III SA/Kr 1462/17
WyrokWSA w Krakowie2018-02-28
Skład orzekający: Krystyna Kutzner, Janusz Bociąga, Janusz Kasprzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba zatrudniona w sklepie, która sprzedaje środki zastępcze, ale nie jest właścicielem ani nie prowadzi działalności gospodarczej, może zostać uznana za wprowadzającą te środki do obrotu i podlegać karze pieniężnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba sprzedająca środki zastępcze, nawet jeśli nie prowadzi działalności gospodarczej ani nie jest właścicielem sklepu, jest wprowadzającą te środki do obrotu w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Definicja "wprowadzania do obrotu" obejmuje każde udostępnienie środków osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, niezależnie od tego, czy odbiorca jest konsumentem. Kara pieniężna w wysokości 30 000 zł została uznana za adekwatną do okoliczności sprawy.Stan faktyczny
W sklepie "G" przeprowadzono kontrolę, podczas której stwierdzono sprzedaż produktów o cechach środków zastępczych ("dopalaczy"). D. S., pracownik sklepu, który sprzedawał te produkty za wynagrodzeniem godzinowym, został uznany przez organy sanitarne za osobę wprowadzającą je do obrotu. Pomimo jego twierdzeń, że nie prowadzi działalności gospodarczej i nie zna pracodawcy, organy nałożyły na niego karę pieniężną w wysokości 30 000 zł. D. S. odwołał się od decyzji, kwestionując swoją odpowiedzialność i zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę D. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Janusz Bociąga (spr.) WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Aleksandra Grabiec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2018 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 12 września 2017 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężne I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata A. K. kwotę 2400,00 (dwa tysiące czterysta) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania.
Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z 12 września 2017 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w związku z art. 44b, art.44c i art. 52a oraz art. 4 pkt 11a, pkt 27, pkt 34 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, po rozpatrzeniu odwołania D. S., od decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2017 r., w przedmiocie nałożonej kary pieniężnej w wysokości 30 000 zł za wprowadzanie do obrotu środków zastępczych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Ustalono następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
W dniu 1 lipca 2016 r. pracownicy Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, przy udziale funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji przeprowadzili w sklepie "G" w Z przy ul. N kontrolę w zakresie przestrzegania przez przedsiębiorcę przepisów regulujących zakaz wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej środków zastępczych. Sporządzono protokół kontroli, który podpisał D. S., wnosząc uwagi i zastrzeżenie, że jestem osobą zatrudnioną w tym sklepie, a nie prowadzi działalności gospodarczej.
W trakcie kontroli D. S., oświadczył, że jest jedynie osobą pracującą/sprzedającą, która nie posiada umowy o pracę i nie jest mu znane, kto jest jego pracodawcą. Umowa o pracę została zawarta ustnie, przez zastrzeżony telefon. Przebywał w kontrolowanym punkcie przez okres 2-3 dni, tam prowadził sprzedaż produktów, sklep czynny jest od godziny jedenastej do dwudziestej czwartej od niedzieli do czwartku a w piątek i sobotę od jedenastej do drugiej w nocy. D. S. oświadczył, że otrzymuje wynagrodzenie 12 zł za godzinę, które odbiera sobie z utargu. W trakcie przeprowadzonej kontroli do obiektu weszło sześciu potencjalnych klientów, pięć osób wylegitymowano, jedna osoba opuściła pospiesznie lokal. Na tę okoliczność zostały spisane adnotacje służbowe. Dwie osoby potwierdziły, że zakupują w tym sklepie tzw. "dopalacze". D. S. oświadczył, że w kontrolowanym obiekcie nie jest prowadzona inna działalność gospodarcza lub sprzedaż innych artykułów i nie jest on w posiadaniu dokumentów identyfikujących dostawcę produktów znajdujących się w sprzedaży w przedmiotowym sklepie, nie posiada także danych podmiotu prowadzącego działalność w lokalu.
W trakcie kontroli stwierdzono, iż w obrocie znajdują się produkty w opakowaniach jednostkowych o nazwach: T - 3 szt., A - 3 szt., S - 5 szt., K - 1 szt., C - 1 szt., M - 1 szt., A - 2 szt.
Oferowane w sprzedaży ww. produkty posiadły znamiona środków zastępczych, za czym przemawiała forma handlowa tych produktów, brak prawidłowego oznakowania (składu, przeznaczenia i pochodzenia produktu, brak opisu w języku polskim), w trakcie kontroli zabezpieczono te produkty zgodnie z protokołem poboru prób nr [...] z dnia 1 lipca 2016 r. oraz postanowieniem o zabezpieczeniu produktu 1/2016 z dnia 1 lipca 2016 r.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] 2016 r. wycofał z obrotu oraz zatrzymał zabezpieczone produkty, na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań ich bezpieczeństwa, tj. na okres nieprzekraczający 18 miesięcy, wstrzymał wprowadzanie do obrotu ww. produkty, co do których zachodziło podejrzenie, że są środkami zastępczymi oraz nakazał zaprzestania prowadzenia działalności na okres 3 miesięcy licząc od dnia przeprowadzenia kontroli.
W dniu 4 lipca 2016 r. przedstawiciele Powiatowego Inspektora Sanitarnego udali się do sklepu w celu dostarczenia decyzji D. S. i zaplombowania sklepu w związku zarządzeniami wynikającymi z wydanej decyzji. D. S. osobiście odebrał decyzję. Decyzję odesłał do PPIS, twierdząc że nie jest jej adresatem. Niemniej jednak odwołał się od decyzji z dnia [...] 2016 r. do Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego.
Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 18 sierpnia 2016 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy
D. S. na decyzję tą wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 11 kwietnia 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 1519/16 skargę oddalił. Wyrok jest nieprawomocny. D. S. wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny 20 lipca 2016 r. przekazał zabezpieczone podczas kontroli próbki do pracowni toksykologicznej Katedry i Zakładu Medycyny Sądowej Uniwersytetu w celu przeprowadzenia badań na obecność substancji w nich zawartych. Powiatowy Inspektor Sanitarny w dniu 19 maja 2017 r. otrzymał sprawozdanie sądowo-lekarskie i opinie z przeprowadzonych badań toksykologicznych. Katedry i Zakładu Medycyny Sądowej zabezpieczonych produktów 1. T -> PV8, a-PVT, 3-dezoksy-3,4-MDPV
2. A -> PV8, a-PVT, 3-dezoksy-3,4-MDPV,
3. S -> MDMB-CHMICA,
4. K -> AB-CHMINACA,
5. C -> 4-CMC, o-PVT, lidokaina ,
6. M -> 3-CMC,
7. A -> MDMB-CHMICA, NM-2201
Identyfikacyjne badania toksykologiczne wykazały, że znajdują się w nich a-PVT, PV8,3-dezoksy-3,4-MDPV - związki spełniające definicję środka zastępczego oraz MDMB-CHMICA, AB-CHMINACA, 3-CMC, 4-CMC, NM-2201 - związki spełniające definicję nowej substancji psychoaktywnej w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.
W tych okolicznościach faktycznych Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją z [...] 2017 r. na podstawie art. 52a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii nałożył na D. S. karę pieniężną w wysokości 30000 zł za naruszenie ustawowego zakazu wprowadzania do obrotu środków zastępczych i nowych substancji psychoaktywnych. Decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności.
D. S. odwołał się od tej decyzji. Stwierdził, iż nie powinien być jej adresatem, gdyż nie prowadził działalności gospodarczej.
Wojewódzki Inspektor Sanitarny rozpoznając odwołanie uznał, że nie zasługuje ono na uwzględnienie. Wskazał na ustalenia faktyczne organu I instancji są prawidłowe, co znalazło również w treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2017 r, sygn. akt. III SA/Kr 1519/16.
Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 4 ust. 34 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii wprowadzanie do obrotu oznacza udostępnienie osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów lub środków zastępczych. Definicja ta, w zw. z art. 52 a ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, obejmuje zatem każdą postać udostępniania środków zastępczych innej osobie - niezależnie zatem od tego czy odbiorca tych środków jest ich konsumentem czy też wyłącznie pośrednikiem w drodze do konsumenta; niezależnie również od tego czy chodzi o pierwotne udostępnianie produktu innym osobom, czy też o następcze (wtórne) jego udostępnianie. Kto wytwarza lub wprowadza na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej środek zastępczy, podlega karze pieniężnej w wysokości od 20 000 zł do 1 000 000 zł".
Zgodnie z art. 52a ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii "Karę pieniężną, o której mowa w ust 1, wymierza w drodze decyzji właściwy państwowy inspektor sanitarny. Decyzji nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności". Pojęcie "wprowadzania do obrotu środków zastępczych, o których mowa w art. 4 pkt 34 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, oznacza każde udostępnianie ich odpłatnie lub nieodpłatnie osobom trzecim zarówno niebędącym jak i będącym ich konsumentami tj. nabywającymi je w celu własnego spożycia. Ustawodawca w hipotezie i dyspozycji normy art. 52a ust. 1-3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii wyraźnie wskazuje, że odpowiedzialności administracyjnej podlega obiektywnie każdy, kto wprowadza do obrotu środki zastępcze, zatem każdy podmiot prawa, który nie stosuje się do obowiązków wynikających z art. 44b ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.
Prowadząc postępowanie w celu wymierzenia kary pieniężnej, organ I instancji ustala i ocenia, czy doszło do udostępnienia w jakimkolwiek celu, osobie trzeciej odpłatnie lub nieodpłatnie środka zastępczego. Odnosząc się do kwestii trafności ustaleń faktycznych stwierdzić należy, iż Organ I instancji trafnie przyjął, iż strona wprowadzała do obrotu środki zastępcze. Wojewódzki Inspektor Sanitarny po analizie sprawy stwierdza, iż fakt wprowadzania do obrotu środków zastępczych znalazł potwierdzenie w okolicznościach faktycznych i dowodach. Badania toksykologiczne potwierdziły, że zabezpieczone produkty w trakcie kontroli 1 lipca 2016 r. zgodnie z art. 4 pkt. 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii stanowią środki zastępcze tj. PV8, a-PVT, 3-dezoksy-3,4-MDPV oraz zgodnie z art. 4 pkt. 11a ww. ustawy stanowią nową substancje psychoaktywną: MDMB-CHMICA, 4-CMC, 3-CMC, AB-CHMINACA, NM-2201.
Powyższe stanowi naruszenie art. 44b w związku z art. 4 pkt 11a, pkt 27, pkt 34 w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, który zakazuje wytwarzania, przywozu i wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środków zastępczych i nowych substancji psychoaktywnych.
Biorąc pod uwagę powyższe fakty, udzielanie wymijających odpowiedzi osobom kontrolującym, zabezpieczenie produktów, które po badaniu okazały się środkami zastępczymi, potwierdzenie zakupu tzw. "dopalaczy" przez wylegitymowanych podczas kontroli klientów, ilość zabezpieczonych produktów, uznano D. S. za osobę wprowadzająca do obrotu środki zastępcze i nowe substancje psychoaktywne w miejscu ogólnodostępnym, w tym dla nieletnich, co wskazuje na brak odpowiedzialności za bezpieczeństwo zdrowotne osób, którym oferował ww. środki. Organ uznał, że wymierzona kara pieniężna w kwocie 30 000 zł jest adekwatna do zakresu prowadzonej działalności (wprowadzania do obrotu), ilości wprowadzonych do obrotu środków zastępczych, stopnia zawinienia i stopnia szkodliwości czynu.
W ocenie Organu II instancji postępowanie prowadzone przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego zostało przeprowadzone zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w m.in. w art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zasada ta bowiem wymaga, by organ administracji publicznej dokonał ustaleń zgodnych z rzeczywistym stanem rzeczy. Zaskarżona decyzja została wydana w sposób prawidłowy pod względem prawnym i merytorycznym, nienaruszający zasady pogłębienia zaufania obywateli do organów Państwa, wynikającej z art. 8 k.p.a. Dokonana ocena stanu faktycznego sprawy znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 7 i 17 ww. kodeksu. Została ona dokonana w sposób spójny, logiczny i zgodny z wiedzą wywiedzioną w uzasadnieniu decyzji Organu I instancji. Dokonana ocena mieści się również w granicach swobodnej oceny dowodów. Z tych też względów zarzut strony dotyczący naruszenia art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. należy uznać za niezasadny.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł D. S. zarzucając naruszenie:
1/ art. 7 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 136 oraz art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., poprzez niepodjęcie przez organy niezbędnych czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co skutkowało brakiem jego prawidłowego ustalenia i błędnym ustaleniem, że w dniu 4 lipca 2016 r. skarżący prowadził działalność gospodarczą w lokalu (punkcie sprzedaży) o nazwie "G" przy ul. N w Z i wprowadzał do obrotu środki zastępcze, a także poprzez brak właściwego uzasadnienia faktycznego i prawnego wydanych w sprawie decyzji oraz brak wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi organy obu instancji kierowały się załatwiając przedmiotową sprawę;
2/ art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 6 oraz art. 8 K.p.a., poprzez niedziałanie w granicach prawa i w formach wskazanych przez prawo oraz w sposób budzący zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej, w tym nie podjęcie czynności zmierzających do dokładnego ustalenia, kto wprowadzał do obrotu środki zastępcze;
3/ art. 9 k.p.a., poprzez nieinformowanie skarżącego o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalanie jego praw i obowiązków, w tym o możliwości przypisania mu odpowiedzialności za wprowadzanie do obrotu środków zastępczych oraz nowych substancji psychotropowych;
4/ art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, pomimo, że wydana została ona z naruszeniem przepisów prawa zarówno procesowego jak i materialnego;
5/ art. 44 c ust. 1 w związku z art. 4 pkt 34 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii poprzez dokonanie przez organy obu instancji błędnej wykładni pojęcia "wprowadzanie do obrotu" tj. przyjmującej, że dotyczy ono udostępnienia ich odpłatnie lub nieodpłatnie osobom trzecim, zarówno będącymi jak i niebędącymi ich konsumentami, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego pojęcia nakazuje przyjąć, że nie będzie wprowadzaniem do obrotu sprzedaż środków zastępczych klientom nabywającym je na własny użytek.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że konsekwentnie informował organy, że nie jest osobą prowadzącą działalność w lokalu położonym przy ul. N w Z, a także że w ogóle nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej. Mimo to zarówno organ I jak i II instancji, bez podjęcia jakichkolwiek dalszych czynności wyjaśniających przyjęły za podstawę swych decyzji fakt, że to skarżący jest osobą prowadzącą działalność we wskazanym lokalu oraz odpowiedzialną za wprowadzenie do obrotu znajdujących się w nim produktów. Wbrew zatem wymogom z art. 77 § 1 oraz art. 7 k.p.a. organy obu instancji zaniechały ustalenia kto jest najemcą lokalu przy ul. N w Z. W konkluzji D. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o oddalenie skargi, utrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Sąd dopuścił dowód z protokołu kontroli [...] oraz [...], a także przeprowadzono dowód z akt o sygn. III SA/Kr 1519/16.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku stwierdzenia określonych naruszeń prawa sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla zaskarżony akt albo stwierdza jego nieważność lub wydanie z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 p.p.s.a.) bądź oddala skargę w razie jej nieuwzględnienia (art. 151 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Sąd nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego eliminacji z obrotu prawnego w oparciu o przesłanki określone w art. 145 § 1 p.p.s.a.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu była sprawa dotycząca nałożenia na skarżącego kary pieniężnej za naruszenie art. 44b ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii poprzez wprowadzenie do obrotu środków zastępczych.
Podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, zwanej dalej "u.p.n.".
Podstawę wymierzenia wskazanej kary stanowił przepis art. 52a u.p.n. Zgodnie z wymienionym przepisem kto wytwarza lub wprowadza do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środek zastępczy, podlega karze pieniężnej w wysokości od 20.000 zł do 1.000.000 zł (ust. 1). Karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, wymierza, w drodze decyzji, właściwy państwowy inspektor sanitarny, a decyzji nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności (ust. 2). Ustalając wysokość kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, właściwy państwowy inspektor sanitarny uwzględnia w szczególności ilość wytworzonego lub wprowadzonego do obrotu środka zastępczego (ust. 3). Definicja legalna pojęcia "środek zastępczy" została zawarta w art. 4 pkt 27 u.p.n. "Środek zastępczy" to substancja pochodzenia naturalnego lub syntetycznego w każdym stanie fizycznym lub produkt, roślina, grzyb lub ich część, zawierające taką substancję, używana zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu nie jest regulowane na podstawie przepisów odrębnych; przy czym do środków zastępczych nie stosuje się przepisów o ogólnym bezpieczeństwie produktów.
Zgodnie z art. 44b u.p.n. wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środków zastępczych jest zakazane. W myśl art. 44c ust. 1 u.p.n. w przypadku stwierdzenia wytwarzania lub wprowadzania do obrotu środka zastępczego lub produktu, co do którego zachodzi podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym, właściwy państwowy inspektor sanitarny stosuje odpowiednio przepisy art. 27c ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, m.in. w przypadku stwierdzenia, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, właściwy państwowy inspektor sanitarny zakazuje, w drodze decyzji, wytwarzania produktu lub wprowadzania produktu do obrotu, a także nakazuje wycofanie produktu z obrotu oraz jego zniszczenie na koszt strony postępowania (art. 27c ust. 6 u.p.i.s.).
W ocenie Sądu – wbrew stanowisku skarżącego – stan faktyczny ustalony przez organy inspekcji sanitarnej w rozpatrywanej sprawie był wystarczający do zastosowania wskazanych powyżej przepisów i wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia; tak w zakresie ustalenia przesłanek warunkujących nałożenie na skarżącego sankcji administracyjnej w postaci kary pieniężnej, o której mowa w art. 52a ustawy, jak wysokości orzeczonej kary pieniężnej. Organy inspekcji sanitarnej wydając decyzję o nałożeniu kary pieniężnej oparły się zarówno na materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania administracyjnego, w oparciu o opinię sporządzoną przez biegłych z Uniwersytetu, Katedra i Zakład Medycyny Sądowej.
Sąd stwierdza, że w sprawie nie budzi wątpliwości okoliczność, że D. S. nie tylko był obecny w kontrolowanym punkcie sprzedaży, ale osobiście sprzedawał, czyli wprowadzał do obrotu odpłatnie, osobom trzecim produkty w postaci saszetek zawierających środki o niewiadomym składzie, pochodzeniu i przeznaczeniu, zwane powszechnie "dopalaczami". Wprawdzie, D. S. twierdzi zarówno w odwołaniu jak i w skardze, że sprzedaży tych środków dokonywał nie w swoim imieniu, jednak nie wskazał w czyim, a nawet poprzestał na twierdzeniu, że nie wie w czyim imieniu tego dokonywał. Przed Sądem wprawdzie oświadczył, że właścicielem sklepu była A Spółka z o.o. z siedzibą w K co wynikało z protokołu kontroli sklepu z 16 grudnia 2015 r. ale to nie zmienia faktu że wprowadzającym do obrotu środki zastępcze i nowe substancje psychoaktywne był skarżący. D. S. sam przyznał, że sprzedawał zabezpieczone w celu przeprowadzenia badań produkty, że w sklepie przebywa 2-3 dni w tygodniu, gdzie śpi, kąpie się i prowadzi sprzedaż tych produktów, a wynagrodzenie w kwocie 12 zł za godzinę odbiera sobie z utargu. W sklepie nie jest prowadzona inna działalność gospodarcza lub sprzedaż innych artykułów poza sprzedażą "dopalaczy". Twierdził, również że nie posiada umowy o pracę i nie wie kto jest jego pracodawcą, gdyż umowa o pracę została zawarta ustnie, przez zastrzeżony telefon.
W tych okolicznościach sprawy organy inspekcji sanitarnej dokonały prawidłowej wykładni art. 52a u.p.n. przyjmując, że użyte w tym przepisie pojęcie "wprowadzania do obrotu" środka zastępczego odnosi się do wszystkich przypadków udostępniania takich środków, bez względu na to, czy osoba, której środek ten jest udostępniany jest jego bezpośrednim (ostatecznym) konsumentem czy też nie. Definicję legalną "wprowadzania do obrotu" zawiera art. 4 pkt 34 u.p.n., zgodnie z którym określenie to oznacza udostępnienie osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów, środków zastępczych lub nowych substancji psychoaktywnych.
Sąd nie podziela także argumentacji skargi dotyczącej naruszenia przez organ w trakcie postępowania norm prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie Sądu materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy daje wystarczającą podstawę, by uznać, że substancja zabezpieczona u skarżącego (zarówno podczas kontroli w samochodzie, jak i w mieszkaniu) wypełnia znamiona substancji będącej środkiem zastępczym (zgodnie z definicją legalną określoną w art. 4 pkt 27 u.p.n.).
Z treści znajdujących się w aktach sprawy opinii z Katedry i Zakładu Medycyny Sądowej i sprawozdania sądowo - lekarskiego z przeprowadzonych badań toksykologicznych wynika, że przedmiotowe produkty o nazwach: T, A, S, K, C, M, A wyczerpują definicję środka zastępczego rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, bądź nowel substancji psychoaktywnej w rozumieniu Ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.
Mając powyższe na uwadze opinia stanowiła dopuszczalny dowód w niniejszej sprawie, dający wiarygodną i przekonującą podstawę do stwierdzenia, że zabezpieczona produkty stanowią środki zastępczy i nowe substancji psychoaktywnych
W ocenie Sądu wymiar orzeczonej kary pieniężnej w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy jest prawidłowy. Organy wskazały, że przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej – zgodnie z art. 52a ust. 3 u.p.n. – kierowały się ilością wprowadzonego do obrotu środka zastępczego ale także miały na uwadze funkcje i cele sankcji administracyjnej jaką jest kara pieniężna uregulowana w art. 52a u.p.n.. Miarkując zatem wymiar kary pieniężnej w dopuszczalnym zakresie kwota 30.000 zł. jest na tyle dolegliwa, że spełni funkcję prewencji ogólnej, jak i szczególnej. Celem każdej sankcji (kary) ma być jej aspekt wychowawczo-zapobiegawczy realizujący się zarówno w odniesieniu do samego sprawcy czynu (tak by nałożona kara była na tyle dolegliwa, aby zniechęcała sprawcę do ewentualnej recydywy), jak też ogółu społeczeństwa (poprzez z jednej strony odstraszanie potencjalnych "naśladowców" od popełnienia czynu zakazanego, a z drugiej poprzez kształtowanie poczucia sprawiedliwości, obowiązywania i skutecznego egzekwowania norm prawa). W ocenie Sądu określona przez organy inspekcji sanitarnej kara pieniężna orzeczona w dolnej granicy dopuszczalnego wymiaru kara za wprowadzanie przez skarżącego do obiegu środków zastępczych – w opisanych realiach sprawy - realizuje ww. założenia, tj. stanowi odczuwalną dolegliwość finansową wobec skarżącego, jak również stanowi czytelny komunikat, że tego typu działalność polegająca na wprowadzaniu do obrotu nowych, syntetycznych substancji chemicznych oddziałujących na ośrodkowy układ nerwowy ("dopalaczy") – z uwagi na oczywiście negatywne skutki społeczne takich działań – podlega zdecydowanej represji Państwa.
Uwzględniając powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego, na które składają się koszty zastępstwa procesowego adwokata ustanowionego z urzędu w kwocie 2400 zł, orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 8 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz.1714).
.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło