III SA/Kr 1462/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Agnieszka Góra po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. D. i H. D. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 7 października 2013r. znak. [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutu do danych zawartych w operacie ewidencji gruntów p o s t a n a w i a I. zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych , II. ustanowić dla strony adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. W dniu 10 grudnia 2013r. T. oraz H. D. złożyli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie swej skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 7 października 2013r. wydaną w przedmiocie odrzucenia zarzutu do danych zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków. Skarżący domagają się zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z uwagi na niskie dochody rodziny, brak wystarczających środków, koniecznych do uiszczenia kosztów. Wskazują iż skarżący jest osobą chorą na nowotwór, po przebytych operacjach. Żona skarżącego również jest osobą schorowaną. Miesięcznie strona przeznacza znaczne kwoty na leki, wizyty u specjalistów. Skarżący podają, iż są zadłużeni u rodziny i znajomych, rodzinie brakuje pieniędzy na życie i podstawowe opłaty. Wydatki na utrzymanie, opał, energię elektryczną, podatki, opłaty sądowe, leki nie pozwalają stronie na poniesienie również kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru. Trwające od 2006r. postepowania sądowe doprowadziły małżonków do załamania nerwowego i pogorszenia się stanu zdrowia. Zdaniem orzekającego, wniosek skarżących zasługuje na uwzględnienie. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż skarżący prowadzą gospodarstwo domowe wspólnie. Rodzina utrzymuje się z emerytury wnioskodawcy w wysokości 1411,00 zł oraz emerytury małżonki w kwocie 1616 zł. Łącznie zatem dochody rodziny wynoszą 3 027 zł. Z akt sprawy wynika, iż skarżący posiadają dom o pow. 136 m2 posadowiony na działce o pow. 28 arów podarowanej przez rodziców w 1993 roku. Wnioskodawca nie wykazuje we wniosku o przyznanie prawa pomocy faktu posiadania wartościowych ruchomości czy też oszczędności. Podnosi natomiast, iż ma debet na rachunku. Z oświadczeń skarżących wynika także, iż rodzina zadłużona jest u znajomych i dalszej rodziny. Skarżący przedkładają rachunki bankowe potwierdzające istniejący debet, potwierdzenie spłaty kredytu bankowego z rata miesięczna równą 299,82 zł. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych i przyznania kwalifikowanego zastępstwa prawnego stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Zgodnie z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy osoba wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, iż nie w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Użyte w art. 246 cyt. ustawy sformułowanie " gdy osoba wykaże " oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż pozostaje w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Kluczową zaś rolę dla oceny możliwości płatniczych skarżącego ma fakt, iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach – z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej strony – jej możliwości płatniczych i finansowych. Mając na uwadze powyższe, w ocenie orzekającego, skarżący wykazali wystarczająco skutecznie, iż w obecnej sytuacji majątkowej, biorąc pod uwagę wysokość miesięcznych dochodów rodziny w wysokości 3 027 zł, koszty leczenia zarówno skarżącego jak i jego żony, zwyczajowe koszty utrzymania, debet na koncie bankowym, zadłużenie u rodziny - nie są w stanie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Odnosząc się również do wniosku o ustanowienie adwokata, uznano, iż strona wykazała w sposób wystarczający, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w sprawie, która to przesłanka uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wnioskodawca dysponuje stałym dochodem z tytułu emerytur, jednakże wykazuje znaczne obciążenia związane z codziennym utrzymaniem, leczeniem związanym z przebytymi chorobami nowotworowymi i innymi, potwierdza stosownymi dokumentami istniejący, permanentny debet na rachunku bankowym, obciążenia kredytowe. Należy podkreślić, iż celem instytucji prawa pomocy jest umożliwienie skorzystania z drogi sądowej osobom o znikomych dochodach, znajdujących się na skraju ubóstwa, wobec których konieczność poniesienia kosztów sądowych czy kosztów ustanowienia kwalifikowanego pełnomocnika mogłaby spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Skarżący, z uwagi na wskazane powyżej okoliczności, do takich osób należą. Dlatego przyznanie skarżącym prawa pomocy w zakresie pełnym obejmującym pełne zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika należy uznać za zasadne i adekwatne do aktualnej sytuacji majątkowej. Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 oraz art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ).