III SA/Kr 1462/25
WyrokWSA w Krakowie2026-01-15
Skład orzekający: Janusz Kasprzycki, Michał Niedźwiedź, Renata Czeluśniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy korekta wniosku o przyznanie pomocy, złożona po terminie określonym w rozporządzeniu jako materialnoprawny, może wpłynąć na rodzaj przyznanej pomocy (pomoc publiczna vs. pomoc de minimis)?Ratio decidendi
Termin składania wniosków o przyznanie pomocy, określony w § 13za ust. 5 pkt 1 rozporządzenia, ma charakter materialnoprawny i jest nieprzekraczalny. Korekta wniosku złożona po tym terminie, w tym zmiana rodzaju pomocy z pomocy publicznej na pomoc de minimis, jest niedopuszczalna i nie wywołuje skutków prawnych. Organ nie miał obowiązku wzywać do sprecyzowania wniosku, jeśli wnioskodawca w ostatnim dniu składania wniosków zadeklarował konkretny rodzaj pomocy.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie pomocy posiadaczom chryzantem poszkodowanych epidemią COVID-19. W pierwotnym wniosku nie określił rodzaju pomocy (publiczna czy de minimis). W kolejnych korektach zmieniał ten wybór, ostatecznie domagając się pomocy de minimis. Organ pierwszej instancji przyznał pomoc w formule pomocy publicznej, uznając korektę z 18 listopada 2020 r. za złożoną po terminie. Dyrektor ARiMR utrzymał tę decyzję w mocy. WSA w Krakowie uchylił obie decyzje, uznając możliwość korekty wniosku po terminie. NSA uchylił wyrok WSA z powodu wadliwie sporządzonego uzasadnienia i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. WSA w Krakowie, rozpoznając sprawę ponownie, oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący - Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędzia WSA Michał Niedźwiedź (spr.) Sędzia WSA Renata Czeluśniak po rozpoznaniu 15 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym skargi A. Ś. na decyzję Dyrektora Małopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Krakowie z 18 marca 2021 r., nr 132/OR06/2021 w przedmiocie przyznania pomocy - oddala skargę -
1.1. A. Ś. – nazywany dalej "Skarżącym", wniósł o przyznanie pomocy posiadaczowi chryzantem poszkodowanych ograniczeniami związanymi z epidemią Covid-19. Wniosek został złożony na formularzu, a opatrzony był datą 3 listopada 2020 r. W rubryce "Rodzaj wnioskowanej pomocy" znajdowały się dwa pola: pomoc w formule pomocy publicznej oraz pomoc w formule de minimis. Skarżący nie zaznaczył żadnego z nich (k. 127 akt administracyjnych).
Następnie Skarżący złożył korektę wniosku, która została opatrzona datą 5 listopada 2020 r. W korekcie Skarżący uzupełnił rubrykę "Numer identyfikacyjny", podając w niej numer z krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. W rubryce "Rodzaj wnioskowanej pomocy" Skarżący podał, że domaga się przyznania pomocy w formule pomocy publicznej (k. 107 akt administracyjnych).
W kolejnej korekcie (z 10 listopada 2020 r.) Skarżący podał większą ilość doniczek chryzantem. Natomiast w korekcie z 18 listopada 2020 r. Skarżący zmienił w rubryce "Rodzaj wnioskowanej pomocy" sposób pomocy na pomoc w formule de minimis (k. 93 akt administracyjnych).
1.2. Decyzją z 22 grudnia 2020 r. Kierownik Powiatowej Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przyznał Skarżącemu pomoc formule pomocy publicznej w wysokości 444.920 zł (100.000 euro). Jako podstawę prawna decyzji organ wskazał § 13za rozporządzenia Rady Ministrów z 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r., poz. 187 ze zm.; dalej jako "rozporządzenie").
W motywach decyzji organ wskazał, że nie wziął pod uwagę korekty z 18 listopada 2020 r., ponieważ została ona złożona po terminie składania wniosków, o którym jest mowa w § 13za ust. 5 pkt 1 rozporządzenia.
1.3. W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący podniósł, że zgodnie z § 13za ust. 17 rozporządzenia pomocy dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą ma charakter pomocy de minimis. To zaś oznacza, że pomoc ta mogła być przyznana do 200.000 euro. Biorąc pod uwagę ilość chryzantem oraz jednostkową stawkę pomocy, według Skarżącego, powinien był otrzymać pomoc w maksymalnej kwocie. Jeżeli zaś chodzi o kwestię złożenia korekty po terminie przewidzianym w § 13za ust. 5 pkt 1 rozporządzenia, Skarżący podniósł, że przepis ten stanowi o terminie graniczmy składania wniosków, a nie ich korekt.
1.4. W decyzji z 18 marca 2021 r. (nr 132/OR06/2021) Dyrektor Małopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Krakowie utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
Ustosunkowując się do podniesionej w odwołaniu kwestii organ zaznaczył, że zgodnie z § 13za ust. 2 rozporządzenia pomoc, o której mowa w ust. 1, jest przyznawana na prawidłowo wypełniony i kompletny wniosek posiadacza chryzantem. Tym samym korygowanie wniosków po terminie przewidzianym w § 13za ust. 5 pkt 1 rozporządzenia jest niedopuszczalne.
Ponadto sam wniosek, w którym Skarżący nie określił rodzaju pomocy, której się domaga, chociaż został nadany przed 6 listopada 2020 r., wpłynął od organu dopiero 10 listopada 2020 r. Tym samym wezwanie Skarżącego do jego uzupełnienia byłoby bezprzedmiotowe.
Kolejno organ wskazał, że Skarżący prowadzi działalność "rolniczo-ogrodniczą", zajmując się "produkcją chryzantem na masową skalę". Świadczą o tym dane z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, zgodnie z którym przeważającym rodzajem działalności Skarżącego jest "rozmnażanie roślin". Zdaniem organu, jest to działalność rolnicza, a dla producentów rolnych przewidziana była "przede wszystkim pomoc publiczna".
2.1. W skardze na powyższą decyzję Skarżący zarzucił naruszenie:
- art. § 13za ust. 17 rozporządzenia polegające na jego niezastosowaniu poprzez zaniechania przyznania skarżącemu statusu podmiotu występującego o wsparcie de minimis, podczas, gdy było to obligatoryjne, albowiem skarżący występuje, jako posiadacz chryzantem prowadzący pozarolniczą działalność gospodarcza: intencją strony skarżącej było złożenie wniosku adekwatnego do statusu strony ( czego wyrazem jest tez treść wniosku); wnioskowana pomoc jest expressis verbis pomocą de minimis, która powinna być przyznana w adekwatny sposób do statusu prawnego beneficjenta, jako posiadacza chryzantem prowadzącego pozarolniczą działalność gospodarczą,
- art. § 13za ust. 2 oraz ust. 5 rozporządzenia polegające na niewłaściwym zastosowaniu tych przepisów i przyjęcie, iż jego brzemiennie uniemożliwia korektę wniosku w zakresie formy udzielonej pomocy w terminie po 6 listopada 2020r. - podczas termin ten obligował wyłącznie do wskazania we wniosku liczby chryzantem doniczkowych lub ciętych w fazie pełnej dojrzałości niesprzedanych w związku z ograniczeniami na rynku rolnym spowodowanymi epidemia Covid-19, nota bene - możliwość korekty, jako takiej pojawiła się w tekście samego formularza, tym samym nie została wyłączona możliwość korekty co do formy udzielonego wsparcia, czy też w tym przypadku - doprecyzowania wniosku w ramach postępowania, które znajdowało się w toku ( przed jego merytorycznym rozpatrzeniem),
- art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej jako "k.p.a.") polegające na niewłaściwym zastosowaniu tego przepisu poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu, podczas, gdy decyzja ta powinna podlegać uchyleniu,
- art. 7 k.p.a. i 77 k.p.a., 8 k.p.a. polegające na niewłaściwym zastosowaniu tychże przepisów poprzez zaniechanie podjęcia przez organy wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, do czego, jako stojące na straży praworządności były zobligowane, co tez naruszyło zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów poprzez:
- brak wezwania skarżącego do sprecyzowania o jaką formę pomocy występuje ( tj. pomoc publiczną czy pomoc de minimis),
- bezzasadne przyjęcie, iż skarżący wnioskował o pomoc publiczną, w sytuacji, w której takiego wniosku nie można jednoznacznie wysnuć w oparciu o złożony wniosek,
- bezzasadne przyjęcie, iż po upływie terminu do składania wniosku, a przed wydaniem decyzji strona nie może dokonać korekty wniosku w zakresie wskazania formy wsparcia, o które występuje.
2.2. Rozpoznając powyższą skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w wyroku z 27 kwietnia 2022 r. (sygn. akt I SA/Kr 587/21), uchylił decyzje wydane przez organy obu instancji.
