 listopada 2017 r., umarzającego postępowanie o przyznanie prawa pomocy, Sąd postanowieniem z dnia 11 stycznia 2017 r. zmienił zaskarżone postanowienie w ten sposób, że umorzył postępowanie w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowił dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Pismem z dnia 12 kwietnia 2018 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącej, wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku z dnia 21 lipca 2017 r., a także o sporządzenie tego uzasadnienia. W uzasadnieniu powyższego wniosku pełnomocnik podniósł, że zarządzenie o wyznaczeniu go pełnomocnikiem wraz z postanowieniem Sądu zostało doręczone na adres Kancelarii w dniu 16 marca 2018 r. Pismem z dnia 21 marca 2018 r., nadanym na adres skarżącej, zwrócił się on z prośbą o kontakt, celem omówienia sprawy, jednak z uwagi na brak odpowiedzi skarżącej, w dniu 11 kwietnia 2018 r. zapoznał się on z aktami sprawy. W opinii pełnomocnika, termin do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku winien rozpocząć swój bieg od daty rzeczywistej możliwości działania pełnomocnika, tj. od dnia 11 kwietnia 2018 r., w której to dacie miał on możliwość zapoznania się z aktami sprawy i zweryfikowania charakteru podjętych przez skarżącą działań procesowych, jak również zapadłych orzeczeń w sprawie. Pełnomocnik wskazał, że w przedmiotowym stanie faktycznym, Sąd powinien mieć na uwadze zaawansowany wiek skarżącej, która w miarę swoich możliwości starała się podejmować działania celem ochrony swoich praw. W jego ocenie, skarżąca nie może ponosić ujemnych konsekwencji prawnych niezawinionego niedochowania terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenia uzasadnienia zapadłego wyroku, gdyż stanowiłoby to istotne naruszenie jej interesu prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwanej dalej w skrócie - "P.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei stosownie do art. 87 § 1 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W tym kontekście należy zauważyć, że w sprawie poddanej sądowej kontroli wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie. Należy zauważyć, że brak winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i można mówić o niej tylko wówczas, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody niezależnej od strony. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Podnieść należy, że w niniejszej sprawie wyrok oddalający skargę został wydany w dniu 21 lipca 2017 r., zatem siedmiodniowy termin do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia upływał z dniem 28 lipca 2018 r. W terminie tym skarżąca nie miała ustanowionego pełnomocnika z urzędu, gdyż ten został jej przyznany dopiero, w efekcie rozpoznania jej wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, postanowieniem z dnia 11 stycznia 2018 r. Dlatego też, w ocenie Sądu, wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku skarżąca mogła i powinna wnieść osobiście. We wskazanym terminie skarżąca wniosku takiego jednak nie złożyła, pomimo że w doręczonym jej zawiadomieniu o terminie rozprawy została pouczona o terminie do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz o tym, że zgłoszenie takiego wniosku po upływie terminu jest czynnością bezskuteczną (k. [...] akt sądowych). Skarżąca mając zatem na uwadze, treść zawiadomienia o rozprawie oraz jego pouczenie, dbając należycie o swoje interesy mogła ustalić, np. telefonicznie, czy w sprawie zapadł wyrok i jaka jest jego treść. Przy czym ustalenia te powinny zostać dokonane w takim czasie, aby możliwe było skuteczne złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W ocenie Sądu, niedochowanie przez skarżącą terminu było wynikiem zatem braku zachowania przez nią szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, której można wymagać od osoby zainteresowanej postępem toczącej się z jej skargi sprawy sądowej. Nadto wyjaśnić należy, że w odróżnieniu od sporządzenia skargi kasacyjnej, złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, nie wymaga udziału profesjonalnego pełnomocnika i nie jest czynnością skomplikowaną, zatem skarżąca mogła to zrobić samodzielnie, czego jednak zaniechała. Odnosząc się, z kolei, do argumentacji pełnomocnika skarżącej dotyczącej przyczyny, z powodu której skarżąca nie złożyła wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w terminie, a mianowicie okoliczności związanej z jej zawansowanym wiekiem, wskazać należy, że podeszły wiek oraz nawet zły stan zdrowia nie przesądzają jeszcze o braku winy w uchybieniu terminu. W niniejszym przypadku Sąd nie mógł zatem stwierdzić, że skarżąca jest na tyle nieporadna życiowo, że nie jest w stanie zrozumieć doręczanych jej przez Sąd pouczeń co do czynności procesowych oraz o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Analiza akt sądowych wskazuje, że skarżąca w sposób właściwy reaguje na wezwania Sądu i prawidłowo "odczytuje" pouczenia o skutkach procesowych niezastosowania się do wezwania Sądu. Na wezwanie z dnia 18 października 2016 r. do usunięcia braków formalnych skargi (k. [...] akt sądowych) skarżąca w terminie uzupełniła wskazane braki pismem z dnia 25 października 2016 r. (k. [...] akt sądowych). O tym świadczy także i reakcja skarżącej na wezwanie z dnia 7 listopada 2016 r. i uzupełnienie wniosku "PPF" za pismem z dnia 21 listopada 2016 r. (k. [...] i [...] akt sądowych.). Również i aktywność skarżącej, ale już po wydaniu wyroku i upływie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie jego uzasadnienia (k.: [...], [...], [...], [...] akt sądowych) przeczą twierdzeniom, że wiek skarżącej mógł wpłynąć na obniżenie komunikatywności oraz sprawności w zakresie poznania prawa. Domaganie się ustanowienia pełnomocnika z urzędu jest tylko uprawnieniem skarżącej. Powołanie się więc na powyższe okoliczności, nie jest równoznaczne z uprawdopodobnieniem, że uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. (por. m. in. postanowienie NSA z dnia 17 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 701/14). Zdaniem Sądu, wskazując zatem jedynie na wiek skarżącej pełnomocnik nie uprawdopodobnił braku winy skarżącej w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 21 lipca 2017 r. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), orzekł, jak w sentencji postanowienia.