III SA/Kr 146/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2010r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. na czynność Prezydenta Miasta z dnia 30 grudnia 2009r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy Miejskiej A p o s t a n a w i a o d r z u c i ć s k a r g ę. Prezydent Miasta pismem z dnia 30.12.2009r. znak [...] negatywnie ustosunkował się do wniosku J. K. z dnia 02.12.2009r. o przyznanie mu lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy Miejskiej A. Ustalone zostało bowiem, że skarżący posiadał wraz z żoną E. K. spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego przy ul. B w A. W dniu 07.05.2002r. skarżący zrzekł się prawa do tego lokalu na rzecz żony. Fakt ten pozostaje w sprzeczności z podpisanym przez skarżącego oświadczeniem o niezbyciu tytułu prawnego do lokalu lub budynku mieszkalnego w całości lub w części złożonym wraz z wnioskiem o przydział lokalu. Powołując się na § 20 ust. 5 uchwały Nr [...] Rady Miasta z dnia [...] 2007r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej A (Dz. U. Woj. Nr 850, poz. 5589) stanowiący, że złożenie oświadczeń zawierających nieprawdziwe dane lub zatajenie danych dotyczących własnej sytuacji mieszkaniowej i materialnej, w zakresie wymaganym uchwałą, skutkuje odstąpieniem od realizacji jego wniosku – organ orzekł jak w w/w piśmie. W piśmie tym zawarto też pouczenie, iż na podstawie § 20 ust. 6 w/w uchwały strona ma możliwość złożenia skargi na akt prawny z zakresu administracji publicznej, który stanowi w/w pismo. J. K. wniósł skargę do Sądu. Podniósł w niej, że pozostaje od czasu wyprowadzenia się z lokalu przy ul. B w A, zajmowanego wspólnie z żoną, osobą bezdomną. Aktualnie mieszka w Noclegowni dla Bezdomnych [...]. Nie jest w stanie zapewnić sobie miejsca do zamieszkania we własnym zakresie. Jego centrum życiowe cały czas znajduje się w A. Przyznał, że złożył oświadczenie o zrzeczeniu się prawa do lokalu na rzecz żony, gdyż tego wymagał stan prawny po orzeczeniu separacji. Nie miał zamiaru wprowadzać organu w błąd. Wniósł tym samym o uwzględnienie skargi i spowodowanie ponownego rozpoznania jego wniosku o przydział lokalu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi, względnie o jej oddalenie. Uzasadniając odrzucenie skargi, wskazał, że sprawa będąca przedmiotem skargi nie należy do właściwości sądu administracyjnego, wyjaśniając, że stosunki najmu lokali, w tym także stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego mają charakter cywilnoprawny. Uprzednio obowiązująca ustawa z 2 lipca 1994r. z dnia o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 1998r., Nr 120, poz. 787) oraz aktualnie obowiązująca ustawa z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2005r., Nr 31, poz. 266) nie stanowiły i nie stanowią podstaw do wydawania decyzji administracyjnych w sprawach z zakresu pomocy mieszkaniowej. Sprawy te mają charakter stricte cywilnoprawny. Uzasadniając z kolei oddalenie skargi organ podkreślił, że nieprzystąpienie do weryfikacji wniosku J. K. wynika z ustalenia sprzeczności na gruncie oświadczenia skarżącego o nieprzekazaniu nieodpłatnie tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego. J. K., wezwany o wyjaśnienie i przedstawienie dowodów na wezwanie organu przed złożeniem skargi do Sądu o usunięcie naruszenia prawa wyjaśnił w piśmie nadanym do Sądu w dniu 24.06.2010r., że nie wniósł do organu tego rodzaju wezwania, dodając, jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa była traktowana korespondencja znajdująca się w aktach sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a (Dz. U. nr 153, poz. 1270) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Podstawowym zatem zagadnieniem wymagającym ustalenia jest rozstrzygniecie, czy rozpoznawana sprawa może być przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. W orzecznictwie sądowym od szeregu lat dominował pogląd, że sprawy dotyczące najmu lokali z mieszkaniowego zasobu gminy mają charakter cywilnoprawny. Istotną rolę, dla ukształtowania się tego poglądu odegrała uchwala Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 1997r. podjęta w składzie siedmiu sędziów ( III ZP 37/97) w której sformułowano pogląd że " wybór osoby do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego z mieszkaniowego zasobu gminy nie jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art.16 ust.1 pkt 4 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz.U. Nr 74, poz.368 ze zm.) " OSNP 1998/7/200 Podobne stanowisko prezentowane było w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych. Zasadnicza zmiana w dotychczasowym orzecznictwie nastąpiła wraz z podjęciem przez Naczelny Sąd Administracyjny następującej uchwały w składzie siedmiu sędziów z dnia 21 lipca 2008r. ( I OPS 4/08) " Uchwała zarządu dzielnicy miasta odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, w tym także lokalu będącego pracownią służącą prowadzeniu działalności w dziedzinie kultury i sztuki, jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) " LEX nr 400065. Przedmiotowa uchwała zapadła na tle stanu faktycznego powstałego w Warszawie. Ustawa z dnia 15 marca 2002r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy ( Dz.U. Nr 41, poz. 361 ze zm.) określa w odrębny sposób status gminy Warszawa, w której dzielnice jako jednostki pomocnicze gminy wykonują w konkretnym zakresie zadania gminy. Do zakresu działania dzielnic należy m.in. utrzymanie i eksploatacja gminnych zasobów lokalowych, a organem wykonawczym dzielnicy jest zarząd. Stąd też w powołanej uchwale NSA z dnia 21 lipca 2008r. przedmiotem analizy i oceny jest uchwała zarządu dzielnicy, która została zakwalifikowana jako akt z zakresu administracji publicznej z art. 3 § 2 pkt 6 ustawy p.p.s.a.. Struktura pozostałych gmin w Polsce jest odmienna, a zadania z zakresu najmu lokali z mieszkaniowego zasobu gmin należą do organu wykonawczego gminy. Nadto podejmowane na podst. art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowych zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j. Dz.U. z 2001r., Nr 142, poz. 1591 z późn.zm.) uchwały rad gmin określające zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, mogą zawierać różne (ale mieszczące się w granicach prawa ) rozwiązania. Stąd też stosowanie uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 21 lipca 2008r. wymaga, aby w każdym przypadku dostosować ją do treści obowiązującej w danej gminie uchwały rady gminy w sprawie zasad wynajmowania lokali. Obowiązująca w A uchwała Nr [...] Rady Miasta z dnia [...] 2007r. przewiduje w § 20 wstępną weryfikację wniosku. Wstępna weryfikacja polega na stwierdzeniu czy wnioskodawca spełnia kryteria określone niniejszą uchwałą. Jeżeli wynik wstępnej weryfikacji jest negatywny, wnioskodawca nie uczestniczy w dalszych etapach postępowania i jest o tym fakcie pisemnie zawiadamiany. To organ dokonując tej weryfikacji w sposób samodzielny, jednostronny, władczy, ocenia, czy wnioskodawca spełnia przesłanki określone w uchwale, czy też ich nie spełnia. W przypadku sporu powstałego pomiędzy organem a wnioskodawcą na tle oceny czy spełnione są przesłanki określone w uchwale, kwestia ta może być przedmiotem kontroli Sądu administracyjnego. Zdaniem Sądu pisemne zawiadomienie skarżącego, że nie spełnia przesłanek określonych w uchwale, w rozpoznawanej sprawie jest to pismo z dnia 30.12.2009r. podpisane przez Dyrektora Wydziału Mieszkalnictwa, stanowi czynność z zakresu administracji publicznej, która dotyczy uprawnień wynikających z przepisów prawa miejscowego, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy p.p.s.a. Wniesienie skargi na taką czynność Prezydenta powinno być zgodnie z art. 52 § 3 ustawy p.p.s.a. poprzedzone wezwaniem organu na piśmie, w terminie 14 dni od dowiedzenia się o podjęciu takiej czynności, do usunięcia naruszenia prawa. Nie wyczerpanie powyższego trybu powoduje, że skarga na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy p.p.s.a. podlega odrzuceniu. Stan tego rodzaju zachodzi w niniejszej sprawie. Skarżący J. K. wyjaśnił w piśmie z dnia 24.06.2010r., że nie poprzedził skargi wezwaniem Prezydenta Miasta o usunięcie naruszenia prawa. Kierował do Prezydenta pisma o przydział lokalu, niemniej jednak były to pisma z daty przed otrzymaniem przedmiotowego pisma Prezydenta z 30.12.2009r. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odrzucił skargę.