Głównym punktem uzasadnienia powyższego wyroku było stwierdzenie, że przyjęte przez organy rozumienie § 13za ust. 5 pkt 1 rozporządzenia jest błędne, a złożenie korekty po terminie przewidzianym w tym przepisie jest dozwolone. Uniemożliwienie korekty wniosku jest dodatkowym ograniczeniem uprawnień wnioskodawcy, nie przewidzianym w rozporządzeniu, co prowadzi do wniosku, iż organy naruszyły § 13za ust. 2 i 5 rozporządzenia wywodząc z nich brak prawa do złożenia korekty wniosku. Uchybienie to w efekcie doprowadziło do naruszenia § 13za ust. 17 rozporządzenia poprzez nieprawidłowe określenie statusu podmiotu występującego o wsparcie tj. czy w formie pomocy publicznej czy pomocy de minimis Sąd uznał za logiczne wyjaśnienia skarżącego, że wstępnie nie określił formy pomocy, stąd także nie wykluczył pomocy de minimis, a obowiązkiem organu było w razie wątpliwości, wezwać o sprecyzowanie wniosku, zamiast opierać rozstrzygnięcie na własnej kwalifikacji pomocy publicznej, przewidującej niższą kwotę wsparcia. Sposób wdrażania rozporządzenia utrudniał wnioskodawcom zapoznanie się z jego treścią i staranne przygotowanie wniosku. Negatywne skutki takiego wdrażania aktu prawnego nie mogą obciążać wnioskodawców.
3.1. W skardze kasacyjnej wywiedzionej od powyższego wyroku organ podniósł zarzuty naruszenia:
- § 13za ust. 2 rozporządzenia poprzez jego nieprawidłową wykładnię, iż dopuszczalna była korekta wniosku po upływie terminu w jakim miał on być kompletny i prawidłowo wypełniony (6 listopada 2020 r.), podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu wskazuje, że dokonanie po tym terminie zmiany wniosku jest niedopuszczalne;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz c) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej jako "P.p.s.a") poprzez nieprawidłową kontrolę działalności organów administracji i oparcie wyroku na niewykazanych twierdzeniach o braku przygotowania oraz odpowiednio wczesnego przekazania przez ARiMR formularzy wniosków dot. ww. pomocy, a także na niewykazanych utrudnieniach dla wnioskodawców związanych z wdrożeniem pomocy chryzantemowej - miało to istotny wpływ na wynik sprawy prowadząc do błędnego uznania, że wnioskodawca miał prawo dokonania w dowolnym czasie korekty wniosku;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz c) w związku z art. 3 § 1 P.p.s.a., poprzez sprzeczne z stanem faktycznym uznanie, że organ samodzielnie dokonał kwalifikacji, czy wnioskodawca żąda przyznania płatności w formie pomocy publicznej, czy pomocy de minimis oraz niezasadne uznanie, że istniała konieczność wezwania strony przez organ do sprecyzowania wniosku w tym zakresie, podczas gdy (przy uwzględnieniu nadanej placówce pocztowej w dniu 5 listopada 2020 r. korekty wniosku w której zaznaczono, że wnioskodawca ubiega się o przyznanie płatności w formie pomocy publicznej) wniosek był kompletny i prawidłowo wypełniony, a także jednoznacznie określał o jakiej formy pomocy, a dopiero korektą wniosku z 18 listopada 2020 r. zawnioskowano o przyznanie pomocy w formie de minimis - miało to istotny wpływ na wynik sprawy prowadząc do uznania, że organ dopuścił się nieprawidłowej kwalifikacji wniosku, a w konsekwencji uwzględnienia skargi;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz c) w zw. z art 3 § 1 P.p.s.a., poprzez pominięcie materiału dowodowego i poczynionych na jego podstawie ustaleń organu wskazujących na to, że wnioskodawca jest producentem rolnym zajmującym się produkcją chryzantem, nie zaś podmiotem zajmującym się handlem kwiatami, dla których przewidziana była pomoc w formule de minimis - miało to istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż w jak wskazano w decyzji wnioskodawcy ta forma pomocy nie przysługiwała.
3.2. Wyrokiem z 8 sierpnia 2025 r. (sygn. akt I GSK 1937/22) Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA w Krakowie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez ten Sąd.
W motywach wyroku NSA wskazało między innymi, że obowiązkiem sądu pierwszej instancji jest nie tylko wskazanie stwierdzonego naruszenia przepisów postępowania, lecz również jego uzasadnienie w ramach wyjaśniania podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Sąd winien w odniesieniu do każdego z osobna stwierdzonego naruszenia przepisu postępowania uzasadnić możliwość istotnego wpływu tego naruszenia na wynik sprawy. Uzasadnienie wyroku nie zawiera podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, kiedy sąd stwierdzi jedynie zbiorcze naruszenie przepisów postępowania powołując przy tym zwrot ustawowy "jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie powołując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., w ogóle nie wskazał i nie uzasadnił, jakie przepisy postępowania naruszył Dyrektor Małopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Krakowie. Dalej zaś NSA odwołał się do art. 141 § 4 P.p.s.a. i wyjaśnił, że treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i w razie ewentualnej kontroli instancyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, że w razie wniesienia skargi kasacyjnej nie powinno budzić wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że zaskarżony wyrok został wydany po gruntownej analizie akt sprawy i że wszystkie wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione. Wadliwie sporządzone uzasadnienie nie zawierające wyjaśnienia ustawowej podstawy prawnej rozstrzygnięcia uniemożliwia kontrolę kasacyjną wyroku, podobnie kiedy uzasadnienie wyroku nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Dalej zaś NSA stwierdził, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał na art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. jako podstawę prawną orzeczenia, ale jej nie wyjaśnił. W sytuacji zaś, kiedy w wyniku uwzględnienia skargi sprawa miała być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Wadliwie sporządzone uzasadnienie wyroku z 27 kwietnia 2022 r., nie zawierające wyjaśnienia ustawowej podstawy prawnej rozstrzygnięcia z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., uniemożliwia dalszą kontrolę kasacyjną wyroku. W rozumieniu art. 3 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny został pozbawiony możliwości przeprowadzenia kontroli działalności administracji publicznej w pełnym zakresie.
4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
4.1. Skarga nie miała usprawiedliwionych podstaw, dlatego została oddalona.
4.2. Mając na uwadze treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. akt I GSK 1937/22) należy przede wszystkim zwrócić uwagę, że zgodnie z przyjętym w orzecznictwie poglądem, art. 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Ocena prawna może przy tym dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania decyzji. W tym kontekście należy zaznaczyć, że zasadniczym kryterium legalności decyzji wydanej w postępowaniu ponowionym wskutek wyroku sądu administracyjnego jest zastosowanie się do wyrażonej przez ten sąd oceny prawnej oraz podporządkowanie się wytycznym co do dalszego postępowania. Niemniej jednak obowiązek ten może być wyłączony w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 9 lutego 2022 r., III FSK 5011/21; 2 marca 2021 r., III FSK 2414/21; 16 grudnia 2021 r., II FSK 856/19; 23 listopada 2021 .r, II FSK 567/19; 5 marca 2019 r., II FSK 3044/18; 21 lutego 2018 r., II FSK 353/16).
Natomiast art. 170 P.p.s.a. wyraża istotę mocy wiążącej prawomocnych orzeczeń, która sprowadza się do tego, że organy państwowe i sądy muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu oraz ogół skutków prawnych z niego wynikających. Innymi słowy, moc wiążąca orzeczenia oznacza, że wskazane podmioty muszą przyjąć, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu – a co za tym idzie nie może być już ponownie badana w następnych postępowaniach. Związanie wyrokiem nie dotyczy jednak wyłącznie prawa, ale rozciąga się również na ocenę stanu faktycznego sprawy (por.: M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2013 r., s. 625; B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2016, s. 889-891). Wartości, które stanowią podstawę tej instytucji opierają się na założeniach pewności i stabilności decyzji sądowych, a tym samym bezpieczeństwa prawnego jednostki. Ponadto ratio legis tego przepisu polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 27 stycznia 2022 r., I FSK 141/20; 3 grudnia 2021 r., III FSK 4400/21; 12 maja 2021 r., III FSK 3060/21; 19 stycznia 2021 r., II FSK 2588/18; 1 października 2017 r., II FSK 2428/15; 23 czerwca 2017 r., I FSK 1474/15).
Dostrzec przy tym również należy, że wynikająca z art. 171 P.p.s.a. powaga rzeczy osądzonej obejmuje nie tylko sentencję wyroku, ale również jego uzasadnienie w takich granicach, w jakich stanowią one konieczne uzupełnienie rozstrzygnięcia.
4.3. W związku z powyższym należy zaznaczyć, że powodem uchylenia przez NSA wcześniejszego wyroku WSA w Krakowie było jego niewłaściwe umotywowanie w zakresie podstawy wymienionej w art. 145 § 1 pkt lit. c) P.p.s.a. Wyrok ten miał nie spełniać wymogów wynikających z art. 141 § 4 P.p.s.a. – to zaś skutkowało naruszeniem art. 3 § 1 P.p.s.a. w ten sposób, że Naczelny Sąd Administracyjny został pozbawiony możliwości przeprowadzenia kontroli działalności administracji publicznej w pełnym zakresie. W konsekwencji, na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego zadaniem Sądu jest rozpoznanie skargi w całości oraz wyjaśnienie podstawy prawnej orzeczenia w sposób, który umożliwi stronie zapoznanie się z tokiem rozumowania Sądu, a Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu (w przypadku złożenia przez stronę skargi kasacyjnej) zapewni możliwość przeprowadzenia kontroli sądowoadministracyjnej.
4.4. Jednym z zasadniczych punktów spornych w rozpoznawanej sprawie pozostaje to, czy po upływie terminu przewidzianego w § 13za ust. 5 pkt 1 rozporządzenie Skarżący by uprawniony do składania korekt wniosku. Przepis ten stanowi, że wnioski o przyznanie pomocy "składa się" do 6 listopada 2020 r.
Zagadnienie to jest o tyle istotne, że we wniosku złożonym 3 listopada 2020 r. Skarżący nie wskazał, czy ubiega się o pomoc publiczną, czy też pomoc de minimis. Następnie w korekcie z 5 listopada 2020 r. zaznaczył w rubryce "Rodzaj wnioskowanej pomocy" pole "pomoc publiczna", natomiast w korekcie z 18 listopada 2020 r. zmienił sposób pomocy na pomoc w formule de minimis. Rozróżnienie to wpłynęło na wysokość przyznanej pomocy. Maksymalna wysokość pomocy publicznej wynosiła bowiem równowartość 100.000 euro, podczas gdy maksymalna wysokość pomocy de minimis wynosiła 200.000 euro. Biorąc pod uwagę znaczną ilość zadeklarowanych chryzantem w doniczkach oraz przewidzianą w § 13za ust. 5 pkt 1 rozporządzenia stawkę pomocy za jedną sztukę chryzantemy w doniczkach, w zależności od rodzaju przyznanej pomocy, Skarżący mógł uzyskać równowartość 100.000 euro lub 200.000 euro.
4.5. W ocenie Sądu, wspomniany termin ma charakter materialnoprawny – a co za tym idzie jest nieprzekraczalny. Termin ten wytycza granice czasowe, w obrębie których możliwym jest kształtowanie uprawnień lub obowiązków w ramach administracyjnoprawnego stosunku materialnego. Po jego upływie sytuacja materialnoprawna podmiotu zainteresowanego ulega utrwaleniu w formie właściwej dla daty końcowej tegoż terminu.
Jak to ujął Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 29 października 2012 r. (sygn. akt II GPS 3/12): "Podstawowy podział terminów na gruncie prawa to podział na terminy materialne i terminy procesowe, podstawowym zaś kryterium tego podziału jest sfera prawna, w której realizują się skutki prawne związane z tym terminem. Jeżeli termin (jego niezachowanie) ma wpływ na sytuację materialnoprawną podmiotu, którego dotyczy, przez to, że np. powoduje wygaśnięcie lub ograniczenie jego praw lub obowiązków o charakterze materialnoprawnym, to mamy do czynienia z terminem materialnym. Z kolei terminy procesowe są terminami dotyczącymi czynności procesowych, podejmowanych przez podmioty postępowania administracyjnego (sądowego) w celu wywołania określonych skutków dla tego postępowania (procesu)."
W kontekście rozpoznawanej sprawy oznacza to, że po upływie wskazanego terminu uprawnienie do otrzymania pomocy nie może się skonkretyzować w stosunku administracyjnym. Termin prawa materialnego jest bowiem terminem, który ogranicza w czasie dochodzenie lub realizację praw podmiotowych, a jego bezskuteczny upływ powoduje wygaśnięcie określonego prawa podmiotowego lub niemożność jego realizacji. Skoro upływ terminu materialnoprawnego powoduje opisane powyżej skutki prawne dla ukształtowania relacji materialnoprawnej – jego upływ zamyka zainteresowanemu możliwość wpływania na jej treść poprzez modyfikację (korektę) czynności, które powinny były zostać wykonane w przewidzianym czasie.
Na tym tle należy również zgodzić się z organem, gdy ten odwołuje się do § 13za ust. 2 rozporządzenia, w którym jest mowa o tym, że pomoc przyznawana jest "na prawidłowo wypełniony i kompletny wniosek". Łączne odczytanie obu norm prawnych prowadzi do wniosku, że aby uzyskać prawo do pomocy zainteresowani powinni byli do 6 listopada 2020 r. złożyć prawidłowo wypełniony i kompletny wniosek. Po tym terminie zaś jego uzupełnienie, poprawa, czy też modyfikacja była niemożliwa i nie mogła wywołać skutków prawnych. Tym samym, jeżeli wniosek o przyznanie pomocy przewidzianej w § 13za ust. 1 rozporządzenia byłby w dacie wyznaczonej w § 13za ust. 5 pkt 1 tego aktu niekompletny bądź wypełniony nieprawidłowo – wówczas uwzględnienie takiego wniosku i przyznanie pomocy byłoby niedopuszczalne. Równocześnie w § 13za rozporządzenia nie przewidziano odrębnej regulacji umożliwiającej po 6 listopada 2020 r. uzupełnienie, czy też korektę wniosku o przyznanie pomocy. Pamiętając o tym, że sporny termin ma charakter materialny, brak takiej regulacji wyklucza możliwość składania korekt po jego upływie.
W związku z powyższym Skarżący nie mógł wymagać od organu, aby ten wezwał go do sprecyzowania o jaką pomoc wnosi. W ostatnim dniu składania wniosków (oraz składania ich korekt), jak wynika z korekty z 5 listopada 2020 r., Skarżący domagał się bowiem przyznania mu pomocy w formule pomocy publicznej. Tym samym dla organu musiało być jasne, o jaką pomoc wystąpił Skarżący, skoro zaznaczył taką a nie inną pozycję w formularzu. Kolejną zaś korektę, w której Skarżący zmienił formę pomocy na pomoc de miminis, organ miał obowiązek pominąć, ponieważ złożona została dopiero 18 listopada 2020 r., czyli po upływie terminu materialnego.
4.6. Zmiany formy pomocy z pomocy publicznej na pomoc de minimis nie usprawiedliwia także treść § 13za ust. 17 rozporządzenia. Przepis ten stanowi, że w przypadku posiadaczy chryzantem prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, pomoc ma charakter pomocy de minimis i jest udzielana zgodnie z przepisami rozporządzenia Komisji (UE) nr 1407/2013 z 18 grudnia 2013 r. Nie oznacza to jednak, że Skarżący, jak to ujęto w skardze, "z mocy prawa był uprawniony do pomocy w wysokości 200.000 EUR nie zaś 100.000 EUR." (s. 5).
Przede wszystkim przyjęcie stanowiska strony skarżącej oznaczałoby pominięcie § 13 ust. 2 rozporządzenia – zgodnie z którym Skarżący powinien był określić rodzaj pomocy, o której przyznanie się ubiegał. Organ pomoc tę przyznaje bowiem wyłącznie wówczas gdy wniosek jest wypełniony prawidłowo. W świetle tego przepisu, skoro jedną z pozycji wniosku jest wybór formy pomocy, jej błędne oznaczenie przez wnioskodawcę powinno skutkować odmową jej przyznania.
Wybór tej pozycji determinował również określenie formy prowadzonej działalności. Zgodnie z treścią formularza wybór pomocy w formule pomocy publicznej równoznaczny był zadeklarowaniu, że jest się producentem rolnym posiadającym chryzantemy. Wybór pomocy w formule pomocy de minimis wiązał się zaś ze stwierdzeniem, że wnioskodawca jest posiadaczem chryzantem prowadzącym pozarolniczą działalność gospodarczą. Skoro Skarżący w korekcie z 5 listopada 2020 r. wskazał, że ubiega się o przyznanie pomocy w formule pomocy publicznej, równoznaczne było to z zadeklarowaniem, iż występuje o tę pomocy jako producent rolny chryzantem. W świetle przedstawionej wcześniej wykładni § 13 ust. 2 oraz § 13 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia późniejsza zmiana tego oznaczenia była bezskuteczna. Ponadto, jak już było o tym mowa powyżej: w przypadku gdyby w toku weryfikacji wniosku przez organ okazało się, że Skarżący nie jest producentem rolnym posiadającym chryzantemy, organ musiałby przyjąć, iż wniosek został wypełniony nieprawidłowo i odmówić przyznania pomocy.
4.7. W tym stanie rzecz Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło